De vraag

Hoe kneedbaar is het brein?

Bij sommige ziekten, zoals MS, vallen er functies uit die door de hersenen worden gegenereerd. Kun je dan bewerkstelligen dat andere delen van de hersenen die functies overnemen? Zo ja, hoe werkt die plasticiteit van de hersenen precies?

Het advies

Expert

Marc Hendriks

brein

In de hersenwetenschappen gaat deze vraag over ‘plasticiteit’ van de hersenen. Plasticiteit van de hersenen is de mate waarin de hersenen plastisch of kneedbaar zijn. De plasticiteit van de hersenen is niet voor alle delen gelijk, maar ook niet voor functies van de hersenen en ook niet in alle perioden van ons leven.

Plasticiteit van de hersenen door de jaren heen

Als we geboren worden moeten de hersenen nog erg veel leren en zijn ze dus erg plastisch. De hersenen zijn op bepaalde momenten van hun groei gevoelig voor stimulatie van buitenaf, en zijn dus in die periode erg plastisch. Zo zijn ze erg gevoelig voor taal tussen het 2de en 14de levensjaar en veranderen de hersenen erg gemakkelijk en veel onder invloed van geluid en gesproken taal. Buiten deze periode zijn ze minder gevoelig. Dat ondervinden we bijvoorbeeld als we op volwassen leeftijd een nieuwe taal moeten leren.

Het verlies van vaardigheden bij hersenletsel of een hersenziekte

Als we deze functies op het juiste moment geleerd hebben, en er ontstaat een hersenziekte of hersenbeschadiging dan kunnen deze geleerde functies of vaardigheden (gedeeltelijk) verloren gaan. Dit kan ook bij multipele sclerose (MS). Bij MS wordt de vettige, isolerende laag rond de zenuwvezels afgebroken. Deze laag wordt myeline genoemd: myeline zorgt ervoor dat de snelheid waarmee de zenuwvezels prikkels geleiden verhoogd wordt.

Als de myeline verdwijnt kunnen, afhankelijk van de plaats, allerlei moeilijkheden in het functioneren ontstaan. Zoals moeilijker bewegen. Deze myeline is daar echter voorgoed beschadigd, en er gaan geen andere zenuwbanen naar die plaats toe. Het is dus niet mogelijk om dit door andere delen te laten overnemen.

Herstellen kan niet, compenseren kan (mogelijk) wel

De enige mogelijkheid in die gevallen is dat de beperkingen worden gecompenseerd. Zo kan je bij loopstoornissen compenseren door:

  1. het looptempo aan te passen;
  2. de afstand te verkleinen;
  3. krukken, een looprek, rollator, of zelfs een rolstoel te gebruiken.

Je herstelt hiermee niet de stoornis, maar je verkleint de beperking door te compenseren.

Meer weten over dit thema? Bekijk Hersenen
Deel dit artikel:
12 mei 2009 | Laatst gewijzigd op 23 oktober 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

De eerste signalen van een burn-out

Burn-out is geen ziekte die je plotseling bespringt. Er zijn signalen die het ontstaan ervan aankond...
Lees verder
Branded content

Waarom wandelen je dichter bij elkaar brengt

Wandelen helpt tegen depressieve gevoelens. En samen wandelen is als ‘sociale lijm’: je voelt me...
Lees verder
Artikel

Heb jij de ideale sekspartner?

We zijn ons niet altijd bewust van onze seksuele verlangens, maar uit Brits onderzoek blijkt dat ze ...
Lees verder
Artikel

Heb jij de ideale sekspartner?

We zijn ons niet altijd bewust van onze seksuele verlangens, maar uit Brits onderzoek blijkt dat ze ...
Lees verder
Advies

Ik ben chagrijnig als mijn vriend ziek is

Beste Jolet, Als mijn vriend ergens lichamelijk last van heeft of ziek is, heb ik daar veel moeite m...
Lees verder
Artikel

Tips voor troosten: wat zeg je als iemand doodgaat?

Wat zeg je tegen die kennis wiens moeder is overleden, of tegen de zwaar zieke buurvrouw? Uit vrees ...
Lees verder
Artikel

Martina (50) is twee meter: ‘Ik wil geen bezienswaardighei...

Martina (50) is twee meter lang. Tot haar zeventiende was ze een mooi, lang en slank meisje, maar do...
Lees verder
Advies

Na een orgasme stort ik (man) volledig in

Van mijn 33e tot mijn 63e had ik een bevredigend seksleven. Na de seks had ik meer energie; het deed...
Lees verder
Advies

Kan een pendel iets vertellen?

Beste Jolet, Al anderhalf jaar voel ik me niet goed. Toen de huisarts me niet kon helpen, ben ik eld...
Lees verder
Verhaal

‘Van kanker hoef je hier niks te leren’

Jaarlijks krijgen zo’n 70.000 mensen te horen dat ze kanker hebben – het begin van een periode v...
Lees verder
6364