Klaar met Zwarte Piet

  • 1084 woorden
  • leestijd is 6 minuten
  • Anne van den Berg
Veel mensen zijn de Piet-kwestie goed zat. Hun mening staat vast, geen discussie meer mogelijk. Waar komt die onwrikbaarheid vandaan? En kan het zo nog wel goed komen met ons nationale feest? Sociaal psycholoog Reint Jan Renes denkt van wel.

De inmiddels bijna traditionele zwartepietendiscussie roept herinneringen op aan een koekjesreclame uit de jaren tachtig met de slogan: ‘Zeg maar nee, want dan krijg je er twee.’ Die reclame maakte creatief gebruik van een bekend psychologisch fenomeen: reactance. Een lastig vertaalbaar begrip, maar het voorspelt dat wanneer we ons beknot voelen in onze vrijheid, we er alles aan doen om die vrijheid terug te winnen. De reclame suggereerde dat wanneer je iemand niet de kans geeft jou een koekje te geven (‘ik hoef er geen’), diegene je er juist twee overhandigt onder het mom ‘ik bepaal zelf wel hoeveel van deze overheerlijke koekjes ik jou geef’.

De fundamentele behoefte van mensen om in alle vrijheid zelf te mogen bepalen wat ze wel en niet leuk vinden, kwam twee jaar geleden in volle hevigheid naar voren. Een werkgroep van de Verenigde Naties concludeerde toen dat de figuur van Zwarte Piet een uiting van racisme is. Veel Nederlanders reageerden destijds als door een wesp gestoken, vooral vanwege de openlijke zinspeling op een verbod (‘zeg maar nee’) van het jaarlijkse sinterklaasfeest. Binnen een week spraken meer dan twee miljoen Nederlanders zich daar op Facebook tegen uit. Ze zagen de VN-suggestie

Log in om verder te lezen.
auteur

Reint Jan Renes

» profiel van Reint Jan Renes

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Zo vergroot je je wilskracht

Wil je een paar kilo kwijt? Bij afvallen wordt je zelfdiscipline flink getest. Vergroot je wilskrach...

Lees verder
Artikel

Boekentips en podcasts voor de zomer van 2019 door Psychologie Magazine

Omdat een goed boek of fijne podcast onmisbaar is op vakantie: tien boekentips én podcasts voor de ...

Lees verder
Verhaal

Meer bereiken zonder moeite

Lees verder
Kort

Even in een andere huid

Lees verder
Artikel

Gevoel vs Verstand – waarom patronen lastig te doorbreken zijn

Lees verder
Artikel

Wat 10 jaar tijd met u doet (2)

Lees verder
Verhaal

Zijn we gedoemd tot wij-zij-denken?

Lees verder
Test

Veranderen – hoe doe je dat?

Lees verder