De vraag

Heb ik faalangst of succesangst?

Ik heb erg veel last van faalangst en het beperkt me enorm in mijn dagelijks leven. Soms heb ik het idee dat ik faalangstig ben om te slagen in het leven.

Ik ben 48 jaar en zit vanaf mijn 23ste in de WAO. Iedere keer als het erop lijkt dat ik het heft in mijn leven in eigen handen neem gaat het op het laatste moment mis. Neem nou mijn opleiding. Op de laatste dag van het laatste jaar kreeg ik een negatieve beoordeling, terwijl ik mijn eigen toko al voor me zag – de ruimte en alles had ik ook al geregeld.

Omdat dit vaker voorkomt kan het niet anders dan dat er ook iets in mij is wat (te) angstig is om te slagen. Kun jij hierop wat licht werpen?

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

Behalve angst om te falen bestaat er inderdaad ook een angst voor succes.

Angst voor succes, wat is dat?

Succesangst is minder bekend, maar minstens zo vervelend. Wanneer je angst voor succes hebt stop je met uitdagende taken omdat je bang voor de negatieve gevolgen als je zou slagen – zoals spottende opmerkingen van anderen, verstoorde relatie of jaloezie.

Geen angst voor succes maar self-handicapping

Maar het kan ook zijn dat je last hebt van zogeheten ‘self-handicapping’. Dan zorg je er zelf, bewust of onbewust, steeds voor dat je geen goede prestaties levert. Bijvoorbeeld weinig studeren voor een belangrijk examen, of de avond voor een belangrijke bespreking teveel drinken en laat naar bed gaan. Op die manier kun je achteraf iets anders de schuld geven van je falen: je slaaptekort, kater of weinig voorbereiding, etc. Zo komt je gevoel van eigenwaarde minder in gevaar.

De essentie van faal- en succesangst: teveel waarde aan andermans oordeel

In beide gevallen ervaar je een druk uit de buitenwereld en probeer je een negatieve beoordeling door anderen te voorkomen. De bron van faalangst is schaamte. Of je je nu schaamt omdat je succesvol bent of juist faalt, in beide gevallen hecht je (te)veel waarde aan het oordeel van anderen.

Je aandacht verleggen naar jezelf

Richt je meer op je eigen ontwikkeling, en ga uitdagingen aan. Op die manier wordt het oordeel van anderen minder belangrijk voor je. Maar als je het steeds maar goed wilt doen in de ogen van anderen, kom je minder toe aan je eigen ontwikkeling.

Falen en succes horen allebei bij zelfontwikkeling. Als je één keer succesvol bent, betekent het niet dat je daarna nooit meer mag falen. ‘Alleen zij die geweldig durven te falen, kunnen ooit iets geweldigs bereiken’, zei Robert Kennedy ooit.

Meer weten over dit thema? Bekijk Angst
Deel dit artikel:
27 januari 2010 | Laatst gewijzigd op 20 september 2020

Lees ook deze artikelen

Lekkere stress
Interview

Lekkere stress

Burn-out, slapeloze nachten, RSI, hartklachten. De negatieve gevolgen van stress zijn bekend. Maar vergeten we niet dat werkstress...
Waarom bladeren door een fotoboek je gelukkig maakt
Branded content

Waarom bladeren door een fotoboek je gelukkig maakt

Heb je ergens nog een stapel fotoboeken liggen? Pak ze uit de kast en ga weer eens lekker bladeren. Terugblikken op mooie momenten...
Dit doet armoede
Kort

Dit doet armoede

Een korte periode van armoede kan al gevolgen hebben voor de ontwikkeling van kinderen. Dat komt vooral door stress bij de ouders ...
Dit doet armoede
Kort

Dit doet armoede

Een korte periode van armoede kan al gevolgen hebben voor de ontwikkeling van kinderen. Dat komt vooral door stress bij de ouders ...
Hoe een psychologische test bijna de carrière van Henk (55) beëindigde
Artikel

Hoe een psychologische test bijna de carrière van Henk (55) beëindigde

‘Een assessment kan onderdeel zijn van de selectieprocedure’ – wie dit zinnetje ziet staan in een vacature, neemt meestal aa...
Wat als je werk wordt overgenomen door een computer of robot
Kort

Wat als je werk wordt overgenomen door een computer of robot

Stel: je wordt ontslagen. Wat zou je erger vinden om te horen?
Ik ben perfectionistisch en heb faalangst
Advies

Ik ben perfectionistisch en heb faalangst

Beste Tanja, Sinds een tijdje heb ik last van uitstelgedrag. Ik ben zeer perfectionistisch en wil graag zoveel mogelijk werk doen ...
Het nut van werkrituelen
Artikel

Het nut van werkrituelen

Nerveus voor een presentatie? Werkrituelen helpen je te kalmeren én er een succes van te maken. En je kunt er nog veel meer lasti...
Mijn faalangst belemmert me
Advies

Mijn faalangst belemmert me

Momenteel zit ik in de afrondfase van mijn studie en moet ik mijn scriptie schrijven. Hoewel ik een interessant onderwerp gevonden...
Sollicitatie? Wees jezelf!
Kort

Sollicitatie? Wees jezelf!

Tijdens een sollicitatie moet je je perfect voordoen, en je slechte kanten verdoezelen. Toch?
5754