De vraag

Valt empathie te leren?

Beste heer Vingerhoets,

Sommige mensen hebben heel weinig inlevingsvermogen. Wellicht om zichzelf te beschermen, of uit puur onvermogen. Meestal kan ik het wel relativeren, maar nu betreft het mijn schoonouders: de opa en oma van mijn kinderen. Ik kan wel stellen dat hun inlevingsvermogen heel beperkt is.

Ik geloof niet dat het een kwestie is van niet willen. Eerder puur onvermogen, dat overschaduwd wordt door een grote dosis egoïsme. Gelukkig is mijn vriend, hun oudste zoon, totaal niet zo. Ik zie wel fracties van hun onvermogen terug in hun andere kinderen.

Ik vind het moeilijk om het gedrag van mijn schoonouders te verklaren aan mijn kinderen van twee en acht jaar. Veel volwassen familieleden en vrienden begrijpen het al niet, laat staan kinderen… Nature of nurture – hoe ligt die verhouding? In hoeverre kan ik mijn kinderen beschermen en behoeden voor dit gedrag? Hoe is dit gedrag überhaupt te verklaren? En bestaat er zoiets als een cursus empathie?

Groeten van Petra Maria

Het advies

Beste Petra Maria,

Mensen kunnen inderdaad heel erg verschillen in empathisch vermogen. Om een extreem voorbeeld te noemen: psychopaten hebben vaak totaal geen besef van de pijn die ze hun slachtoffers aandoen. Waardoor ontstaan die verschillen?

Verschillen in empathie: de oorzaken

Voor een deel zullen verschillen in empathie zeker erfelijk bepaald zijn. Maar ingrijpende traumatische gebeurtenissen en je hechtingsstijl (hoe je moeder in het algemeen reageerde als je als kind huilde) kunnen daarbij zeker een rol spelen. Dat geldt ook voor leerprocessen: realiseer je dat artsen en hulpverleners in staat moeten zijn om hun empatisch vermogen uit te schakelen, anders zouden ze misschien zelfs geen goede zorg kunnen leveren!

Cursus empathie bij kleuters

De andere kant van het verhaal is dat empathisch vermogen ook kan worden aangeleerd. In Duitsland loopt er een zeer interessant project bij kleuters: op school kijken ze toe hoe een moeder haar baby voedt en verzorgt. Constant vragen begeleiders daarbij vragen zoals ‘Wat voelt de baby nu?’, ‘Is de moeder nu boos?’, en ‘Waaraan kun je zien dat de baby nu voldaan is?’.

Die training heeft een verbluffend positief effect op het welbevinden van de kinderen. Ze gaan zich er beter door voelen en vertonen minder probleemgedrag. Kortom, het lijkt erop dat je empathie kunt aanleren en dat je er zelf ook nog beter van wordt.

Groet,
Ad Vingerhoets

Meer weten over dit thema? Bekijk Emoties
Deel dit artikel:
25 mei 2010 | Laatst gewijzigd op 1 augustus 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Jammer joh! Het verboden genoegen van leedvermaak

Lachen om de pech van een ander: eigenlijk is het ongepast. Toch is leedvermaak een positieve emotie...
Lees verder
Artikel

Jammer joh! Het verboden genoegen van leedvermaak

Lachen om de pech van een ander: eigenlijk is het ongepast. Toch is leedvermaak een positieve emotie...
Lees verder
Branded content

Hechting: hoe geef je je kind een stevige basis?

Opgroeien in een veilige en liefdevolle omgeving is belangrijk voor een kind. Het zorgt ervoor dat j...
Lees verder
Branded content

Hechting: hoe geef je je kind een stevige basis?

Opgroeien in een veilige en liefdevolle omgeving is belangrijk voor een kind. Het zorgt ervoor dat j...
Lees verder
Advies

Wat zijn goede beroepen voor iemand die hoogsensitief is?

Welke beroepen zijn geschikt voor hoogsensitieve mensen?
Lees verder
Advies

Wat zijn goede beroepen voor iemand die hoogsensitief is?

Welke beroepen zijn geschikt voor hoogsensitieve mensen?
Lees verder
Advies

Ik ben overgevoelig voor emoties van anderen

Beste Jolet Mijn leven wordt erg beïnvloed door de gevoelens van anderen. Daar ben ik voortdurend o...
Lees verder
Artikel

Het EQ van Guusje ter Horst: ‘Ik heb positieve faalang...

Ze is nog maar net burgemeester van Nijmegen en kreeg er een warm onthaal. De voormalige Amsterdamse...
Lees verder
Advies

Hoe moet ik omgaan met mijn schoonmoeder?

Beste Jolet De relatie tussen mij en mijn schoonmoeder verloopt uiterst moeizaam. We ‘vechten’ o...
Lees verder
Interview

Waarom Hillary niet boos mag worden

Ze maakt een goede kans om als winnaar uit de Amerikaanse voorverkiezingen te komen. Maar in die str...
Lees verder
Column

Waarom apen wreder zijn dan kippen

Het woord ‘menselijk’ slaat op een behandeling gebaseerd op begrip, en ‘onmenselijk’ op een ...
Lees verder
Artikel

Waarom paranormaal begaafden en leugenaars sterk inlevingsve...

Wat hebben paranormaal begaafden, acteurs en pathologische leugenaars met elkaar gemeen? Een zeer le...
Lees verder
5463