De vraag

Hoe kneedbaar is het brein?

Bij sommige ziekten, zoals MS, vallen er functies uit die door de hersenen worden gegenereerd. Kun je dan bewerkstelligen dat andere delen van de hersenen die functies overnemen? Zo ja, hoe werkt die plasticiteit van de hersenen precies?

Het advies

Expert

Marc Hendriks

brein

In de hersenwetenschappen gaat deze vraag over ‘plasticiteit’ van de hersenen. Plasticiteit van de hersenen is de mate waarin de hersenen plastisch of kneedbaar zijn. De plasticiteit van de hersenen is niet voor alle delen gelijk, maar ook niet voor functies van de hersenen en ook niet in alle perioden van ons leven.

Plasticiteit van de hersenen door de jaren heen

Als we geboren worden moeten de hersenen nog erg veel leren en zijn ze dus erg plastisch. De hersenen zijn op bepaalde momenten van hun groei gevoelig voor stimulatie van buitenaf, en zijn dus in die periode erg plastisch. Zo zijn ze erg gevoelig voor taal tussen het 2de en 14de levensjaar en veranderen de hersenen erg gemakkelijk en veel onder invloed van geluid en gesproken taal. Buiten deze periode zijn ze minder gevoelig. Dat ondervinden we bijvoorbeeld als we op volwassen leeftijd een nieuwe taal moeten leren.

Het verlies van vaardigheden bij hersenletsel of een hersenziekte

Als we deze functies op het juiste moment geleerd hebben, en er ontstaat een hersenziekte of hersenbeschadiging dan kunnen deze geleerde functies of vaardigheden (gedeeltelijk) verloren gaan. Dit kan ook bij multipele sclerose (MS). Bij MS wordt de vettige, isolerende laag rond de zenuwvezels afgebroken. Deze laag wordt myeline genoemd: myeline zorgt ervoor dat de snelheid waarmee de zenuwvezels prikkels geleiden verhoogd wordt.

Als de myeline verdwijnt kunnen, afhankelijk van de plaats, allerlei moeilijkheden in het functioneren ontstaan. Zoals moeilijker bewegen. Deze myeline is daar echter voorgoed beschadigd, en er gaan geen andere zenuwbanen naar die plaats toe. Het is dus niet mogelijk om dit door andere delen te laten overnemen.

Herstellen kan niet, compenseren kan (mogelijk) wel

De enige mogelijkheid in die gevallen is dat de beperkingen worden gecompenseerd. Zo kan je bij loopstoornissen compenseren door:

  1. het looptempo aan te passen;
  2. de afstand te verkleinen;
  3. krukken, een looprek, rollator, of zelfs een rolstoel te gebruiken.

Je herstelt hiermee niet de stoornis, maar je verkleint de beperking door te compenseren.

Meer weten over dit thema? Bekijk Hersenen
Deel dit artikel:
12 mei 2009 | Laatst gewijzigd op 26 september 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Wetenschapsjournalist Jon Palfreman: ‘Parkinson plunde...

Zijn leven lijkt een slechte film. Succesvol wetenschapsjournalist Jon Palfreman wordt bekend met ee...
Lees verder
Artikel

Wetenschapsjournalist Jon Palfreman: ‘Parkinson plunde...

Zijn leven lijkt een slechte film. Succesvol wetenschapsjournalist Jon Palfreman wordt bekend met ee...
Lees verder
Branded content

6 leefstijladviezen voor een opgewektere stemming

Een gezonde leefstijl zou een depressie tegen kunnen gaan, aldus Amerikaanse psycholoog Stephen Ilar...
Lees verder
Branded content

6 leefstijladviezen voor een opgewektere stemming

Een gezonde leefstijl zou een depressie tegen kunnen gaan, aldus Amerikaanse psycholoog Stephen Ilar...
Lees verder
Kort

Rouw in tijden van corona

Afstand moeten houden van andere mensen of niet bij een uitvaart kunnen zijn omdat de groep klein mo...
Lees verder
Kort

Rouw in tijden van corona

Afstand moeten houden van andere mensen of niet bij een uitvaart kunnen zijn omdat de groep klein mo...
Lees verder
Kort

Nooit meer ziek zijn? Ga sporten!

Wie tennist, zwemt of volleybalt, hoeft zich jaarlijks zo'n twaalf dagen minder ziek te melden dan z...
Lees verder
Artikel

6 manieren om met angst voor kanker om te gaan

Kanker roept nog steeds veel angst op. Ga daar niet voor op de loop, adviseert deskundige Goedele Va...
Lees verder
Artikel

Welke therapie helpt bij werkklachten?

Heeft een psychotherapie wel zin als het in de eerste plaats om werkgerelateerde klachten gaat?
Lees verder
Kort

Ziek? Blijf uit mijn buurt!

Voor zieke mensen schrikken we onbewust terug. Dat ontdekten Zweedse onderzoekers na een experiment ...
Lees verder
Interview

Irma Verdonck-de Leeuw: ‘Kanker laat je nooit meer los’

Zo ziek geweest en dan hoogleraar worden? Het leek Irma Verdonck-de Leeuw in eerste instantie geen g...
Lees verder
Artikel

‘Mijn kind hoeft geen prik’ – 5 misverstanden over...

Een groeiende groep Nederlandse ouders laat haar kinderen niet inenten. Waarom nemen zij het risico ...
Lees verder
6364