De vraag

Laat ik mijn kleuters op hoogbegaafdheid testen?

Ik ben moeder van een eeneiige meisjestweeling – ze zijn bijna twee jaar. Volgens de logopedist (die hebben ze voor spraakproblemen als gevolg van sondevoeding), het kinderdagverblijf en het consultatiebureau lopen ze ver voor op leeftijdsgenootjes. Hun opa is getest als hoogbegaafd, zelf zijn onze dochters slim en leergierig, hyper en sociaal, en hebben ze erg veel humor.

Nadat ze de eerste twee jaar vrijwel alleen maar ziek waren zijn ze als een speer vooruit gegaan. En ze lijken niet meer te stuiten. Als kinderen redelijk in hun vel zitten, is testen van voorlopen, dus testen op hoogbegaafdheid, dan zinvol of niet? Of kan je beter wachten totdat ze tegen problemen aanlopen? Ze zijn immers met zijn tweeën en hebben altijd een gelijke.

Hun opa had tijdens het testen een IQ van 140. Hij is sociaal alleen erg zwak: hij heeft bijvoorbeeld ook geen vrienden – die heeft hij nooit gehad en hij wil ze ook niet. Zelf geeft hij als reden op dat hij zich van huis uit niet mocht ontwikkelen en tot zijn vierde jaar niet met andere kinderen mocht spelen. En dat je het dan met vier jaar al verleerd bent om vriendjes te hebben. En dan komt dat op school niet meer goed. Dat klinkt mij raar in de oren, gaat dat echt zo? Mijn zoon heeft namelijk PDD-NOS, dus ik vind het dan meer daarop lijken.

Wat ik graag wil weten: is hoogbegaafdheid erfelijk? Hij is namelijk zo trots op zijn slimme kleindochters…

Het advies

Om uw laatste vraag als eerste te beantwoorden: intelligentie is zeker deels erfelijk bepaald. Hoogbegaafdheid is een veel complexer begrip. Daarbij spelen veel factoren een rol, zowel erfelijke als omgevingsfactoren.

Hoogbegaafdheid testen – de overwegingen

De kenmerken die u beschrijft bij uw dochters kunnen wijzen op hoogbegaafdheid. Testen, of liever gezegd een psychologisch onderzoek, is mogelijk, maar niet noodzakelijk. Wel is het van belang dat uw dochters, die nu waarschijnlijk naar het basisonderwijs gaan, onderwijs krijgen dat bij hun manier van ontwikkelen past. U zegt: ‘ze lijken niet meer te stuiten’, en ze stuiten is ook het laatste wat u nu moet doen. Dit betekent dat u snel in gesprek moet gaan met school, zodat ze daar goed kijken wat uw dochters mogelijkheden en interesses zijn. Als die sterk afwijken van het gemiddelde, zal men het onderwijs daar op moeten aanpassen. Dit kan door middel van het verrijken en/of versnellen van de leerstof.

Aandachtspunten voor de school

Op school zal men alert moeten zijn op mogelijk aanpassingsgedrag: kinderen denken soms dat er verwacht wordt dat ze dezelfde dingen moeten doen als hun klasgenoten. Dat kan leiden tot onderpresteren. De school moet zeker niet wachten worden tot uw dochters tegen problemen aanlopen. Dit kunnen ze voorkomen door een adequaat schoolprogramma te bieden, en voldoende kans te bieden om in contact te komen met ontwikkelingsgelijken.

Mogelijkheden buiten school

Natuurlijk hebben uw dochters elkaar, maar een wat bredere sociale groep is natuurlijk fijner. Als dat niet of te weinig lukt op school, raad ik u aan contact op te nemen met één van de verenigingen van ouders van hoogbegaafde kinderen, verenigd in ‘de Koepel’ (www.koepelhb.nl).

Tot slot nog even over uw vader’s redenering

Het verhaal van opa is herkenbaar. Een hoge intelligentie zorgt er vaak voor dat de interesses van een kind, in ieder geval qua niveau, afwijken van dat van andere kinderen. Als daar onvoldoende in begeleid wordt kan dat leiden tot sociale problemen.

Bekijk ook deze video, waarin psycholoog Nienke Wijnants vijf vragen beantwoordt over hoogbegaafdheid

Meer weten over dit thema? Bekijk Hoogbegaafd
Deel dit artikel:
1 september 2009 | Laatst gewijzigd op 23 oktober 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Aanleg gaat voor opvoeding

Hoeveel invloed heeft opvoeding op de persoonlijkheidsontwikkeling van een kind? Voor ouders is dit ...
Lees verder
Artikel

Aanleg gaat voor opvoeding

Hoeveel invloed heeft opvoeding op de persoonlijkheidsontwikkeling van een kind? Voor ouders is dit ...
Lees verder
Branded content

Even opladen in het Rijk van Nijmegen

We kunnen weer plannen maken voor de zomer. Gelukkig, want een vakantie in het vooruitzicht vergroot...
Lees verder
Branded content

Even opladen in het Rijk van Nijmegen

We kunnen weer plannen maken voor de zomer. Gelukkig, want een vakantie in het vooruitzicht vergroot...
Lees verder
Artikel

Onze zelfgekozen familie

Ze halen je kind van de crèche als het laat wordt op je werk, of treuren mee als je pech hebt in de...
Lees verder
Artikel

Onze zelfgekozen familie

Ze halen je kind van de crèche als het laat wordt op je werk, of treuren mee als je pech hebt in de...
Lees verder
Kort

Stil kind ziet meer

Ontwikkeling Verlegen kinderen leren eerder om zich te verplaatsen in anderen. Dat stellen Duitse ps...
Lees verder
Artikel

Is meten ook weten?

Op de lagere school bepaalt de Cito-score het type vervolgonderwijs van een kind. Een paar jaar late...
Lees verder
Artikel

Steeds meer onszelf

Van opstandige puber naar mild gestemde bejaarde – is dat enkel een gedragsverandering, of wordt o...
Lees verder
Advies

Mijn dochter (14) gaat misschien niet over

Dag Emmeliek, Mijn dochter (14, 2VWO) heeft altijd supercijfers gehad. Dit jaar heeft ze veel onvold...
Lees verder
Recensie

Een geniale vader is niet alles – boeken

Eind vorige eeuw werden 217 kinderen geboren uit heel bijzonder donorzaad: dat van Nobelprijswinnaar...
Lees verder
Artikel

Leren studeren: acht tips voor een beter studieresultaat

Het begon zo leuk, die studie die u van uw werkgever kreeg aangeboden, en die avondcursus filosofie....
Lees verder
6091