De vraag

Hoe kom ik in het reine met mijn narcistische vader?

Ik ben een vijftigjarige dochter van een openlijk narcistische vader, en ben sinds het ziekbed en overlijden van mijn moeder drie jaar geleden in psychotherapie om mijn gevoelens van boosheid, onmacht en depressiviteit te hanteren en om te buigen. Ik denk dat ik een flinke dosis verborgen narcisme heb ontwikkeld, en hoor tot de categorie ‘thin-skinned’.

Nu kom ik in mijn therapie (eens in de drie weken) niet verder dan het telkens opnieuw oproepen van situaties in mijn jeugd, die mij vreselijk aan het huilen brengen (vroeger thuis mocht er niet gehuild worden) door het gevoel van niet-gezien zijn, er als kind niet toe doen behalve voorzover ik een kunstje kon ter meerdere glorie van mijn ouders. Het lucht elke keer wel even op, maar ik raak mijn boosheid jegens mijn vader niet kwijt.

In een van uw antwoorden lees ik dat u bij de therapie van een verborgen narcist op zoek gaat naar verborgen grootheidsfantasieën. Zou dat een sleutel kunnen zijn om mijn boosheid kwijt te raken? Die boosheid bepaalt mijn denken veel te vaak, ik kan me er niet van losmaken, en zou er toch graag vanaf willen.

Anderzijds lees ik uit uw reacties wel dat het eigenlijk onbegonnen werk is om in het reine te komen met een narcistische vader. Het beeld verandert niet, dus de enige oplossing zou zijn: zo min mogelijk confrontaties. Maar zelfs als ik het contact zou verbreken, zou ik blijven zitten met die boosheid. Kunt u mij inzicht geven in de aard van mijn boosheid? Heeft u een ‘truc’ om daarmee om te gaan?
Vanessa

Het advies

Frans Schalkwijk

Psychoanalyse

Beste Vanessa,

Ik vrees dat uw laatste vraag het meest eenduidig te beantwoorden is: ‘nee’. Er bestaan bij mijn weten geen eenvoudige handreikingen die als een soort truc uw boosheid zouden doen verdwijnen. Ik ken ze in ieder geval niet. Ook over uw woede kan ik niet veel zeggen, dan zou ik er meer over moeten weten.

Wel kan het zo zijn, en dat is dan meer in het algemeen, dat verdriet en woede samengaan in zo’n situatie: beide over hoe het was en over hoe je het graag gehad zou hebben, maar hoe het niet geworden is. Nu zijn verdriet en woede ook zeer kenmerkende elementen van een rouwproces. In een therapie, zoals u dat beschrijft over uzelf, ‘moet’ het dan gaan over rouw over beide situaties.

In het algemeen gaan de grootheidsfantasieën over ‘onbewuste, heftige verlangens’, over wat het aanpassen zou moeten opleveren rond het thema ‘Maar ooit zal ik beloond worden voor mijn lijden nu, zal de ander inzien dat hij mij tekort heeft gedaan. Eigenlijk bouw ik door mijzelf weg te cijferen een levensverzekering op, die ooit in bakken liefde uitgekeerd zal worden.’ Kijk, daarover is nu rouw nodig: dat dat nooit zal gebeuren. Veel verlangen naar zo’n uitkering wordt gevoed door een verongelijkte, wrokkige woede.

Dergelijke woede kan pas verdwijnen als het verlangen wordt opgegeven en veel mensen willen die prijs niet betalen: ‘Heb ik dan al die aanpassing, al die investering voor niks gedaan?’ Ja. Breken met een ouder is soms een oplossing, maar veel beter is in mijn ervaring de verandering in jezelf te zoeken, in het opgeven van het verlangen. Hoe het contact met de ouder er daarna gaat uitzien, blijkt dan vanzelf. Ik hoop dat u met deze gedachten verder aan de slag kunt.

 

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Elke eetstoornis gaat over dun zijn

Mensen met een eetstoornis zijn de hele dag bezig met voedsel, gewicht en lichaamsomvang. Het is sch...
Lees verder
Artikel

Elke eetstoornis gaat over dun zijn

Mensen met een eetstoornis zijn de hele dag bezig met voedsel, gewicht en lichaamsomvang. Het is sch...
Lees verder
Branded content

Hechting: hoe geef je je kind een stevige basis?

Opgroeien in een veilige en liefdevolle omgeving is belangrijk voor een kind. Het zorgt ervoor dat j...
Lees verder
Branded content

Hechting: hoe geef je je kind een stevige basis?

Opgroeien in een veilige en liefdevolle omgeving is belangrijk voor een kind. Het zorgt ervoor dat j...
Lees verder
Column

Quinten in quarantaine – deel 14: ‘Op het kinderfeestje ...

Quinten (9) heeft autisme. Ga dan maar eens om met een nieuwe werkelijkheid, waarin alle structuur i...
Lees verder
Column

Quinten in quarantaine – deel 14: ‘Op het kinderfeestje ...

Quinten (9) heeft autisme. Ga dan maar eens om met een nieuwe werkelijkheid, waarin alle structuur i...
Lees verder
Interview

Nadja Hüpscher: ‘Ik heb nooit geleerd met ongeluk om te g...

De jeugd van actrice Nadja Hüpscher. 'Het woord “moeten” kwam bij mijn ouders gewoon niet voor....
Lees verder
Advies

Hoe overwin ik mijn angst om te dansen?

Lees verder
Artikel

Duidelijke grenzen

Ook nieuw deze maand ‘Uw kind is lastig en brutaal. U moet duidelijke grenzen stellen aan zijn...
Lees verder
Advies

Ik ben een opgewonden standje, hoe reageer ik rustiger?

Lees verder
Interview

David Bernstein ‘Psychopaten zijn ook gewoon mensen’

Psychopathie is wél te behandelen, luidt de revolutionaire opvatting van psycholoog David Bernstein...
Lees verder
Artikel

Kinderplanning

Gezondheid Nu een kind – of eerst een leukere man? Nu een kind – of eerst een betere baa...
Lees verder
10571