Landmark: een beter leven in drie dagen

Energieker, zelfstandiger, spontaner, vrijer: een cursus bij Landmark Education belooft een doorbraak in uw leven. Van 's ochtends negen tot middernacht delen we onze intimiteiten met wildvreemde mensen. 'Wil je op de tribune blijven staan of in het veld spelen?' Onze verslaggeefster schreef zich in voor de driedaagse cursus.

Dinsdagavond, half acht. In een tl-verlichte zaal zit ik met honderden anderen te luisteren naar de forumleider, die ons vertelt waarom wij ons moeten inschrijven voor een cursus bij Landmark Education. Hij heeft het over de keer dat hij zelf door zijn vriend Harry was uitgenodigd om naar een voorlichtings bijeenkomst te komen. Sceptisch als hij was, dacht hij: ‘Ik heb deze cursus niet nodig, mijn leven is perfect’ en ‘Zou Harry een broodrooster krijgen als hij mij inschrijft?’ Maar uiteindelijk is hij Harry zielsdankbaar. Zijn leven is totaal veranderd door Landmark. Hij heeft de relatie met zijn zoon hersteld, heeft een omwenteling in zijn carrière bewerkstelligd en is nu zelf een van de eigenaren van Landmark Education, het bedrijf dat ‘levenscursussen’ geeft in meer dan vijftien landen. Zijn leven is zelfs zodanig in harmonie, dat hij de afgelopen kerstdagen heeft gevierd met de moeder van zijn zoon, zijn ex-vrouw en zijn huidige echtgenote. ‘Harry heeft me het mooiste cadeau gegeven dat iemand mij ooit kan geven.’

Training

Denk je slank

  • Ontwikkel een sterke wilskracht
  • Ontdek eetgewoontes die bij je passen
  • Afvallen met blijvend resultaat
bekijk de training
Nu maar
€ 67,50

Op mijn schoot ligt de folder van het Landmark Forum. Deze driedaagse cursus belooft nogal wat: ‘Een doorbraak in het leven’, ‘krachtig gereedschap om problemen soepel, snel en makkelijk op te lossen’, ‘een nieuw gevoel van enthousiasme en avontuur’, ‘een verhoogd gevoel van vitaliteit en levenslust’. Voor fl. 895 krijg je drie volle dagen, van negen uur ’s ochtends tot middernacht, de gelegenheid om een doorbraak in je leven te bewerkstelligen. Tien terugkom-avonden zijn bij de prijs inbegrepen. Het Forum is vooral populair bij hoger opgeleiden, en elk jaar schrijft een groter aantal mensen zich in. In Nederland volgen per jaar ongeveer drieduizend mensen het Forum, wereldwijd zijn het er honderdduizend per jaar. Landmark heeft vestigingen in onder andere Duitsland, Engeland, Frankrijk, India, Australië en Japan. En uiteraard in de Verenigde Staten, waar het concept vandaan komt.

Applaus!

Er trekt een stoet mensen voorbij die het Landmark Forum gevolgd hebben, en ons vanachter de microfoon vertellen over hun ervaringen. Een vrouw beschrijft hoe haar hele wereld is veranderd. In haar relatie geeft ze niet telkens meer haar partner de schuld, maar neemt ze haar eigen verantwoordelijkheid voor haar welbevinden. Een man leefde op zijn werk in staat van oorlog, omdat hij niet met zijn baas kon opschieten. Tijdens het Forum besefte hij dat hij de oorzaak van al zijn problemen bij die baas legde. Hij heeft zijn excuus daarvoor aangeboden en sindsdien gaat alles beter. Hij heeft zelfs promotie gekregen en raad eens wie er vanavond ook in de zaal zit? Applaus! De mensen in de zaal die het Forum al gevolgd hebben, knikken en lachen het hardst.

Een legertje vrijwilligers staat klaar om ons in te schrijven. Het gaat er bij hen niet in dat er mensen zijn die er nog eens een nachtje over willen slapen. Je hebt de resultaten toch gezien? Na herhaaldelijk gezegd te hebben dat ik er over na wil denken, vraagt de vrijwilligster voor de derde keer: ‘Wil je je toch niet nu alvast inschrijven?’ Degenen die zich niet inschrijven, worden thuis achteraf telefonisch benaderd door fanatieke vrijwilligers.

Deze opdringerige wervingsmethoden tonen het sterke commerciële concept van de organisatie. Er wordt geworven via networkmarketing, oftewel de ‘Tupperware-methode’. Tijdens de cursussen worden cursisten aangemoedigd zoveel mogelijk mensen mee te nemen naar de voorlichtingsbijeenkomsten. Dit alles met het argument: ‘Jij hebt er zoveel aan gehad, dat gun je je omgeving toch ook?’

Op de tribune of in het veld?

Enkele maanden later is de grote dag aangebroken. Vrijdagochtend om 09:00 ben ik present, klaar voor een doorbraak in mijn leven. Mijn aandachtspunten geformuleerd, broodjes in mijn tas, papieren zakdoekjes bovenin. We gaan tenslotte onder het tapijt kijken waar we al onze problemen onder hebben geschoven, zo is mij beloofd, en god weet dat ik daar aardig wat heb liggen.

Ik kijk om me heen. Met deze tweehonderd mensen ga ik het de komende drie dagen doen. Ongeveer evenveel mannen als vrouwen, in leeftijd variërend van begin twintig tot eind zestig. De gemiddelde leeftijd is 45, schat ik.

De Engelse forumleider, David Sherman, begint te praten en zal daar de komende drie en een half uur niet mee stoppen. De regels worden uitgelegd: te laat komen wordt niet op prijs gesteld, geen aantekeningen maken, niet praten met je buurman, niet eten, om de drie uur een half uur pauze. Hij vertelt over authenticiteit; over eerlijk tegenover jezelf en anderen zijn. Hij spreekt over trans formation, breakthroughs, opportunities en possibilities. Na twee uur word ik kriebelig en na drie uur wordt het onverdragelijk. Hoe houd ik het vol als die man drie dagen op mij in gaat praten?

Maar direct wordt al duidelijk dat iedere mogelijke kritiek gepareerd kan worden door Landmark. Wij hebben allemaal een stemmetje in ons hoofd, zo wordt ons geleerd, dat continu commentaar geeft op de gebeurtenissen. Het is zaak dit weekend zo min mogelijk naar dat stemmetje te luisteren. ‘Wil je op de tribune blijven staan of in het veld spelen?’ We hebben allemaal onze vastgeroeste ideeën, rackets genoemd, die ons soms verhinderen om werkelijk te luisteren. Kortom: heb je kritiek? Dan zit je in je racket. En zo kunnen we je natuurlijk niet garanderen dat je een doorbraak bereikt. Net zomin als wanneer je te laat komt, of als je stiekem aantekeningen maakt. Het antwoord van de forumleider op de vraag of iemand iets vroeger weg mag, is niet helemaal een grapje: ‘You’ll probably miss the part that will change your whole life!’

Al te sceptische mensen krijgen nog de kans om weg te gaan, met volledige teruggave van het cursusgeld. Twee of drie mensen maken gebruik van deze mogelijkheid. De andere 198 krijgen hierdoor een extra gevoel van commitment, de bevestiging dat ze zich hier werkelijk vrijwillig bevinden.

David vraagt met wie het al beter ging vanaf het moment dat ze zich hebben ingeschreven bij Landmark. Tientallen vingers gaan omhoog. Dit is een verschijnsel dat zich ook voordoet bij wachtlijsten voor psychotherapeuten. Zodra iemand onderkent dat hij een probleem heeft en de stap heeft gezet om er iets aan te doen, voelt hij zich vaak al iets beter.

Eindelijk is het pauze. Een half uur, waarin ook nog een opdracht moet worden uitgevoerd: we moeten met anderen bespreken in welke opzichten wij niet eerlijk zijn tegenover onszelf. Ik heb mij voorgenomen alles zo goed mogelijk volgens de regels te doen. Niemand zal mij kunnen zeggen dat mijn doorbraak niet is gekomen, omdat ik m’n best niet heb gedaan. Ik klamp dan ook zoveel mogelijk mensen aan om met hen de opdracht te bespreken. Ik ontmoet aardige mensen, enthousiaste mensen en sceptische mensen, die allemaal bereidwillig hun intimiteiten met mij delen. Wie weet ga ik het hier toch nog uithouden.

Met andere ogen naar je leven kijken

De theorie van Landmark komt erop neer dat iedereen voor zichzelf ‘verhalen’ maakt, eigen interpretaties van de gebeurtenissen in je leven. Deze verhalen bepalen hoe je met situaties omgaat. De theorieën van Landmark zijn in deze zin vergelijkbaar met die van de reguliere cognitieve therapie, die eveneens vastgestelde negatieve gedachtegangen probeert te doorbreken. Het doel van de cursus is om mensen zich te laten realiseren dat ze deze verhalen maken, en dat dit niet altijd overeen hoeft te komen met wat er echt gebeurd is of hoe een ander dit ziet. Door middel van coaching worden mensen attent gemaakt op hun verhalen. Iedereen wordt uitgenodigd achter de microfoon te gaan staan: ‘Who wants to share?’ Zo vertelt een vrouw dat zij het vaststaande idee heeft dat alle mannen leugenaars zijn. David weet wat dit idee haar kost: ‘It’s causing you pain, it’s causing you loneliness. Okay, thank you for sharing!’

Al snel kunnen we als amateur-psychologen de verhalen ontleden van de mensen die met ons sharen. De Landmark-theorie blijkt een makkelijk toe te passen handvat om problemen van allerlei aard te interpreteren. Zoals bij de man die vertelt dat hij helemaal alleen is in de wereld. In cruciale fases van zijn leven zijn mensen bij hem weggegaan vanwege ziekte, scheiding of de dood. Bij doorvragen blijkt echter dat hij helemaal niet zo alleen in het leven staat, maar zijn beleving verhindert hem dat in te zien. David laat hem zien dat het feit dat zijn ouders zijn gescheiden, niet betekent dat ze hem hebben verlaten. Het idee dat hij alleen op de wereld is, bestaat alleen in zijn hoofd. Door zijn eigen interpretatie los te laten, kan hij met andere ogen naar zijn leven kijken.

Het overwinnen van je angst

De Landmark-theorie is niet nieuw, maar dat pretenderen ze ook niet. Voor veel mensen blijkt het een openbaring. En voor degenen die zich wel eerder hebben gerealiseerd dat wij vol vooroordelen en stokpaardjes zitten, is het goed om daar weer eens op gewezen te worden. ‘Maar moet dat zo lang duren?’, vraagt het stemmetje in mijn hoofd zich iets te vaak af. Ik onderdruk het, want anders is de hoop op de doorbraak verloren.

Wat mij opvalt, is de grote gehoorzaamheid van de mensen die hun verhaal sharen. David weet binnen twee zinnen exact wat er aan de hand is en dwingt mensen tot het antwoord dat hij wil horen. Soms lijkt het net een invuloefening. Mensen spannen zich in om het goede antwoord te geven op retorische vragen: ‘Tegen wie liegen wij het meest?’ ‘Jezelf’, zegt de hele zaal braaf in koor. Een tegengestelde mening in het openbaar verkondigen lijkt welhaast onmogelijk. De twijfels van een dappere enkeling, worden direct gepareerd.

Om mijn eigen gehoorzaamheid te testen, steek ik ’s avonds mijn vinger op als Sherman vrijwilligers zoekt om een oefening te demonstreren op het podium. Wie is er moe? Ja ik, ik ben kapot. Sherman kijkt verrast, nodigt me uit en ik heb spijt. Struikelend over tassen en benen bereik ik het podium, waar ik tweehonderd paar welwillende ogen op me gericht zie. Mijn hart bonst en mijn mond trekt. ‘Waar voel je de moeheid?’ Om authentiek te zijn, zoals ons is geleerd, zeg ik dat ik van de zenuwen plotseling geheel niet moe meer ben. David begrijpt dit, maar we kunnen nu niet meer terug. Ik moet mijn ogen sluiten, en ‘rechtvaardigingen’ opnoemen waarom ik moe zou zijn. Vroeg opgestaan, David zit de hele dag tegen me aan te praten, het is warm in de zaal, ik ben nu eenmaal geen avondmens. Die laatste rechtvaardiging vindt David duidelijk een goede. Ik ben blij: ik heb het goede antwoord gegeven!

De bedoeling van de oefening is om de discrepantie te laten zien tussen het verhaal dat we maken, oftewel de rechtvaardigingen die we verzinnen, en de realiteit. Om dit laatste te beschrijven, moet ik aangeven hoe erg de moeheid nu is. Ik neem aan dat de bedoeling is dat de moeheid langzaam minder wordt. Ik heb geen idee wat mijn moeheid is op een schaal van 1 tot 10, maar ik weet wel dat ik het warm heb, me ongemakkelijk voel en zo snel mogelijk van dit podium af wil. Ik probeer dus gehoorzaam in razend tempo de goede antwoorden te geven. Ja hoor, de moeheid is plotseling ver dwenen. Daar trapt David niet in. Ok , een half procent dan, en bij de volgende beurt roep ik vrolijk dat het helemaal weg is. Applaus. ‘Thank you for sharing!’

Het applaus is mijn beloning. Ik voel me goed. Ik heb iets overwonnen, en wordt daar door het publiek in bekrachtigd. Ditzelfde zal gelden voor de mensen die achter de microfoon hun intimiteiten met ons delen. Onafhankelijk van wat je precies opsteekt van de gegeven coaching, voel je je achteraf goed door het overwinnen van je eigen angst en de beloning van de coach en het publiek.

Stemmen in mijn hoofd

Rond half twaalf die avond zijn we klaar, hetgeen vroeg is voor het Forum. Maar deze drie dagen zal er geen seconde tijd zijn om iets voor jezelf te doen, of even afstand van Landmark te nemen. We krijgen huiswerk mee, waar je rustig twee uur mee bezig bent. We moeten een brief schrijven en onze eigen rackets onder de loep nemen. Ook is het de bedoeling dat je familieleden of vrienden belt om mee te sharen. Geen punt dat je oude moedertje misschien al vanaf half tien in bed ligt: dat zijn allemaal rackets, rechtvaardigingen die je ervan weerhouden werkelijk een transformatie te bereiken.

Eenmaal thuis blijkt het stemmetje in mijn hoofd vervangen door dat van Sherman. Continu hoor ik de woorden en zinnen die hij de hele dag heeft herhaald in mijn hoofd nagalmen. Bij elke mogelijke kritiek die in me opkomt, denk ik: maar dat is ook weer een racket. ‘The Landmark Forum is gonna work on you while you sleep’, heeft Sherman aangekondigd. En waarachtig, het eerste dat ik hoor als ik de volgende ochtend wakker word, is de stem van de forumleider.

Op mijn tweede cursusdag blijk ik een minuut te laat te zijn. De deuren zijn dicht en een bloedserieuze vrijwilliger blokkeert de deur. Ze wil niet horen waarom ik en mijn mede-cursisten te laat zijn; dat zijn allemaal rechtvaardigingen. Willen we echt een doorbraak bereiken, dan moeten we ons wel aan de regels verbinden.

Binnengekomen val ik in de volgende preek. Degenen onder ons die hun huiswerk niet hebben gemaakt, moeten ook op dit gebied hun rechtvaardigingen onder de loep nemen. De druk, zowel van de forumleider als van mede-cursisten, wordt groter. Wanneer ik met mijn buurman mijn huiswerk moet bespreken, voel ik me schuldig als ik zeg dat ik het niet helemaal af heb. Ik probeer uit te leggen waarom ik nog niemand heb gebeld, maar de strenge jongen wil hier niets van weten. Het zijn allemaal rackets. En bovendien maak ik aantekeningen, terwijl dat ten strengste verboden is: David zou heel boos zijn als hij het zag! Mijn buurman weet precies hoe het zit: het zijn allemaal pogingen van mij om mijn gevoelens niet dichter bij te laten komen. Ik zucht. Okay, thank you for sharing!

Er worden inschrijfformulieren uitgedeeld voor de tien terugkom-avonden. Tweehonderd mensen buigen zich voorover om het formulier in te vullen. Behalve ik en één meisje voor mij. Ik krijg het benauwd en ook zij draait zich vertwijfeld om. Nooit geweten hoe ongemakkelijk het voelt om een non-conformist te zijn. En alsof deze druk nog niet groot genoeg is, worden degenen die het papiertje niet hebben ingevuld, ook nog verzocht zich na de ‘les’ even te melden. Noch ik, noch het meisje hebben hier enige behoefte aan. Maar als ik haar de volgende dag tegenkom, vertelt ze dat het inschrijfpapiertje de volgende ochtend alsnog onder haar naambordje lag, en dat een vrijwilligster haar nogmaals apart had genomen.

In de pauzes voeren de cursisten zelf de druk op. Ik doe hier vrolijk aan mee door iedereen te pas en te onpas te vragen of zij hun doorbraak al hebben gehad, ook al weet ik nog steeds niet precies wat dat is. Steeds meer mensen geven een bevestigend antwoord: ze hebben verborgen gevoelens gedeeld met geliefden of een plotseling inzicht gehad.

De ontmoetingen met andere mensen zijn nog het meest belonend. Gedurende het weekend maak ik steeds meer Landmark-vrienden, die mij in de gangen enthousiast begroeten. Het is net een vervolgserie. De vrouw die van plan was haar moeder te bellen om te zeggen dat ze van haar houdt, heeft dat de volgende dag ook inderdaad gedaan (reactie: ‘Natuurlijk schat, dat weet ik toch?’) en een moeder heeft haar zoon iets verteld dat ze haar leven lang verborgen had gehouden. Het is ontwapenend te zien hoe iedereen z’n best doet om aan zichzelf te werken.

En langzamerhand raak ik ook in de ban van de komende doorbraak. In de glazen stolp waarin wij zitten lijkt alles mogelijk. Het bellen schijnt bij anderen wonderen te verrichten. Zal ik toch ook niet evenellipse? Ik draal door de gangen, waar de hokjes met telefoons aanwezig zijn. Overal zitten mensen te snotteren in hun mobiles. ‘Hoi Pap. Ik doe nu die cursusellipse’ Ik pak de telefoon op en bel mijn moeder. Ze is niet thuis.

De grote doorbraak

Zondag ben ik helemaal klaar voor de geplande uitsmijter. Hebben de eerste twee dagen nog maar tien procent van het effect gehad, zo zegt Sherman, deze laatste dag zal ons de resterende negentig procent inzicht bieden. Verwachtingsvol hoor ik Sherman vertellen dat onze rackets alomtegenwoordig zijn. Het leven is op zichzelf betekenisloos, maar wij geven het zelf betekenis. Life is meaningless! Maar zelf vinden we het allemaal heel belangrijk en lopen constant te rennen om het volgende doel te bereiken. Zo houden we onszelf telkens een worst voor. Om me heen hoor ik gegrinnik en binnen de kortste keren lacht de hele zaal bevrijd. Ik voel me belazerd. Is dit nou de grote doorbraak? Dit zegt hij toch al het hele weekend? En wie heeft ons die worst nou eigenlijk voorgehouden? Er volgt weer een heel stel sprekers die met ons sharen dat ze zich ‘empty, but great’ voelen. Al mijn rackets gaan recht overeind staan, en ik koester ze. Die vervolgcursus, waarvoor we ons direct kunnen inschrijven, houd ik voor gezien. En de papieren zakdoekjes liggen nog steeds onaangeroerd in mijn tas.n

Is Landmark een sekte Regelmatig duikt het woord ‘sekte’ op in combinatie met Landmark. Dit komt voornamelijk door de opdringerige wervingsmethoden en door de ontstaansgeschiedenis van de organisatie. Werner Erhard (pseudoniem van John Rosenberg), voormalig lid van de Scientology-kerk, startte in de jaren zeventig met est, Erhard Seminar Training. Deze trainingen kwamen nogal eens in opspraak door hun autoritaire karakter. In 1991 verkoopt Erhard zijn kennis aan een aantal medewerkers, waaronder zijn broer Harry Rosenberg. Zo ontstaat Landmark Education, die de methode heeft aangepast. Een ieder die schrijft dat Landmark een sekte is, heeft grote kans een proces aan zijn broek te krijgen.

In het publiciteitsmateriaal van Landmark verklaren psychologen om het hardst dat Landmark niets van een sekte heeft. De Amerikaanse psycholoog Lowell Streiker verklaart dat sektarische karakteristieken niet van toepassing zijn op Landmark: het heeft geen autoritaire leider, het vraagt niet alle tijd van de leden, er wordt geen geld afgeperst onder valse voorwendselen, het ziet zijn eigen theorieën niet als de enige waarheid, mensen worden niet afgesneden van hun familie en vrienden, de leider neemt geen belangrijke levensbeslissingen voor de leden, leden worden niet totaal afhankelijk gemaakt van Landmark. Zelfs de vice- president van de American Psychological Association acht het om onduidelijke redenen nodig op persoonlijke titel te verklaren dat Land mark zich niet bezighoudt met mind control of hersenspoeling.

Toch heeft de Landmark- methode wel kenmerken van wat vroeger hersenspoeling werd genoemd: cursisten worden voor enige tijd van de buitenwereld afgescheiden, ze krijgen weinig slaap, er wordt continu op hen ingepraat, gehoorzaam gedrag wordt beloond en er is sprake van psychologische druk van leider en mede-cursisten om zich aan de ideeën te conformeren. Nederlandse godsdienstsociologen en -psychologen maken zich hier echter niet zo druk meer om. De term hersenspoeling is uit de gratie. Het proces wordt als gelijk beschouwd aan wat zich voordoet als men lid wordt van het studentencorps, bij voetballers op trainingskamp of zelfs bij een hevige verliefdheid. Men ziet de wereld enige tijd door een bepaalde bril, maar na verloop van tijd verlaten de meeste mensen de club weer.

Is Landmark schadelijk

Volgens onderzoek dat Landmark zelf heeft laten uitvoeren, hebben veel mensen vlak na het Forum een ‘beter begrip van relaties en hoe ze werken’, zijn ze meer gemotiveerd en hebben ze een betere communicatie met familie, vrienden en collega’s.

De vraag bij dit soort onderzoek is altijd hoe lang dit effect aanhoudt, maar het is een feit dat veel mensen ook na langere tijd zeggen veel aan het Forum en de vervolgcursussen te hebben gehad. Toch lijkt de cursus niet voor iedereen geschikt.

Een jongen die ik tegenkom, zegt door het Forum weer dezelfde stress te voelen die hij voelde toen hij enige tijd geleden overspannen was.

Hij schrijft het zelf toe aan de nadruk die Landmark legt op de eigen verantwoordelijkheid. Zijn probleem was nou juist dat hij zich snel schuldig en verantwoordelijk voelde. Landmark werkt in zo’n geval dus averechts. ‘Maar ik kan het alleen beoordelen aan die paar incidenten.’

En dan is er het geval van de Duitse Martin Lell, die na het volgen van het Forum in een psychose belandde. Hij heeft er het boek Das Forum over geschreven. Men kan de psychose nooit direct aan het Forum toeschrijven, maar voor mensen die er gevoelig voor zijn, kunnen het gebrek aan slaap, de emotionaliteit en de overdosis aan informatie wel de druppel vormen. Peter Hanneman, psychiater bij de crisisdienst Amsterdam Zuid Nieuw-West, vertelt dat hij een jaar of drie geleden een aantal mensen van Landmark langs heeft zien komen. ‘Die mensen kwamen er totaal ontredderd uit, ze waren helemaal dichtgeslagen. Er kwam bij hen een grote hoeveelheid angst vrij. Het verontrustende vonden wij toen dat mensen in die toestand naar huis gingen, er was geen nazorg. Maar ik kan het alleen beoordelen aan die paar incidenten.’ De laatste tijd heeft de Amsterdamse crisisdienst geen meldingen gehad.

Landmark probeert dit soort uitwassen te voorkomen door deelnemers vooraf te laten tekenen dat ze geen psychiatrisch verleden hebben en dat mensen die in psychotherapeutische behandeling zijn, hun deelname eerst met hun behandelaar overleggen. Verder zijn er tijdens en vlak na de cursus vrijwilligers aanwezig die als coach kunnen dienen. Voor de rest is iedereen, geheel overeenkomstig de Landmark-filosofie, verantwoordelijk voor zijn eigen geestelijk en lichamelijk welzijn.

Landmark Education, Raadhuisstraat 15, 1016 db Amsterdam, tel. 020- 4221188

Drs H. Peverelli, psycholoog en redacteur van Psychologie Magazine

[kop pagina ] Gelukzoekers

auteur

Heleen Peverelli

» profiel van Heleen Peverelli

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

Het geweten van de psychiater

Wat moet een hulpverlener doen als zijn of haar patiënt in de beslotenheid van de behandelkamer een...
Lees verder
Interview

Het geweten van de psychiater

Wat moet een hulpverlener doen als zijn of haar patiënt in de beslotenheid van de behandelkamer een...
Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Training

Coach worden: de eerste stap

Ontdek de eerste stappen om coach te worden.
Lees verder
Training

Coach worden: de eerste stap

Ontdek de eerste stappen om coach te worden.
Lees verder
Artikel

MIND Korrelatie

MIND Korrelatie verleent hulp bij psychische en psychosociale problemen.
Lees verder
Advies

Hoe motiveer ik hem om gezonder te leven?

Energieker, zelfstandiger, spontaner, vrijer: een cursus bij Landmark Education belooft een doorbraa...
Lees verder
Advies

Kun je faalangst ontwikkelen als je al volwassen bent?

Op school was ik (24) altijd zelfverzekerd, maar nu ik studeer is het helemaal anders en ben ik gest...
Lees verder
Verhaal

Hoe milder denken leidt tot gezonder eten

Ontevreden over je gewicht? Dan heb je vast een uitgesproken interne criticus, zo’n stem in je hoo...
Lees verder
Artikel

Krijgen psychische problemen te veel aandacht?

Een psychische mug wordt volgens sommigen tegenwoordig al gauw een olifant. We maken maar al te graa...
Lees verder
Artikel

Leren jezelf veilig te voelen

Als in de basisbehoeften van emotionele en lichamelijke veiligheid is voorzien, dan kan iedereen zic...
Lees verder