De vraag

Hoe kom ik in het reine met mijn narcistische vader?

Beste heer Schalkwijk,

Ik ben een vijftigjarige dochter van een openlijk narcistische vader. Sinds het ziekbed en overlijden van mijn moeder drie jaar geleden, ben ik in psychotherapie om mijn gevoelens van boosheid, onmacht en depressiviteit te hanteren en om te buigen. Ik denk dat ik een flinke dosis verborgen narcisme heb ontwikkeld, en behoor tot de categorie ‘thin-skinned‘.

Nu kom ik in mijn driewekelijkse therapie niet verder dan het telkens opnieuw oproepen van situaties in mijn jeugd. Situaties die mij vreselijk aan het huilen brengen (iets wat vroeger thuis niet mocht) door het gevoel van niet-gezien zijn, er als kind niet toe doen behalve voorzover ik een kunstje kon ter meerdere glorie van mijn ouders. Zo’n therapiesessie en huilbui lucht elke keer wel even op, maar ik raak mijn boosheid jegens mijn narcistische vader niet kwijt.

In één van uw antwoorden lees ik dat u bij de therapie van een verborgen narcist op zoek gaat naar verborgen grootheidsfantasieën. Zou dat een sleutel kunnen zijn om mijn boosheid kwijt te raken? Die boosheid bepaalt mijn denken veel te vaak. Ik kan me er niet van losmaken, en zou er toch graag vanaf willen.

Anderzijds lees ik uit uw reacties wel dat het eigenlijk onbegonnen werk is om in het reine te komen met een narcistische vader. Het beeld verandert niet, dus de enige oplossing zou zijn: zo min mogelijk confrontaties. Maar zelfs als ik het contact zou verbreken, zou ik blijven zitten met die boosheid. Kunt u mij inzicht geven in de aard van mijn boosheid? Heeft u een ‘truc’ om daarmee om te gaan?

Vanessa

Het advies

Frans Schalkwijk

Psychoanalyse

Beste Vanessa,

Ik vrees dat uw laatste vraag het meest eenduidig te beantwoorden is: ‘nee’. Er bestaan bij mijn weten geen eenvoudige handreikingen die als een soort truc uw boosheid jegens uw narcistische vader zouden doen verdwijnen. Ik ken ze in ieder geval niet. Ook over uw woede kan ik niet veel zeggen, dan zou ik er meer over moeten weten.

Een narcistische vader: verdriet, woede en rouw

Wel kan het zo zijn, en dat is dan meer in het algemeen, dat verdriet en woede samengaan in zo’n situatie. Verdriet en woede gaan beiden over hoe het was, en over hoe je het graag gehad zou hebben – maar hoe het niet geworden is. Nu zijn verdriet en woede ook zeer kenmerkende elementen van een rouwproces. In een therapie, zoals u dat beschrijft over uzelf, ‘moet’ het dan gaan over rouw over beide situaties.

Onvervulde verlangens

In het algemeen gaan de grootheidsfantasieën over ‘onbewuste, heftige verlangens’. Over wat het aanpassen zou moeten opleveren rond het thema ‘Maar ooit zal ik beloond worden voor mijn lijden nu, zal de ander inzien dat hij mij tekort heeft gedaan. Eigenlijk bouw ik door mijzelf weg te cijferen een levensverzekering op, die ooit in bakken liefde uitgekeerd zal worden.’ Kijk, daarover is nu rouw nodig: dat dat nooit zal gebeuren. Veel verlangen naar zo’n uitkering wordt gevoed door een verongelijkte, wrokkige woede.

De verandering zit in jezelf

Dergelijke woede kan pas verdwijnen als het verlangen wordt opgegeven en veel mensen willen die prijs niet betalen: ‘Heb ik dan al die aanpassing, al die investering voor niks gedaan?’ Ja. Breken met een ouder is soms een oplossing, maar veel beter is in mijn ervaring de verandering in jezelf te zoeken, in het opgeven van het verlangen. Hoe het contact met de ouder er daarna gaat uitzien, blijkt dan vanzelf. Ik hoop dat u met deze gedachten verder aan de slag kunt.

Vriendelijke groet,
Frans Schalkwijk

In dit artikel vind je meer tips over omgaan met narcistische ouders

Meer weten over dit thema? Bekijk Familie
Deel dit artikel:
14 december 2002 | Laatst gewijzigd op 29 juli 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

Schrijfster Yvonne Kroonenberg: ‘Op mijn vijfde wist ik al...

De jeugd van schrijfster Yvonne Kroonenberg. 'Ik ben veel gezelliger en gastvrijer dan mijn ouders.'
Lees verder
Interview

Schrijfster Yvonne Kroonenberg: ‘Op mijn vijfde wist ik al...

De jeugd van schrijfster Yvonne Kroonenberg. 'Ik ben veel gezelliger en gastvrijer dan mijn ouders.'
Lees verder
Branded content

Leg jezelf lekker in de watten als je ongesteld bent

Je bent als vrouw gemiddeld zo’n 451 keer in je leven ongesteld. Dat is dus 7,4 jaar van je leven,...
Lees verder
Branded content

Leg jezelf lekker in de watten als je ongesteld bent

Je bent als vrouw gemiddeld zo’n 451 keer in je leven ongesteld. Dat is dus 7,4 jaar van je leven,...
Lees verder
Artikel

Groots gebaar: vijf orgaandonoren over hun drijfveren

‘Ik dacht: ik heb twee nieren. Eén voor mezelf en één om cadeau te geven.’ Vijf donoren vert...
Lees verder
Artikel

Groots gebaar: vijf orgaandonoren over hun drijfveren

‘Ik dacht: ik heb twee nieren. Eén voor mezelf en één om cadeau te geven.’ Vijf donoren vert...
Lees verder
Recensie

Opgroeien met autisme

Puber Wessel Broekhuis is autistisch. Plekken met veel mensen, geluiden, kleuren of indrukken doen e...
Lees verder
Verhaal

Waarom we psychische klachten verschillend beoordelen

Waarom kunnen we openlijk praten over depressiviteit en burn-out, maar zijn andere aandoeningen flin...
Lees verder
Advies

Ik ben bang in de trein

Beste Jolet, Ik (man) heb al een jaar angst voor de trein. Dat is ontstaan toen ik twee jaar geleden...
Lees verder
Advies

Mijn hooggevoelige man heeft woede-uitbarstingen

Mijn man en ik hebben acht jaar een relatie. Minimaal eens in de week is hij extreem moe en reageert...
Lees verder
Advies

Onze dochter wijst haar vader af

Beste Jolet, Onze dochter van twee jaar en drie maanden wijst haar vader voortdurend af. Bij alles w...
Lees verder
Artikel

‘Geluk is vissen met opa’

Wat is geluk? Voor kinderen is dat heel divers: familie, winnen met voetbal, 'mijn verzorgvarken Bab...
Lees verder
10571