De vraag

Hoe kneedbaar is het brein?

Bij sommige ziekten, zoals MS, vallen er functies uit die door de hersenen worden gegenereerd. Kun je dan bewerkstelligen dat andere delen van de hersenen die functies overnemen? Zo ja, hoe werkt die plasticiteit van de hersenen precies?

Het advies

Expert

Marc Hendriks

brein

In de hersenwetenschappen gaat deze vraag over ‘plasticiteit’ van de hersenen. Plasticiteit van de hersenen is de mate waarin de hersenen plastisch of kneedbaar zijn. De plasticiteit van de hersenen is niet voor alle delen gelijk, maar ook niet voor functies van de hersenen en ook niet in alle perioden van ons leven.

Plasticiteit van de hersenen door de jaren heen

Als we geboren worden moeten de hersenen nog erg veel leren en zijn ze dus erg plastisch. De hersenen zijn op bepaalde momenten van hun groei gevoelig voor stimulatie van buitenaf, en zijn dus in die periode erg plastisch. Zo zijn ze erg gevoelig voor taal tussen het 2de en 14de levensjaar en veranderen de hersenen erg gemakkelijk en veel onder invloed van geluid en gesproken taal. Buiten deze periode zijn ze minder gevoelig. Dat ondervinden we bijvoorbeeld als we op volwassen leeftijd een nieuwe taal moeten leren.

Het verlies van vaardigheden bij hersenletsel of een hersenziekte

Als we deze functies op het juiste moment geleerd hebben, en er ontstaat een hersenziekte of hersenbeschadiging dan kunnen deze geleerde functies of vaardigheden (gedeeltelijk) verloren gaan. Dit kan ook bij multipele sclerose (MS). Bij MS wordt de vettige, isolerende laag rond de zenuwvezels afgebroken. Deze laag wordt myeline genoemd: myeline zorgt ervoor dat de snelheid waarmee de zenuwvezels prikkels geleiden verhoogd wordt.

Als de myeline verdwijnt kunnen, afhankelijk van de plaats, allerlei moeilijkheden in het functioneren ontstaan. Zoals moeilijker bewegen. Deze myeline is daar echter voorgoed beschadigd, en er gaan geen andere zenuwbanen naar die plaats toe. Het is dus niet mogelijk om dit door andere delen te laten overnemen.

Herstellen kan niet, compenseren kan (mogelijk) wel

De enige mogelijkheid in die gevallen is dat de beperkingen worden gecompenseerd. Zo kan je bij loopstoornissen compenseren door:

  1. het looptempo aan te passen;
  2. de afstand te verkleinen;
  3. krukken, een looprek, rollator, of zelfs een rolstoel te gebruiken.

Je herstelt hiermee niet de stoornis, maar je verkleint de beperking door te compenseren.

Meer weten over dit thema? Bekijk Hersenen
Deel dit artikel:
12 mei 2009 | Laatst gewijzigd op 23 oktober 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

‘Ineens reageerde ze nergens meer op’

Marlieke (26) heeft het Rett-syndroom. Van een blakende baby groeide ze uit tot zwaar gehandicapt me...
Lees verder
Artikel

‘Ineens reageerde ze nergens meer op’

Marlieke (26) heeft het Rett-syndroom. Van een blakende baby groeide ze uit tot zwaar gehandicapt me...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Artikel

‘Dieren brengen ons op een andere manier in contact me...

Honden reageren op de emoties in onze stem, paarden op onze lichaamstaal. Volgens klinisch psycholoo...
Lees verder
Artikel

‘Dieren brengen ons op een andere manier in contact me...

Honden reageren op de emoties in onze stem, paarden op onze lichaamstaal. Volgens klinisch psycholoo...
Lees verder
Advies

Na een orgasme stort ik (man) volledig in

Van mijn 33e tot mijn 63e had ik een bevredigend seksleven. Na de seks had ik meer energie; het deed...
Lees verder
Advies

Groepstherapie na chemokuur

Beste Anette, Bij mij is in september borstkanker geconstateerd. Ik heb net de laatste chemokuur geh...
Lees verder
Advies

Moet ik meer uit het leven halen?

Toen mijn vader stierf, op mijn 19de, nam ik me voor alles uit het leven te halen. Nu ik 40 word en ...
Lees verder
Artikel

David heeft prosopagnosie: ‘Ik herken mijn spiegelbeeld ni...

Een politieserie volgen is voor hem een hele toer en op straat loopt hij zo aan zijn vrienden voorbi...
Lees verder
Interview

Deborah (24) lijdt aan conversie: ‘Ik viel tien keer per d...

Jarenlang viel Deborah de Poorter (24) om de haverklap flauw en raakte dan tijdelijk verlamd. Omdat ...
Lees verder
Kort

Ziek of niet-ziek? Het verschil herkennen we niet

Sinds corona is elk hoestje verdacht. Hoewel de meeste mensen het verschil denken te kennen tussen e...
Lees verder
6364