De vraag

Heb ik faalangst of succesangst?

Hoi Arjan,
Ik heb erg veel last van faalangst en het beperkt me enorm in mijn dagelijks leven. Soms heb ik het idee dat ik faalangstig ben om te slagen in het leven. Ik ben 48 en zit vanaf mijn 23ste in de WAO.

Iedere keer als het erop lijkt dat ik het heft in handen neem in mijn leven gaat het op het laatste moment mis. Mijn opleiding bijvoorbeeld. Op de laatste dag van het laatste jaar kreeg ik een negatieve beoordeling, terwijl ik mijn eigen toko al voor me zag (ik had ruimte en alles geregeld). Omdat dit vaker voorkomt kan het niet anders dan dat er ook iets in mij is wat (te) angstig is om te slagen.
Kun jij hier wat licht op werpen?
vriendelijke groet,
Semmetje

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

Beste Semmetje,
Behalve angst om te falen bestaat er inderdaad ook een angst voor succes. Hij is minder bekend, maar niet minder vervelend. Wanneer je angst voor succes hebt stop je met uitdagende taken omdat je bang voor de negatieve gevolgen als je zou slagen (bijv. spottende opmerkingen van anderen, verstoorde relatie of jaloezie).

Maar het kan ook zijn dat je last hebt van self handicapping. Dit is het geval wanneer je er zelf (bewust of onbewust) steeds er voor zorgt dat je geen goede prestaties levert. Bijvoorbeeld weinig studeren voor een belangrijk examen of de avond voor een belangrijke bespreking teveel drinken en laat naar bed gaan. Je kan dan achteraf iets anders (slaaptekort, kater of weinig voorbereiding, etc.) de schuld geven van je falen. Op die manier komt je gevoel van eigenwaarde minder in gevaar.

Maar in beide gevallen ervaar je een druk uit de buitenwereld en probeer je een negatieve beoordeling door anderen te voorkomen. De bron van faalangst is schaamte en als je je schaamt omdat je succesvol bent of juist faalt, in beide gevallen hecht je veel waarde aan het oordeel van anderen.

Wanneer je je meer richt op je eigen ontwikkeling en het aangaan van uitdagingen om je grenzen te verkennen, zal het oordeel van anderen minder belangrijk voor je worden. Als je het goed wil doen in de ogen van anderen kom je onvoldoende aan je eigen ontwikkeling toe. Falen en succes hebben horen allebei bij het jezelf ontwikkelen. En als je een keer succesvol bent betekent het niet dat je daarna nooit meer mag falen.

"Alleen zij die geweldig durven te falen, kunnen ooit iets geweldigs bereiken."
Robert Kennedy

vriendelijke groet,
Arjan van Dam

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

‘Ik voel me een puber die zich eindelijk durft te laten zi...

Sinds hij de oorlogsdagboeken van zijn vader las, durft journalist Ivo Weyel (62) zelf ook opener te...
Lees verder
Interview

‘Ik voel me een puber die zich eindelijk durft te laten zi...

Sinds hij de oorlogsdagboeken van zijn vader las, durft journalist Ivo Weyel (62) zelf ook opener te...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Column

Wanneer verwen je kinderen te veel?

Steven Pont schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen. Ki...
Lees verder
Column

Wanneer verwen je kinderen te veel?

Steven Pont schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen. Ki...
Lees verder
Advies

Mijn zoon van twaalf is ’s nachts bang

Lees verder
Advies

Hij is veel socialer dan ik

Lees verder
Artikel

Van je faalangst af: het kan écht

Bent je chronisch besluiteloos, maak je niets af, heb je bij voorbaat een excuus voor een mislukking...
Lees verder
Artikel

Waarom doet dat ding het niet?!

Hoe vaak heeft u de trein al gemist omdat de man voor u in de rij niet wist hoe hij moest omgaan met...
Lees verder
Artikel

Angstzweet verbetert prestaties

het is een wat onsmakelijke gedachte, maar een sampletje angstzweet op uw bureau zou uw werk wel een...
Lees verder
Advies

Ik heb weinig vertrouwen in anderen

Lees verder