De vraag

Puberzoon worstelt met gevoelens

Beste Kees,
Als mijn zoon van 15 ergens mee zit, of bang is, wordt hij vaak kwaad.

Ik probeer te achterhalen wat er is en vraag wat hij voelt – behalve boosheid. Maar dan wordt hij nog bozer. ‘Waarom wil jij het altijd over gevoelens hebben? Dat zijn mijn gevoelens, daar heb jij toch niks mee te maken,’ zegt hij dan. Hij ontkent dat hij bang is of zich zorgen maakt.

Waarom kan hij alleen de emotie woede uiten, en lukt het hem niet andere emoties te laten zien? Zijn jongere broer kan dat wel, die zegt gewoon dat hij gestrest is voor een toets, of bang is voor spinnen. Maar hun vader wordt ook vaak boos als er iets is.

Kunnen ze niet bij hun gevoel komen, begrijpen ze de emotie niet of is het niet mannelijk om bang te zijn en worden ze dan boos? Hoe kunnen ze meer met zichzelf meeleven, in plaats van boos te worden? En wat kan ik doen om hen daarbij te helpen?

Met vriendelijke groet,
Marlies

Het advies

Kees van Overveld

Beste Marlies,
Het uiten van gevoelens is een vaardigheid die je leert in het omgaan met anderen. Je hebt belangrijke personen om je heen nodig die jou voorbeeldgedrag laten zien. Die belangrijke personen zijn in eerste instantie je ouders en andere gezinsleden, later zijn dat je vrienden. Het is belangrijk dat ouders en leraren optreden als rolmodel, zeker in de basisschooljaren.

Achter boos en agressief gedrag zit vaak een verborgen emotie zoals angst, verdriet of frustratie. Het boze gedrag is dan een manier om die emotie te verbloemen. Je doet je stoerder voor dan je bent en meestal lukt het dan om lastige en pijnlijke vragen te vermijden. Het is in de fase van adolescentie niet ongebruikelijk om zo met ingewikkelde emoties om te gaan. Jongens, maar ook meisjes, kunnen het moeilijk hebben in een relatie of met hun schoolwerk en zoeken een manier om met hun emoties om te gaan. Hulp van een volwassene is daarbij niet altijd gewenst. Sommige jongeren vinden het niet prettig dat ouders hun zwakke plek ontdekken.

Benoemen dat je een bepaalde emotie ziet bij je zoon is prima. Je kunt ook zeker een luisterend oor aanbieden. Wat je volgens mij moet vermijden is te ‘pusherig’ gedrag. Dat roept verzet op. Zo lang je het idee hebt dat het meer voor jou een probleem is dan voor je zoon zou ik me niet al te druk maken. Pas als het gedrag gaat veranderen en er sprake is van een aanhoudend patroon van boos gedrag waar iedereen onder lijdt, moet je aan de bel trekken, bijvoorbeeld bij een huisarts. Dan is er wellicht iets aan de hand.

Er is trouwens een verschil tussen je boos voelen en boos doen. Een gevoel van boosheid hebben is oké, het kan je zomaar overkomen. Je boos gedragen is een ander verhaal. Op het moment dat jij als moeder hinder ondervindt van het boze gedrag van je zoon, kun je een duidelijke grens stellen: ‘Als jij niet over je boosheid wilt praten dan accepteer ik dat. Wat ik niet accepteer is dat je mij een slecht gevoel geeft/dat je met deuren smijt/ dat je voortdurend ruzie met mij zoekt etc. Stop dit boze gedrag of ga naar een plek waar ik er geen last van heb.’

Ik hoop dat je met deze antwoorden een manier kunt vinden om met de voor jou lastige situatie om te gaan.

Met vriendelijke groeten
Kees van Overveld

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Ontspoorde pubers

Psychologie Magazine neemt de kenners van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...
Lees verder
Artikel

Ontspoorde pubers

Psychologie Magazine neemt de kenners van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...
Lees verder
Branded content

Carrière in quarantaine? Ontwikkel jezelf met een thuisstud...

Drie maanden aan huis gekluisterd zijn doet veel met een mens. Zo houd je opeens tijd over. Bijvoorb...
Lees verder
Branded content

Carrière in quarantaine? Ontwikkel jezelf met een thuisstud...

Drie maanden aan huis gekluisterd zijn doet veel met een mens. Zo houd je opeens tijd over. Bijvoorb...
Lees verder
Column

Quinten in quarantaine – deel 13: ‘Dit schoolsysteem is ...

Quinten (9) heeft autisme. Ga dan maar eens om met een nieuwe werkelijkheid, waarin alle structuur i...
Lees verder
Column

Quinten in quarantaine – deel 13: ‘Dit schoolsysteem is ...

Quinten (9) heeft autisme. Ga dan maar eens om met een nieuwe werkelijkheid, waarin alle structuur i...
Lees verder
Advies

Onze dochter is al jaren te dik

Lees verder
Artikel

‘Een kinderbrein moet je niet opjutten’

De talige inslag van school werkt vaak niet voor jongens, een puberbrein is niet in staat een studie...
Lees verder
Artikel

Als je puber te laat naar bed gaat

De schooldag is nog maar net begonnen, maar de leerlingen lijken al doodmoe. Sommigen liggen voorove...
Lees verder
Kort

Pubermeisjes praten elkaar depressief

Ontwikkeling Met een vriend of vriendin kunnen praten over je gevoelens en problemen is waardevol, v...
Lees verder
Artikel

‘Gettokinderen zijn echt niet per definitie verloren’

Het is een mythe dat kinderen uit achterstandswijken opgroeien voor galg en rad, zegt Delbert Elliot...
Lees verder
Kort

Slaaptips voor pubers

Tijdens de puberteit zijn we meer avondmens dan op enig ander moment in ons leven. Veel pubers klage...
Lees verder
1187