De vraag

Hoe kom ik in het reine met mijn narcistische vader?

Ik ben een vijftigjarige dochter van een openlijk narcistische vader, en ben sinds het ziekbed en overlijden van mijn moeder drie jaar geleden in psychotherapie om mijn gevoelens van boosheid, onmacht en depressiviteit te hanteren en om te buigen. Ik denk dat ik een flinke dosis verborgen narcisme heb ontwikkeld, en hoor tot de categorie ‘thin-skinned’.

Nu kom ik in mijn therapie (eens in de drie weken) niet verder dan het telkens opnieuw oproepen van situaties in mijn jeugd, die mij vreselijk aan het huilen brengen (vroeger thuis mocht er niet gehuild worden) door het gevoel van niet-gezien zijn, er als kind niet toe doen behalve voorzover ik een kunstje kon ter meerdere glorie van mijn ouders. Het lucht elke keer wel even op, maar ik raak mijn boosheid jegens mijn vader niet kwijt.

In een van uw antwoorden lees ik dat u bij de therapie van een verborgen narcist op zoek gaat naar verborgen grootheidsfantasieën. Zou dat een sleutel kunnen zijn om mijn boosheid kwijt te raken? Die boosheid bepaalt mijn denken veel te vaak, ik kan me er niet van losmaken, en zou er toch graag vanaf willen.

Anderzijds lees ik uit uw reacties wel dat het eigenlijk onbegonnen werk is om in het reine te komen met een narcistische vader. Het beeld verandert niet, dus de enige oplossing zou zijn: zo min mogelijk confrontaties. Maar zelfs als ik het contact zou verbreken, zou ik blijven zitten met die boosheid. Kunt u mij inzicht geven in de aard van mijn boosheid? Heeft u een ‘truc’ om daarmee om te gaan?
Vanessa

Het advies

Frans Schalkwijk

Psychoanalyse

Beste Vanessa,

Ik vrees dat uw laatste vraag het meest eenduidig te beantwoorden is: ‘nee’. Er bestaan bij mijn weten geen eenvoudige handreikingen die als een soort truc uw boosheid zouden doen verdwijnen. Ik ken ze in ieder geval niet. Ook over uw woede kan ik niet veel zeggen, dan zou ik er meer over moeten weten.

Wel kan het zo zijn, en dat is dan meer in het algemeen, dat verdriet en woede samengaan in zo’n situatie: beide over hoe het was en over hoe je het graag gehad zou hebben, maar hoe het niet geworden is. Nu zijn verdriet en woede ook zeer kenmerkende elementen van een rouwproces. In een therapie, zoals u dat beschrijft over uzelf, ‘moet’ het dan gaan over rouw over beide situaties.

In het algemeen gaan de grootheidsfantasieën over ‘onbewuste, heftige verlangens’, over wat het aanpassen zou moeten opleveren rond het thema ‘Maar ooit zal ik beloond worden voor mijn lijden nu, zal de ander inzien dat hij mij tekort heeft gedaan. Eigenlijk bouw ik door mijzelf weg te cijferen een levensverzekering op, die ooit in bakken liefde uitgekeerd zal worden.’ Kijk, daarover is nu rouw nodig: dat dat nooit zal gebeuren. Veel verlangen naar zo’n uitkering wordt gevoed door een verongelijkte, wrokkige woede.

Dergelijke woede kan pas verdwijnen als het verlangen wordt opgegeven en veel mensen willen die prijs niet betalen: ‘Heb ik dan al die aanpassing, al die investering voor niks gedaan?’ Ja. Breken met een ouder is soms een oplossing, maar veel beter is in mijn ervaring de verandering in jezelf te zoeken, in het opgeven van het verlangen. Hoe het contact met de ouder er daarna gaat uitzien, blijkt dan vanzelf. Ik hoop dat u met deze gedachten verder aan de slag kunt.

 

Dit vind je misschien ook interessant

Kort

Herken een narcist

De ene narcist is de andere niet. Lang onderscheidden psychologen twee typen van dit mensenslag, dat...
Lees verder
Kort

Herken een narcist

De ene narcist is de andere niet. Lang onderscheidden psychologen twee typen van dit mensenslag, dat...
Lees verder
Verhaal

Zo bewaak je je grenzen

We hebben vaak het gevoel dat we worden overvraagd en dat er over onze grenzen heen wordt gewalst. M...
Lees verder
Verhaal

Zo bewaak je je grenzen

We hebben vaak het gevoel dat we worden overvraagd en dat er over onze grenzen heen wordt gewalst. M...
Lees verder
Artikel

Herken de boosaardige trekjes in anderen (en uzelf) – ...

Zwelgen in eigenliefde, gemene grappen maken, manipuleren om je zin te krijgen. Het zijn de zwarte r...
Lees verder
Artikel

Vaders en dochters

De eerste bladzijde van mijn allereerste dagboek is ook voor hem. ‘Een week zonder mammie… gaat ...
Lees verder
Verhaal

Zo belangrijk is zelfliefde

Als je iemand bent die zijn eigen behoeften opzij zet en het moeilijk vindt om iets over zichzelf te...
Lees verder
Kort

Twee typen narcisten

Narcisten zien zichzelf als hoog-intelligente, kritische denkers. Maar uit nieuw onderzoek van de un...
Lees verder
Verhaal

Mijn vader was een drugsbaron

Monique (43) geloofde heilig dat haar vader valselijk werd beschuldigd. Toen ontdekte ze dat hij gla...
Lees verder
Artikel

Verbeter de band met je vader

Meisjes die een goede band met hun vader hebben, hebben meer zelfvertrouwen en minder stress. Tips v...
Lees verder