De vraag

Hoe kneedbaar is het brein?

Bij sommige ziekten, zoals MS, vallen er functies uit die door de hersenen worden gegenereerd. Kun je dan bewerkstelligen dat andere delen van de hersenen die functies overnemen? Zo ja, hoe werkt die plasticiteit van de hersenen precies?

Het advies

Expert

Marc Hendriks

brein

In de hersenwetenschappen gaat deze vraag over ‘plasticiteit’ van de hersenen. Plasticiteit van de hersenen is de mate waarin de hersenen plastisch of kneedbaar zijn. De plasticiteit van de hersenen is niet voor alle delen gelijk, maar ook niet voor functies van de hersenen en ook niet in alle perioden van ons leven.

Plasticiteit van de hersenen door de jaren heen

Als we geboren worden moeten de hersenen nog erg veel leren en zijn ze dus erg plastisch. De hersenen zijn op bepaalde momenten van hun groei gevoelig voor stimulatie van buitenaf, en zijn dus in die periode erg plastisch. Zo zijn ze erg gevoelig voor taal tussen het 2de en 14de levensjaar en veranderen de hersenen erg gemakkelijk en veel onder invloed van geluid en gesproken taal. Buiten deze periode zijn ze minder gevoelig. Dat ondervinden we bijvoorbeeld als we op volwassen leeftijd een nieuwe taal moeten leren.

Het verlies van vaardigheden bij hersenletsel of een hersenziekte

Als we deze functies op het juiste moment geleerd hebben, en er ontstaat een hersenziekte of hersenbeschadiging dan kunnen deze geleerde functies of vaardigheden (gedeeltelijk) verloren gaan. Dit kan ook bij multipele sclerose (MS). Bij MS wordt de vettige, isolerende laag rond de zenuwvezels afgebroken. Deze laag wordt myeline genoemd: myeline zorgt ervoor dat de snelheid waarmee de zenuwvezels prikkels geleiden verhoogd wordt.

Als de myeline verdwijnt kunnen, afhankelijk van de plaats, allerlei moeilijkheden in het functioneren ontstaan. Zoals moeilijker bewegen. Deze myeline is daar echter voorgoed beschadigd, en er gaan geen andere zenuwbanen naar die plaats toe. Het is dus niet mogelijk om dit door andere delen te laten overnemen.

Herstellen kan niet, compenseren kan (mogelijk) wel

De enige mogelijkheid in die gevallen is dat de beperkingen worden gecompenseerd. Zo kan je bij loopstoornissen compenseren door:

  1. het looptempo aan te passen;
  2. de afstand te verkleinen;
  3. krukken, een looprek, rollator, of zelfs een rolstoel te gebruiken.

Je herstelt hiermee niet de stoornis, maar je verkleint de beperking door te compenseren.

Meer weten over dit thema? Bekijk Hersenen
Deel dit artikel:
12 mei 2009 | Laatst gewijzigd op 23 oktober 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Migraine en voeding

Dag, Ik heb een vraag over voeding en migraine. Ik ben bekend met welke voedingsmiddelen een aanval ...
Lees verder
Advies

Migraine en voeding

Dag, Ik heb een vraag over voeding en migraine. Ik ben bekend met welke voedingsmiddelen een aanval ...
Lees verder
Branded content

Even opladen in het Rijk van Nijmegen

We kunnen weer plannen maken voor de zomer. Gelukkig, want een vakantie in het vooruitzicht vergroot...
Lees verder
Branded content

Even opladen in het Rijk van Nijmegen

We kunnen weer plannen maken voor de zomer. Gelukkig, want een vakantie in het vooruitzicht vergroot...
Lees verder
Artikel

3 redenen om dit boek over je mentale gezondheid te lezen

Het boek 'Psychologica. Het wel en wee van je mentale gezondheid' van Dean Burnett: 3 redenen om dit...
Lees verder
Artikel

3 redenen om dit boek over je mentale gezondheid te lezen

Het boek 'Psychologica. Het wel en wee van je mentale gezondheid' van Dean Burnett: 3 redenen om dit...
Lees verder
Artikel

‘Mijn kind hoeft geen prik’ – 5 misverstanden over...

Een groeiende groep Nederlandse ouders laat haar kinderen niet inenten. Waarom nemen zij het risico ...
Lees verder
Artikel

Schizofrenie: de oorzaak is een mysterie

'De uiteindelijke oorzaak van schizofrenie is een mysterie. Het is een van de raadselen van de mensh...
Lees verder
Recensie

De stemmen in mijn hoofd

'Ik loop de hele dag rond met een schriftje en een pen', schrijft Eline Gumbert in haar onlangs vers...
Lees verder
Advies

Hoe ga ik om met mijn chronische ziekte?

Sinds twee maanden weet ik dat ik een chronische ziekte heb (SLE, een auto-immuunziekte). Aan de bui...
Lees verder
Artikel

Jessica (43) heeft mcs: ‘Ik werd zelfs ziek van mijn gezin...

Jessica Petermeijer (43) heeft last van mcs: ze is allergisch voor bijna alles. Haar klachten werden...
Lees verder
Artikel

Boeken van de maand: december 2020

Zit je met deze koude dagen ook liever thuis op de bank? Deze 5 boeken helpen je de winter door.
Lees verder
6364