Dr. Rudiger Klepsch en psychologe Susanne Wilcken schreven het boekje Dwanghandelingen, Dwanggedachten niet alleen voor mensen die al weten dat ze een dwangstoornis hebben, maar ook voor mensen die zich afvragen of hun gedrag nog wel ‘normaal’ is.

Na een korte theoretische inleiding over wat een dwangstoornis is, kan de lezer op eenvoudige wijze vaststellen of zijn gedrag normaal of dwangmatig is door het invullen van verschillende vragenlijstjes. Komt het eigen gedrag als dwangmatig uit de bus, dan is volgens de auteurs de eerste stap op weg naar herstel het opstellen van een individueel verklaringsmodel. Hoe en waardoor heb ik geleerd mij dwangmatig te gedragen ? Waar was het dwangmatige gedrag ooit goed voor?

Uit het individuele verklaringsmodel blijkt meestal dat dwangmatig gedrag zichzelf in stand houdt: angst leidt tot dwanghandelingen en -gedachten die zijn gericht op het vermijden van de angst. Omdat de angst blijft bestaan, blijft ook de dwangstoornis bestaan. Bijvoorbeeld, de angst voor besmetting met bacteriën leidt tot wasdwang. De wasdwang zorgt er echter voor dat de angst voor enge bacteriën niet ontkracht wordt omdat er steeds wordt gewassen.

Uit angst blijft men vervolgens dwangmatig wassen. Is de dwangmatige lezer zich eenmaal bewust van deze vicieuze cirkel, dan moeten stappen worden ondernomen om de vicieuze cirkel angst-dwang-angst te doorbreken. De enige manier om dit te doen is de angst niet langer te vermijden en de confrontatie aan te gaan. Makkelijker gezegd dan gedaan denkt de lezer in eerste instantie, maar gelukkig komen de auteurs met concrete oefeningen en tips om de vicieuze cirkel te doorbreken en de angst het hoofd te bieden.

Klepsch en Wilcken hebben een geslaagd zelfhulpboek geschreven over dwangstoornissen. Het is bondig en duidelijk geschreven, toegankelijk voor iedereen, het illustreert theorie met interessante cases en maakt het verkrijgen van zelfinzicht makkelijk door de opgenomen vragenlijstjes en opdrachten. Met het laatste hoofdstuk erkennen de auteurs echter dat zelfhulpboeken, ook deze, niet zaligmakend zijn. Daarin bespreken ze namelijk alternatieven als zelfhulpgroepen, gedragstherapie en medicijnen. Dus: mocht het zelfhulpboek niet aanslaan bij de dwangmatige lezer, dan is er nog geen man overboord.

Dwanghandelingen, dwanggedachten, Rudiger Klepsch en Susanne Wilcken, Amsterdam: De Driehoek