Lekkere seks, niet per se váker vrijen, maar er wel meer van genieten.

TEST
Doe de test »

Hoe goed is jullie seksleven?

Dat waar veel vrouwen naar verlangen, ligt binnen handbereik, verzekert de Vlaamse seksexpert Marieke Dewitte. Door als vrouw je eigen lichaam beter te leren kennen en te ontdekken waaraan je plezier beleeft.

En door je eigen verlangen gelijkwaardig te maken aan dat van je partner. Haar boodschap luidt dan ook: kom op voor je eigen genot.

Dat er ruimte is voor verbetering, blijkt wel uit de nieuwe online enquête van Psychologie Magazine.

Daarin geven deelnemers – vrouwen én mannen – hun seksleven gemiddeld een 6,4. Maar liefst 4 op de 10 vrouwen zeggen het idee te hebben minder van de seks te genieten dan hun partner. Uit het grote seksonderzoek dat Psychologie Magazine eerder deed, kwamen vergelijkbare resultaten.

In die representatieve steekproef onder Nederlanders van 18 jaar en ouder zeiden 4 op de 10 vrouwen dat ze weleens seks hebben puur om hun partner te plezieren. Bijna evenveel vrouwen (38 procent) voelden in bed druk om te voldoen aan verwachtingen.

Het vrouwelijk genot verdient meer aandacht, zegt Dewitte, die seksuoloog, klinisch psycholoog en onderzoeker is. ‘Vrouwen krijgen van jongs af aan vooral waarschuwende boodschappen: pas op, seks kan pijn doen, je kunt er ziek van worden of zwanger.

Ook worden mannen stoer gevonden als ze meerdere bedpartners hebben en experimenteren, terwijl vrouwen dan voor slet of hoer worden uitgemaakt. Al neemt het af, van mijn studenten hoor ik dat slut shaming nog steeds voorkomt.’

Het gevolg is dat veel meisjes en vrouwen zich passief opstellen op seksgebied. Dewitte: ‘Ze beginnen vaak pas te masturberen na de eerste keer seks, áls ze al gaan masturberen.

Daardoor kennen ze hun eigen lichaam niet goed en weten ze niet wat ze lekker vinden. Ze stellen zich passief en afhankelijk op en plaatsen het plezier van de ander boven dat van zichzelf. Bij orale seks denken ze nogal eens dingen als: hij is al zo lang met me bezig, ik moet nu echt klaarkomen.

Vandaar dat er zoveel gefaket wordt. En dat vrouwen soms doorgaan met seks terwijl ze er geen plezier aan beleven of zelfs pijn hebben. Ze denken dat dat erbij hoort. De belangrijkste boodschap aan vrouwen is dus: neem de verantwoordelijkheid voor je eigen seksuele plezier.’

Hoe doe je dat concreet, opkomen voor je eigen seksuele plezier? Waar begin je?

Marieke Dewitte: ‘Door je eigen lichaam te leren kennen. Ik stel vrouwen in mijn spreekkamer regelmatig de vraag: “Weet je wat je lekker vindt?” Ja, is dan het antwoord, maar als ik doorvraag, blijkt dat ze het helemaal niet zo goed weten.

Dus het is belangrijk om dat te gaan ontdekken. Seks met jezelf is daar een heel goede manier voor. Het zou goed zijn als we de schaamte daarover zouden kunnen loslaten, want uit wetenschappelijk onderzoek is bekend dat vrouwen die masturberen meer genieten van seks met een partner en makkelijker klaarkomen omdat ze weten wat voor hen stimulerend is.

Uit mijn eigen onderzoek aan de Universiteit Maastricht kwam naar voren dat nog altijd 20 procent zich na masturbatie schuldig voelt – vrouwen én mannen. Het idee is dat het niet in een relatie hoort; dat het een teken is dat de een tekortschiet als de ander masturbeert.

Terwijl het een perfecte aanvulling is. Door masturbatie leer je jezelf kennen waardoor je beter weet wat je lekker vindt. Het heeft dus juist veel positieve functies in een relatie.

Hetzelfde geldt voor porno: het is een aanvulling, geen bedreiging. Maar vooral vrouwen betrekken het direct op zichzelf als hun partner naar porno kijkt en worden er onzeker van. Terwijl het helemaal niets met jou te maken heeft. Porno voorziet in onze behoefte aan variatie en is gewoon een extra seksuele trigger.

Ook zoiets: fantaseren over een ander tijdens de seks. Ik vind het zo jammer als mensen zich daarvoor schamen of zich er schuldig over voelen. Je brein is je belangrijkste seksorgaan en dat geldt extra voor vrouwen. Vooral vrouwen hebben het nodig om meer in zichzelf te keren en in hun hoofd te gaan zitten om een orgasme te kunnen bereiken.

Echte liefde, saai seksleven?

Hoe meer je samen deelt, hoe veiliger de relatie en hoe groter de kans op een saai seksleven, stelt ...

Lees verder

Wat maakt het dan uit waaraan je denkt? Het is maar fantasie. Alles wat jij nodig hebt om opgewonden te raken en die drempel over te gaan, is goed. Je bent de regisseur van je eigen film.’

Stel dat je op zeker moment weet wat je wel en niet opwindend vindt. Daarna moet je dat aan de ander laten weten. Veel mensen vinden dat moeilijk.

‘Ook daarbij speelt schaamte een rol, en de angst om de ander te kwetsen. Laatst had ik een cliënte die zei: “Mijn ex kon zo goed beffen. Dat mis ik. Mijn huidige partner is een minder goeie minnaar.”

Ik zeg dan: er bestaan geen goede en slechte minnaars. Je moet zelf aangeven wat je wel en niet lekker vindt. Dat is nodig, want de ander kan het niet raden. En je partner zal heel blij zijn als je dat vertelt, want hij of zij doet ook maar wat. Je bent de enige die duidelijk kan maken: dit is wat ik nodig heb. De kans is groot dat je het dan ook krijgt.

Het is wel belangrijk om het positief te brengen en er geen technisch verhaal van te maken. Je kunt tijdens de seks feedback geven met “Ja, ja, ga door” en door te kreunen of met bewegingen. Maar het werkt ook goed om buiten de slaapkamer een aanleiding te zoeken voor een gesprek over seks.

Als je er bijvoorbeeld een artikel over leest of door eens samen naar porno te kijken, want er zijn tegenwoordig veel vrouwvriendelijke films beschikbaar. Je kunt ook je seksuele wensen op kaartjes schrijven; doe die in twee potten en trek om de beurt een kaartje.

Niet dat je dan verplicht bent het ook uit te voeren, hè? Respecteer je eigen grenzen en die van de ander. Ga op zoek naar waar je elkaar kunt vinden, naar wat je allebei leuk lijkt. Maar probeer vooral ook dingen uit, want soms weet je niet precies wat je wel en niet lekker vindt.

Natuurlijk is dat extra moeilijk als je al tien jaar met iemand samen bent. Niemand wil het idee krijgen het al jaren niet goed te doen. Aan de andere kant: aangeven wat je wilt, maakt de kans een stuk groter dat je de komende tien jaar meer seksueel plezier hebt.’

U bent gepromoveerd op het onderwerp ‘hechting en seksualiteit’. Heeft hoe je gehecht bent invloed op hoe je seks beleeft?

‘Jazeker, hechting en seksualiteit zijn sterk met elkaar verbonden. De eerste relatie in ons leven is die met onze ouders. Als je als kind het gevoel had dat je ouders er waren als je ze nodig had – psychologen noemen dat “veilig gehecht” zijn – dan helpt dat om later gezonde relaties aan te gaan, ook seksueel.

Had je het idee dat je ouders er soms niet voor je waren en soms wel, of waren ze liefdeloos, dan bestaat de kans dat je over jezelf denkt: ik ben niet de moeite waard en anderen zijn niet betrouwbaar. Dat “hechtingsschema” werkt door in je seksualiteit.

Seks is kwetsbaar, het is de ultieme vorm van nabijheid. Je moet je durven bloot te geven en dat durven mensen die onveilig gehecht zijn minder goed door hun mentale schema. Zij gaan doorgaans obsessiever om met relaties. Ze zijn bang de ander te verliezen en gebruiken seks als bindmiddel en ter bevestiging.

Ze dwingen seks min of meer af. Hun partner moet zo steeds weer bewijzen: ik vind je leuk, ik ga niet weg. Het komt dus vaak voor dat mensen met zo’n “angstige hechtingsstijl” veel seks willen, maar dat komt voort uit onzekerheid. In de seks zelf zijn ze vaak pleaserig en gaan ze snel over hun grenzen heen; ze doen vaker dingen op seksgebied die ze eigenlijk niet willen.

Onveilige hechting kan ook leiden tot vermijding. Mensen die “vermijdend gehecht” zijn, koppelen liefde en lust vaak los van elkaar en kunnen zich slecht binden. Ze hebben gemiddeld veel sekspartners en zijn heel genitaal gericht, met weinig knuffelen en zonder veel aandacht voor de wensen van de ander.’

Valt er aan onveilige hechting nog iets te doen?

‘Ja en nee. Je kunt niet met terugwerkende kracht veilig gehecht raken. Maar je kunt er wel een ander hechtingsschema naast plaatsen. Het is geen blauwdruk.

Door positieve ervaringen leer je dat niet iedereen onbetrouwbaar is en dat je wél de moeite waard bent. Je kunt jezelf daarin trainen door heel bewust tot je te laten doordringen: deze persoon houdt van mij en zal me nooit bewust pijn doen.

Het opmerkelijke is dat angstig gehechte en vermijdend gehechte mensen elkaar vaak aantrekken. En ze versterken elkaar juist: hoe harder de een gaat trekken, hoe harder de ander zich terugtrekt. “Ik val altijd op de verkeerde”, verzuchten ze dan. Dat komt doordat ze iets in elkaar herkennen.

Bij beiden is angst de motivatie, alleen gaat de een vechten en de ander vluchten. Maar beiden zijn bang om gekwetst te worden en de ander te verliezen. Je daarvan bewust worden is de eerste stap. Daarna kun je proberen te leren om anders met die angst om te gaan.’

En dan samen op een seksuele ontdekkingstocht gaan en praten over wat je fijn vindt.

‘Precies. En moeite blijven doen voor elkaar. Het is een misvatting dat seks in een goede relatie vanzelf gaat. Het is belangrijk om elkaar te blijven verleiden en verrassen.

Training

Training Meer genieten van seks

  • Nog meer genieten van seks, alleen én samen
  • Ontdek jouw seksuele rem en gaspedaal
  • Leer welke seksmythes er zijn, en hoe die jouw plezier in de weg kunnen staan
Bekijk de training
Nu maar
€ 55,-

Om niet te vaak te vrijen volgens een vast script, want dan verlies je de seksuele belangstelling voor elkaar. Na verloop van tijd ontstaan er in een relatie vaste routines: je weet van elkaar op welke knoppen je moet drukken. Seks wordt dan wat mechanischer en efficiënter, je stopt met de poespas eromheen.

Dat kan wel bevredigend zijn, maar spannend is anders. Dat hoeft ook niet altijd, soms is gewoon bevredigende seks prima. Maar het moet niet te vaak zo zijn. Echte aandacht is heel belangrijk, zowel binnen als buiten de slaapkamer. Voorspel begint niet in bed, maar gebeurt de hele dag door.’

Hoe belangrijk is het orgasme? Hoogleraar seksuologie Ellen Laan toonde in onderzoek aan dat dat heel belonend is. Maar in de online enquête van Psychologie Magazine zegt 82 procent van de vrouwen dat ze ook wel fijne seks kan hebben zonder klaar te komen.

‘Natuurlijk is het niet erg als je niet altijd een orgasme hebt. Maar als seks te weinig belonend is, vermindert de zin. Daardoor vrij je minder en krijg je nóg minder zin, want voor seks geldt het use it or lose it-principe.

Bij weinig seks daalt namelijk het testosterongehalte – bij mannen én bij vrouwen. Daardoor nemen lustgevoelens af en dat maakt het lastig om de motor weer draaiende te krijgen. Er ontstaat dus een vicieuze cirkel.

Dat is om meer redenen jammer. Ten eerste is seks heel verbindend en dus goed voor je relatie. Ten tweede is klaarkomen gezond voor ons. Het is een heel goede manier om stress te reduceren en heeft een positief effect op het geluksgevoel.

Vrouwen die zeggen dat ze het minder belangrijk vinden om klaar te komen, krijgen vaak niet de juiste prikkels. Wellicht houden ze zichzelf voor dat ze een orgasme niet zo belangrijk vinden omdat ze dan minder frustratie ervaren.

Ga dus op ontdekkingstocht, samen en met jezelf. Experimenteer met seksspeeltjes. Die stimuleren zó gericht, dat heel veel vrouwen erdoor klaarkomen. Het helpt je over de drempel heen en als je dat gevoel eenmaal herkent, gaat het daarna makkelijker. Bovendien leert het je wat je nodig hebt voor een orgasme.’

Verschil in zin in seks is vaak een heikel punt, blijkt ook weer uit onze online enquête. Hoe kun je daar als partners het beste mee omgaan?

‘Verschil in zin is het gevolg van het feit dat iedereen zijn eigen, unieke seksuele beleving heeft. Het is heel onwaarschijnlijk dat je steeds op hetzelfde moment zin hebt in hetzelfde. Dat maakt seks tussen partners ingewikkeld, maar het is wel heel logisch.

Wat ik als seksuoloog merk, is dat vooral degene met de minste zin als het probleem wordt gezien. Daar moet iets aan worden gedaan, dat moet worden gefikst. Terwijl de oplossing is om elkaar in het midden te ontmoeten.

Degene die vaker seks wil, kan bijvoorbeeld wat meer masturberen, terwijl de ander wat meer zin kan maken. Ik geef daarbij vaak het advies om de tienminutenregel toe te passen. Zoekt de ander toenadering door te strelen en te kussen, geef jezelf dan tien minuten de tijd om te ervaren of je seksuele systeem op gang komt, of je opgewonden raakt.

Zo niet, prima; dan heb je in ieder geval geknuffeld. Maar als je het meteen afhoudt met: o nee, geen zin, dan gebeurt er zéker niets. Je zin in seks neemt toe naarmate je het vaker doet. Je kunt het dus trainen.

Het is daarom echt niet zo gek om soms gewoon maar zin te máken, Netflix uit te zetten en elkaar en jezelf lekker te verwennen. Daar word je veel gelukkiger van dan van de zoveelste serie kijken.

Maar ik vind óók dat gebrek aan zin soms te snel wordt geproblematiseerd. Het is heel normaal dat je periodes geen zin hebt in seks. Omdat je te druk bent, te moe of omdat je hoofd er gewoon niet naar staat. Dan hoeven niet direct alle seinen op rood. Als je maar plezier hebt wanneer je het wél doet.’

Samen met Marieke DeWitte ontwikkelde Psychologie Magazine de online cursus Meer genieten van seks, speciaal voor vrouwen. Hierin leer je hoe je (nog) meer kunt genieten van seks, alleen én samen. 

Nieuwe online seksenquête

Poll onder 1350 (nieuwsbrief)lezers van Psychologie Magazine en Vrij Nederland: 1060 vrouwen en 289 mannen. Van hen is 89% hetero, 3% homo, 8% biseksueel.

  • We geven ons seksleven gemiddeld maar nét een voldoende: een 6,4.
  • Hoe langer de relatie, hoe lager dat ‘rapportcijfer’: bij een relatie korter dan een jaar krijgt ons seksleven nog een dikke 7,8. Na twintig jaar samen is dat nog maar een 5,8.
  • 46% zegt dat de sleur in hun seksleven is geslopen.

Top10 grootste uitdagingen in bed voor vrouwen:

  • Tijd of energie hebben (of maken) voor seks (34%)
  • Kunnen ontspannen (31%)
  • Zekerder of tevredener zijn over mijn lichaam (31%)
  • Omgaan met verschil in zin in seks binnen mijn relatie (28%)
  • Over seks praten met mijn partner, uitspreken wat ik wel of niet prettig vind (26%)
  • Een orgasme krijgen (26%)
  • Initiatief nemen (25%)
  • Opgewonden raken (25%)
  • Nieuwe dingen proberen (23%)
  • Mijn aandacht erbij houden (23%)

Bijna een kwart (23%) van de vrouwen geniet bijna nooit, of maar af en toe, van seks met een partner. Een kwart geniet er meestal wel van, en minder dan de helft (46%) bijna altijd. 31% van de vrouwen denkt tijdens seks geregeld aan huishoudelijke klusjes.

Waar vrouwen nog meer aan denken:

  • of het er niet raar of lelijk uitziet in een bepaalde positie (29%)
  • of het niet te lang gaat duren (27%)
  • of hun partner hen nog wel aantrekkelijk vindt (26%)

Top5 Dit willen vrouwen leren, uitproberen of ontdekken:

  • Hoe je seks ook in een langere relatie leuk en spannend houdt (46%)
  • Hoe ik (weer) meer zin in seks kan krijgen en houden (34%)
  • ‘Beter aangeven wat ik lekker vind’ en ‘met meer aandacht leren vrijen zonder dat mijn gedachten steeds afdwalen’ (beide 28%)
  • Me vrijer voelen op seksgebied, minder preuts zijn of me minder schamen (27%)
  • Een of meer seksuele fantasieën werkelijkheid laten worden (26%)

79% heeft weleens seksuele fantasieën (bijvoorbeeld over seks met een andere partner)
46% van de vrouwen kijkt weleens porno
61% van de vrouwen gebruikt weleens seksspeeltjes, zowel met hun partner als solo
85% van de vrouwen masturbeert weleens.

58% van de vrouwen vindt het soms moeilijk om een orgasme te krijgen.

  • Ruim de helft van de vrouwen (52%) vindt het makkelijker om solo een orgasme te krijgen dan met een partner.
  • Bijna een derde van de mannen zegt dan ook dat het voor hem een uitdaging is om zijn partner opgewonden te maken (30%) en een orgasme te geven (28%).
  • 41% van de mensen vindt dat je seks niet kunt plannen

Top10 Hiervan komen vrouwen in de stemming voor seks:

  • elkaar aanraken, bijvoorbeeld knuffelen (68%)
  • zoenen (62%)
  • tijd doorbrengen met mijn partner (49%)
  • ontspannen zijn en niet te veel aan je hoofd hebben (47%)
  • verliefd zijn (45%)
  • er gewoon aan beginnen (45%)
  • erotische verhalen of boeken (38%)
  • een fijne sfeer, zoals muziek en kaarsen (37%)
  • eigen seksuele fantasieën (36%)
  • praten over seks (33%)

‘Mijn oma zei altijd: je moet jezélf sappig maken’

Kaouthar Darmoni (52) is buikdanser en gepromoveerd op genderstudies. Ze is directeur van Atria, een kennisinstituut voor emancipatie, en wil de seksuele revolutie een flinke zet geven.

‘Mijn oma leerde me dat een man nooit verantwoordelijk is voor mijn seksuele opwinding. “Maak jezélf sappig,” zei ze altijd. De leiding nemen over je eigen seksualiteit zie ik als de hoogste vorm van emancipatie, en daar schort het hier nogal eens aan.

Toen ik vanuit Tunesië in Parijs ging studeren, verbaasde het me hoeveel vrouwen ontevreden waren over hun lijf. Ik kreeg al jong de overtuiging mee dat ieder lichaam prachtig is.

Als kind observeerde ik met grote ogen het sensueel dansen van vrouwen binnen onze gemeenschap. Niets is krachtiger dan oude gerimpelde vrouwen tijdens die rituelen te zien stralen. Die bewegingen hebben niets met seks te maken – ze staan voor de kracht van zelfliefde en vrouwelijkheid – maar het is wel de deur naar goede seksualiteit.

Seks is namelijk geen kunstje: je maakt contact met je diepe interne zijn. En hou je niet van je lijf? Dan loopt de seksuele flow geheid spaak. Seksuele vrijheid betekent voor mij ook dat ik sensueel kan zijn zonder dat een man meteen boven op me springt. Ik wil eerst in mijn flow komen voordat ik mijn vulva open.

Westerse mannen kunnen er weinig aan doen, maar ze verwarren sensualiteit vaak met seksualiteit. Die focus op penetratie maakt seks armoedig, saai en zielloos. In Tunesië leren de vrouwen de mannen hoe “de liefde te bedrijven”.

Het zit dus in de cultuur dat mannen oog hebben voor het vrouwelijk genot. Westerse vrouwen raken weleens in de war na een mooie nacht met een Arabische man: “Er was zoveel lust, liefde en zachtheid, terwijl hij niet eens verliefd is.”

Als vrouwen hier meer het voortouw gaan nemen, kunnen ze hun seksualiteit gaan vieren en zo nog meer van seks genieten. En geloof me: intelligente, gevoelige mannen gaan echt mee. Maar de bal ligt bij ons.’

‘Durf jezelf te zijn. Alles kan, alles mag en niets is gek’

Seksuoloog Kaat Bollen (35) was tot voor kort ook psycholoog, totdat ze van haar beroepsgroep een officiële waarschuwing kreeg omdat ze zich online te sexy zou presenteren. Ze stopte als psycholoog om te kunnen blijven wie ze is.

‘Onze seksualiteit is zeer persoonlijk en dat maakt het zo kwetsbaar. Naast gelijkheid, eerlijkheid en respect vind ik authenticiteit een belangrijke waarde: durf jezelf te zijn. Alles kan, alles mag en niets is gek.

In mijn praktijk zie ik mensen met parafilie, ofwel een a-typische seksuele interesse. Waarom zouden mensen die seksueel opgewonden raken van schoenen of uitwerpselen zich niet vrij mogen voelen? Ik ben ook niet iedereens type, maar dat hoeft ook niet.

Als je authentiek bent, kun je stoppen met pleasen. Ik leer mijn tweeling van drieënhalf nu al dat ze vrij zijn hun eigen grenzen te stellen. Zelfs als oma om een kusje vraagt en ze hebben daar even geen zin in, is dat oké. Het heeft alles met zelfbeschikkingsrecht te maken.

Ik heb het gevoel dat vrouwen zich op het gebied van soloseks steeds vrijer voelen en durven te experimenteren. Er verschijnen bijvoorbeeld steeds meer seksspeeltjes en er wordt meer gemasturbeerd.

Maar in ons gezamenlijk seksleven is nog altijd sprake van een orgasmekloof; mannen komen vaker klaar dan vrouwen. Ik wil die kloof dichten. Om je seksueel vrij te voelen, raad ik elke vrouw aan om haar seksuele systeem open te zetten. Kijk om je heen: ruik, voel, hoor en proef.

Vrouwen hebben van nature een minder spontane seksdrive dan mannen. Maar vraag de sensuele vrouw in jou wat ze nodig heeft, ga daarnaar op zoek door te fantaseren en durf uit te spreken tegen je bedpartner wat je werkelijk opwindt. Ik heb bijvoorbeeld een parfum waarmee ik me heel sexy en daardoor superkrachtig voel.’

‘Ik begin te ervaren wat seksuele vrijheid betekent’

Krista Arriëns (31) maakt met haar zus het VPRO-programma Sekszusjes TV. Hun gesprekken over seksualiteit helpen haar ook bij haar eigen bevrijding, zowel in bed als daarbuiten.

‘Tot drie jaar geleden, voordat ik met Sekszusjes TV begon, legde ik mezelf beperkingen op. Alleen al in mijn eigen gedachten: deze fantasie of die manier van masturberen is misschien gek of ongepast? Als ik nu alweer zin heb, is mijn seksdrive dan te hoog?

Nog voordat een ander een oordeel kon vellen, deed ik dat zelf al. Het is een mix van schaamte en angst voor maatschappelijke afwijzing. Seksuele vrijheid betekent dat ik helemaal oké ben met mijn wensen en ideeën over seks.

Als ik met iemand in bed lig en ik wil eigenlijk iets anders of ik heb een idee voor een standje, dan wil ik dat kunnen en durven zeggen. Ik vind dat soms nog eng, maar de drempel wordt steeds lager omdat ik merk dat er heel normaal op wordt gereageerd. Heldere communicatie opent deuren naar seksueel plezier.

Mijn ontdekkingsreis naar seksuele vrijheid is een van de allerleukste en leerzaamste reizen ooit. Zo ben ik erachter gekomen dat ik minder interesse heb in wisselende partners en dat verraste me, omdat ik bij “seksuele vrijheid” altijd een beeld had van losbandigheid en veel partners.

Doordat ik meer mezelf durf te zijn in bed, ben ik ook losser geworden in het dagelijks leven. Ik was altijd de gespannen versie van mijzelf: in werk of vriendschappen wilde ik te veel aan verwachtingen voldoen, had ik moeite met nee zeggen en nam ik te veel hooi op mijn vork.

Inmiddels vind ik het niet interessant meer wat anderen van me vinden. Dat ontspant.’