De vraag

Valt empathie te leren?

Sommige mensen hebben heel weinig inlevingsvermogen. Wellicht om zichzelf te beschermen, of uit puur onvermogen. Meestal kan ik het wel relativeren, maar nu betreft het mijn schoonouders: de opa en oma van mijn kinderen. Ik kan wel stellen dat hun inlevingsvermogen heel beperkt is.

Ik geloof niet dat het een kwestie is van niet willen. Eerder puur onvermogen, dat overschaduwd wordt door een grote dosis egoïsme. Gelukkig is mijn vriend, hun oudste zoon, totaal niet zo. Ik zie wel fracties van hun onvermogen terug in hun andere kinderen.

Ik vind het moeilijk om het gedrag van mijn schoonouders te verklaren aan mijn kinderen van twee en acht jaar. Veel volwassen familieleden en vrienden begrijpen het al niet, laat staan kinderen… Nature of nurture – hoe ligt die verhouding? In hoeverre kan ik mijn kinderen beschermen en behoeden voor dit gedrag? Hoe is dit gedrag überhaupt te verklaren? En bestaat er zoiets als een cursus empathie?

Het advies

Mensen kunnen inderdaad heel erg verschillen in empathisch vermogen. Om een extreem voorbeeld te noemen: psychopaten hebben vaak totaal geen besef van de pijn die ze hun slachtoffers aandoen. Waardoor ontstaan die verschillen?

Verschillen in empathie: de oorzaken

Voor een deel zullen verschillen in empathie zeker erfelijk bepaald zijn. Maar ingrijpende traumatische gebeurtenissen en je hechtingsstijl (hoe je moeder in het algemeen reageerde als je als kind huilde) kunnen daarbij zeker een rol spelen. Dat geldt ook voor leerprocessen: realiseer je dat artsen en hulpverleners in staat moeten zijn om hun empatisch vermogen uit te schakelen, anders zouden ze misschien zelfs geen goede zorg kunnen leveren!

Cursus empathie bij kleuters

De andere kant van het verhaal is dat empathisch vermogen ook kan worden aangeleerd. In Duitsland loopt er een zeer interessant project bij kleuters: op school kijken ze toe hoe een moeder haar baby voedt en verzorgt. Constant vragen begeleiders daarbij vragen zoals ‘Wat voelt de baby nu?’, ‘Is de moeder nu boos?’, en ‘Waaraan kun je zien dat de baby nu voldaan is?’.

Die training heeft een verbluffend positief effect op het welbevinden van de kinderen. Ze gaan zich er beter door voelen en vertonen minder probleemgedrag. Kortom, het lijkt erop dat je empathie kunt aanleren en dat je er zelf ook nog beter van wordt.

Meer weten over dit thema? Bekijk Emoties

Hoera! We bestaan 40 jaar

En dat vieren we met winacties en gratis downloads, 40 dagen lang. Feest je mee?

Ja, ik feest mee
Deel dit artikel:
25 mei 2010 | Laatst gewijzigd op 20 september 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Verhaal

Wat niet weet…

Toen Joe Moore, een gemeenteraadslid in Chicago, onlangs zelf op straat getuige was van een moord ha...
Lees verder
Branded content

Waarom wandelen je dichter bij elkaar brengt

Wandelen helpt tegen depressieve gevoelens. En samen wandelen is als ‘sociale lijm’: je voelt me...
Lees verder
Artikel

‘Mijn exen noemden me een vuile narcist’

Psycholoog Martin Appelo (1962) helpt mensen die worstelen met narcisme.
Lees verder
Artikel

‘Mijn exen noemden me een vuile narcist’

Psycholoog Martin Appelo (1962) helpt mensen die worstelen met narcisme.
Lees verder
Artikel

Liefdevol leven

Niet oordelen, rustig luisteren, écht meeleven met andermans narigheid: met wat meer compassie make...
Lees verder
Advies

Hoe help ik mijn hoogbegaafde dochter met autisme?

Geachte heer Vermeulen, Gaarne zou ik willen weten hoe ik mijn 20-jarige dochter kan helpen. Haar ha...
Lees verder
Advies

Mijn man kan niet zonder zijn moeder

Beste Aleid en Berthie, Sinds 3,5 jaar heb ik een hele leuke relatie met een prachtige man. We hebbe...
Lees verder
Artikel

De problemen tussen schoonmoeders en schoondochters

Ze houden van dezelfde man en daardoor zijn ze verplicht familie van elkaar. Dat botert niet altijd ...
Lees verder
Kort

Empathie straalt van je af

Mensen kunnen in een mum van tijd zien hoe aardig en meelevend anderen genetisch gezien zijn.
Lees verder
Interview

Waarom Hillary niet boos mag worden

Ze maakt een goede kans om als winnaar uit de Amerikaanse voorverkiezingen te komen. Maar in die str...
Lees verder
5463