De vraag

Laat ik mijn kleuters testen op hoogbegaafdheid?

Geachte mevrouw Hoogeveen,
Onze eeneiige meisjestweeling van bijna 4 lijkt ver voor te lopen volgens logopedie (spraakproblemen als gevolg van sondevoeding), Kinderdagverblijf en consultatiebureau. Hun opa is getest als hoogbegaafd. Ze zijn slim, hebben erg veel humor, zijn hyper, leergierig en sociaal.

Nadat ze de eerste twee jaar vrijwel alleen maar ziek waren zijn ze daarna als een speer vooruit gegaan. En lijken niet meer te stuiten. Als kinderen redelijk in hun vel zitten is testen van voorlopen dan zinvol of niet? Dus wachten totdat ze tegen problemen aanlopen? Ze zijn immers met zijn tweeën en hebben altijd een gelijke.

Hun opa is getest hoogbegaafd. Toentertijd een IQ van 140. Hij is sociaal alleen erg zwak, heeft bijvoorbeeld ook geen vrienden en nooit gehad en hij wil ze ook niet. Zelf geeft hij als reden op dat hij zich van huis uit niet mocht ontwikkelen en tot zijn vierde jaar niet met andere kinderen mocht spelen. En dat je dan met vier jaar al verleerd bent om vriendjes te hebben. En dan komt dat op school niet meer goed. Dat klinkt mij raar in de oren, gaat dat echt zo? Mijn zoon heeft namelijk PDD-NOS dus ik vindt het dan meer daarop lijken maar goed ik ben geen deskundige.

Maar de vraag daarover is. Is hoogbegaafdheid erfelijk? Hij is namelijk zo trots op zijn slimme kleindochters.

Met vriendelijke groeten,
Moeder

Het advies

Expert

Lianne Hoogeveen

Geachte Moeder,
Om uw laatste vraag als eerste te beantwoorden: de intelligentie die iemand heeft is zeker deels erfelijk bepaald. Hoogbegaafdheid is een veel complexer begrip, waarbij veel factoren, zowel erfelijke als omgevingsfactoren, een rol spelen.

De kenmerken die u beschrijft bij uw dochters kunnen wijzen op hoogbegaafdheid. Testen, of liever gezegd een psychologisch onderzoek, is mogelijk, maar niet noodzakelijk. Wel is van belang dat uw dochters, die nu waarschijnlijk naar het basisonderwijs gaan, onderwijs krijgen dat bij hun manier van ontwikkelen past.

U zegt: ‘ze lijken niet meer te stuiten’, en ze stuiten is ook het laatste wat u nu moet doen. Dit betekent dat u snel in gesprek moet gaan met school, zodat ze daar goed kijken wat uw dochters mogelijkheden en interesses zijn. Als die sterk afwijken van het gemiddelde, zal men het onderwijs daar op moeten aanpassen. Dit kan door middel van compacten en verrijken van de leerstof, en/of door versnelling.

Op school zal men alert moeten zijn op mogelijk aanpassingsgedrag: kinderen denken soms dat er verwacht wordt dat ze dezelfde dingen moeten doen als hun klasgenoten, wat kan leiden tot onderpresteren. Er moet zeker niet gewacht worden tot zij tegen problemen aanlopen. Dit kan voorkomen worden door een adequaat schoolprogramma te bieden en voldoende kans om in contact te komen met ontwikkelingsgelijken.

Natuurlijk hebben ze elkaar, maar een wat bredere sociale groep is natuurlijk fijner. Als dat niet of te weinig lukt op school, raad ik u aan contact op te nemen met één van de verenigingen van ouders van hoogbegaafde kinderen, verenigd in ‘de Koepel’ (www.koepelhb.nl).

Het verhaal van opa is herkenbaar. Een hoge intelligentie zorgt er vaak voor dat de interesses van een kind, in ieder geval qua niveau, afwijken van dat van andere kinderen. Als daar onvoldoende in begeleid wordt kan dat leiden tot sociale problemen.
vriendelijke groet,
Lianne Hoogeveen


  • Psychologe Lianne Hoogeveen is coördinator van het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

    Neem ook een kijkje op de site van het Centrum voor BegaafdheidsOnderzoek

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Relatieprobleem is genetisch bepaald

Relaties Zweedse onderzoekers hebben een gen ontdekt dat in verband wordt gebracht met relatieproble...
Lees verder
Artikel

Relatieprobleem is genetisch bepaald

Relaties Zweedse onderzoekers hebben een gen ontdekt dat in verband wordt gebracht met relatieproble...
Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Artikel

Ontwikkeltips om aan jezelf te werken

Eigenschappen die belangrijk voor je zijn, kun je meer gaan ontwikkelen of effectiever inzetten. Psy...
Lees verder
Artikel

Ontwikkeltips om aan jezelf te werken

Eigenschappen die belangrijk voor je zijn, kun je meer gaan ontwikkelen of effectiever inzetten. Psy...
Lees verder
Artikel

Geruzie en gedonder: kwestie van genen

ontwikkeling Als ouders veel ruziemaken, vertonen hun kinderen vaker gedragsproblemen als spijbelen,...
Lees verder
Advies

Mijn slimme zoontje is soms erg gespannen

Lees verder
Artikel

Het defect van een genie – brein

Waarom kunnen sommige autisten zo goed rekenen, en ontwikkelen dementerende patiënten soms opeens e...
Lees verder
Advies

Mijn hoogbegaafdheid leidt tot onzekerheid

Lees verder
Interview

Ronald Plasterk: ‘Er zit wel iets manisch in mij’...

Als wetenschapper moet hij zijn team onderzoekers stimuleren en motiveren. Als columnist kan hij op ...
Lees verder
Advies

Op school tussen agressieve kinderen

Lees verder
6091