De vraag

Heb ik faalangst of succesangst?

Ik heb erg veel last van faalangst en het beperkt me enorm in mijn dagelijks leven. Soms heb ik het idee dat ik faalangstig ben om te slagen in het leven.

Ik ben 48 jaar en zit vanaf mijn 23ste in de WAO. Iedere keer als het erop lijkt dat ik het heft in mijn leven in eigen handen neem gaat het op het laatste moment mis. Neem nou mijn opleiding. Op de laatste dag van het laatste jaar kreeg ik een negatieve beoordeling, terwijl ik mijn eigen toko al voor me zag – de ruimte en alles had ik ook al geregeld.

Omdat dit vaker voorkomt kan het niet anders dan dat er ook iets in mij is wat (te) angstig is om te slagen. Kun jij hierop wat licht werpen?

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

Behalve angst om te falen bestaat er inderdaad ook een angst voor succes.

Angst voor succes, wat is dat?

Succesangst is minder bekend, maar minstens zo vervelend. Wanneer je angst voor succes hebt stop je met uitdagende taken omdat je bang voor de negatieve gevolgen als je zou slagen – zoals spottende opmerkingen van anderen, verstoorde relatie of jaloezie.

Geen angst voor succes maar self-handicapping

Maar het kan ook zijn dat je last hebt van zogeheten ‘self-handicapping’. Dan zorg je er zelf, bewust of onbewust, steeds voor dat je geen goede prestaties levert. Bijvoorbeeld weinig studeren voor een belangrijk examen, of de avond voor een belangrijke bespreking teveel drinken en laat naar bed gaan. Op die manier kun je achteraf iets anders de schuld geven van je falen: je slaaptekort, kater of weinig voorbereiding, etc. Zo komt je gevoel van eigenwaarde minder in gevaar.

De essentie van faal- en succesangst: teveel waarde aan andermans oordeel

In beide gevallen ervaar je een druk uit de buitenwereld en probeer je een negatieve beoordeling door anderen te voorkomen. De bron van faalangst is schaamte. Of je je nu schaamt omdat je succesvol bent of juist faalt, in beide gevallen hecht je (te)veel waarde aan het oordeel van anderen.

Je aandacht verleggen naar jezelf

Richt je meer op je eigen ontwikkeling, en ga uitdagingen aan. Op die manier wordt het oordeel van anderen minder belangrijk voor je. Maar als je het steeds maar goed wilt doen in de ogen van anderen, kom je minder toe aan je eigen ontwikkeling.

Falen en succes horen allebei bij zelfontwikkeling. Als je één keer succesvol bent, betekent het niet dat je daarna nooit meer mag falen. ‘Alleen zij die geweldig durven te falen, kunnen ooit iets geweldigs bereiken’, zei Robert Kennedy ooit.

Meer weten over dit thema? Bekijk Angst
Deel dit artikel:
27 januari 2010 | Laatst gewijzigd op 20 september 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik blokkeer als ik mezelf moet bewijzen

Hoewel ik meer zelfwaardering heb dan een tijd geleden, heb ik soms last van een gebrek aan zelfvert...
Lees verder
Branded content

Terug naar je eigen natuur

In plaats van blootsvoets over de steppe te rennen, wonen we in flats, zitten we achter een beeldsch...
Lees verder
Artikel

Over de invloed van het weer op onze gezondheid

‘Er is storm op komst, ik voel het aan mijn gewrichten!’ Wie fronstbij zo’n opmerking, moet vo...
Lees verder
Artikel

Over de invloed van het weer op onze gezondheid

‘Er is storm op komst, ik voel het aan mijn gewrichten!’ Wie fronstbij zo’n opmerking, moet vo...
Lees verder
Artikel

Hoe een psychologische test bijna de carrière van Henk (55)...

‘Een assessment kan onderdeel zijn van de selectieprocedure’ – wie dit zinnetje ziet staan in ...
Lees verder
Advies

Mijn sociale fobie speelt weer op

Ik ben 60 jaar en al een tijd werkloos; nu begint mijn sociale fobie weer op te spelen. Ik zit erg v...
Lees verder
Artikel

Had ik maar minder faalangst

Jitske Coenen (34) ‘Sinds mijn jeugd heb ik last van faalangst. Ik doe iets liever niet, dan dat i...
Lees verder
Advies

Mijn man verliest misschien zijn baan

Beste Ad, Mijn man (48 jaar) heeft gisteren te horen gekregen dat hij volgend jaar te horen krijgt o...
Lees verder
Artikel

Werkrituelen: ook handig als je thuis werkt

Het vergt discipline om zonder je collega’s wekenlang gestructureerde werkdagen te draaien. En mis...
Lees verder
Advies

Kan ik mijn faalangst echt kwijtraken?

Beste Arjan, Waar ligt de grens tussen faalangst, angst om tegen te spreken, perfectionisme, beschei...
Lees verder
5754