Lees hier meer tips om angst al vroeg te voorkomen. Plus tips voor angstige mensen die toch naar de tandarts durven en tips voor angstige mensen die helemaal niet naar de tandarts gaan.

Angst voor de tandheelkundige behandeling is een wijd verbreid en diepgeworteld fenomeen. Zo’n 800.000 Nederlanders zijn zelfs zo bang voor de behandeling dat ze niet meer durven te gaan. De kans is groot dat ze op den duur problemen krijgen aan tanden, kiezen en tandvlees.

Oorzaken tandartsangst

De oorzaken van deze angst kunnen heel verschillend zijn en zijn meestal terug te voeren naar de jeugd. In veel gevallen heeft men het nodige te verduren gehad bij de (school)tandarts. In andere gevallen is de angst ‘afgekeken’ van de ouders of afkomstig van sterk overdreven ‘griezelverhalen’ op school. De meeste mensen die tegen een tandartsbezoek opzien, gaan gelukkig wel. De angst richt zich dan vaak op (het geluid van) de boor of de verdovingsinjectie. Anderen zijn bang voor de pijn en denken voortdurend dat zenuw of tong doorboord gaat worden.

Tips om tandartsangst al vroeg te voorkomen

  • Angstpreventie begint in de kinderleeftijd. Neem je kind daarom zo vroeg mogelijk mee naar de tandarts. Uit onderzoek blijkt dat hoe eerder een kind went aan de tandarts, hoe kleiner de kans is dat er later tandartsangst ontstaat.
  • Voor jonge kinderen is het goed als een van de ouders tijdens de controle of behandeling aanwezig is. Oudere kinderen kunnen proberen het in hun eentje te doen. Daardoor krijgen ze meer zelfvertrouwen.
  • Blijft je er als ouder bij, laat dan zoveel mogelijk over aan de tandarts. Doe geen valse beloftes, zoals: ‘Je voelt absoluut niks’. Als het dan tòch pijn doet, kan je kind zich verraden voelen.
  • Er is niets op tegen je kind te belonen als het zich flink houdt. Geeft het een klein presentje, laat het een uurtje langer opblijven of verzin iets anders leuks.

Tips voor angstige mensen die toch naar de tandarts durven

  • Het is belangrijk je te realiseren dat de tandheelkundige techniek de laatste jaren sterk is gevorderd. De spookverhalen uit de jeugd zijn allang verleden tijd. In principe kan tegenwoordig alles vrijwel pijnloos.
  • Wat ook de oorzaak van je tandartsangst is, belangrijk is dat er een sfeer van wederzijds vertrouwen is tussen jou en je tandarts.
  • Als je bang bent een behandeling te ondergaan, praat er dan over met je tandarts. Hij is er dan op voorbereid en kan eventueel extra tijd voor je nemen.
  • Laat je informeren over het soort behandelingen dat je te wachten staat, over wat er gaat gebeuren en waarom. Overweeg of het voor jou prettiger is zo mogelijk in de spiegel mee te kijken tijdens de behandeling.
  • Hebt je angst voor pijn? Sta er op dat je verdoofd wordt.
  • Iedereen heeft behoefte aan controle. Spreek daarom met de tandarts een teken af, zoals het opsteken van je hand, waarop de tandarts de behandeling kan onderbreken. Zo hebt je het gevoel dat je iets van de behandeling in eigen hand houdt.
  • Probeer eens of je baat hebt bij ontspannings- of ademhalingsoefeningen. Afleiding kan ook goed helpen. Vraag eventueel om muziek, waarbij je zoveel mogelijk moeite doet er goed naar te luisteren. Naarmate je aandacht voor de behandeling minder is, zal ook een eventueel vervelend gevoel minder zijn.
  • Heeft je tandarts geen begrip voor je angst, schaam je dan niet desnoods een andere tandarts te zoeken. Eén die uitleg geeft en begrip toont voor jou en je wensen.

Tips voor angstige mensen die helemaal niet naar de tandarts gaan

Als je regelmatig tandartsbezoek lang uitstelt gaat het gebit zienderogen achteruit. Een slecht gebit doet je zelfvertrouwen en sociale leven zeker geen goed. Je realiseert je steeds meer dat er van alles aan je gebit gedaan moet worden, wat vaak nog meer reden is de tandarts te mijden.

Maar zo kan het toch ook niet langer. Er komt onherroepelijk een moment dat je er iets aan moet laten doen. Dan beter zo snel mogelijk omdat de schade altijd minder is dan wanneer je het nog langer uitstelt.

De eerste stap; hoe kun je die het beste aanpakken?

  • Praat met anderen over je tandartsangst. Gebruik de hulp van anderen om je te motiveren en de juiste hulp te vinden. Zij kunnen je ondersteunen bij een belangrijke stap: het begin van de restauratie van je gebit en het einde van je ellende.
  • Vraag naar de ervaringen van anderen met hun tandarts. Wie staat bekend als aardig, wie neemt de tijd om mensen gerust te stellen en gaat goed met kinderen om? Zo vindt je een aardige tandarts bij jou in de omgeving.
  • Het is belangrijk dat je zelf de eerste afspraak maakt. Maak een afspraak voor een controle van het gebit, maar spreek met de tandarts af dat er de eerste keer niets wordt gedaan. De eerste keer is om kennis te maken en te onderzoeken of het persoonlijk klikt.
  • Schakel anderen in om je te helpen je aan de afspraak te houden. Zij kunnen je blijven motiveren toch te gaan (’s ochtends afhalen met een ontbijtje), om je te brengen (en er zeker van te zijn dat je op het laatste moment niet toch een andere afslag neemt) en om je tijdens zo’n eerste bezoek te steunen of het woord te doen als dat nodig is.
  • Bereid de afspraak met de tandarts goed voor. Wat wil je en wat wil je beslist niet? Heb je een soort van persoonlijke ‘gebruiksaanwijzing’ van hoe tandartsen met je dienen om te gaan of andere relevante informatie (oude röntgenfoto’s etc.), zorg dan dat de nieuwe tandarts die informatie krijgt. Als je bang bent dat je te gespannen bent of het zal vergeten te vertellen, vertrouw dan de belangrijkste informatie toe aan het papier.
  • Zit de tandartsangst te diep, neem dan je huisarts in vertrouwen en laat je doorverwijzen naar een ‘angsttandarts’ of een Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde. Hier werken speciaal opgeleide tandartsen en psychologen met elkaar samen om de tandheelkundige behandeling uitvoerbaar te maken en de angst tot op aanvaardbaar niveau te reduceren. Voor een overzicht kunt je terecht op de website van het Centraal Orgaan Bijzondere Tandheelkunde www.cobijt.nl.
Bron: Jongh, A. de (2006). Angst voor de tandheelkundige behandeling. Van Gorcum: Assen [ISBN 90 232 4055 3], European Journal of Oral Sciences, april 2009.