De vraag

Doorgeschoten coping?

Beste Annette,

Veel mensen die burn-out raken, hebben de neiging alles onder controle te willen houden. Is dit te zien als een vorm van doorgeschoten coping? Of is dat meer een karaktertrek en gaat het om een dwangmatig karakter?

Mirjam

Het advies

Beste Mirjam,

Nee, een mens wordt niet geboren met een dwangmatig karakter, zoals je het formuleert. Dwangmatigheid, een sterke neiging tot controle, is een natuurlijke reactie op angst. Deze angst, en dat is voor iedereen verschillend, is gebaseerd op een eigen ervaring.

Veel mensen, die burn-out zijn geraakt hebben wel, hoe verschillend hun levens ook zijn, een gemeenschappelijke noemer: hoe je het wendt of keert, mensen met een burn-out hebben in hun leven meer gegeven dan ze hebben gekregen. Kortom: ze zorgen meer voor de ander dan voor zichzelf en zijn hier uiteindelijk op afgeknapt. Doordat ze de ander eerst als uitgangspunt nemen en dan (reactief) pas zichzelf, lopen ze het gevaar dat die ander in feite hun leven kan maken of breken. Die anderen kunnen in hun leven natuurlijk steeds verschillende belangrijke personen zijn.

Omdat ze zich ook in negatieve zin te veel door de ander laten leiden/bepalen, ontstaat er een angst, die ik altijd omschrijf als Zelf-vervreemdingsangst: Je verliest langzamerhand het contact met je eigen verlangens en drijfveren in welke situatie dan ook. Het feit dat je je meer ‘gedwongen’ voelt in een situatie waar je niet in wilt zitten, maar ook niet uit kunt, maakt natuurlijk angstig. Als een bijna logisch gevolg ga je je dan concentreren en fixeren op ‘zaken’ die je wel in de hand hebt. Deze controle-neiging kan na verloop van tijd een doel op zich gaan worden: al zou je je oeverloos fixeren op een ‘koffiekopje’, om dit koffiekopje in jouw ‘macht’ te krijgen (met als onderliggende natuurlijke behoefte een behoefte aan zelfbeschikking!) dan is vaak het trieste gevolg dat aan het eind van de dag het koffiekopje jou in de macht heeft, omdat je nergens anders meer aan toe lijkt te komen.

De neiging tot controle heeft als ondergrond een natuurlijke behoefte aan zelfbeschikking. Dat is het gezonde element in een misschien ongelukkige uitingsvorm.

Succes,
Annette Man-Mul

Meer weten over dit thema? Bekijk Burn-out
Deel dit artikel:
18 februari 2004 | Laatst gewijzigd op 23 maart 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Waarom zegt mama dat ze me haat?

Beste Jolet, Tijdens de scheiding van mijn ouders ben ik (20) een jaar weggeweest; nu woon ik weer b...
Lees verder
Advies

Waarom zegt mama dat ze me haat?

Beste Jolet, Tijdens de scheiding van mijn ouders ben ik (20) een jaar weggeweest; nu woon ik weer b...
Lees verder
Branded content

Wat je nog niet wist over het vrouwelijk hoogtepunt

Het is een favoriet onderwerp, dus je zou denken dat we inmiddels wel zo’n beetje alles over seks ...
Lees verder
Branded content

Wat je nog niet wist over het vrouwelijk hoogtepunt

Het is een favoriet onderwerp, dus je zou denken dat we inmiddels wel zo’n beetje alles over seks ...
Lees verder
Artikel

Hoe corona ons gedrag heeft veranderd

In plaats van werk en privé te scheiden, geven we nu online rondleidingen door ons huis. En de ooit...
Lees verder
Artikel

Hoe corona ons gedrag heeft veranderd

In plaats van werk en privé te scheiden, geven we nu online rondleidingen door ons huis. En de ooit...
Lees verder
Advies

Hoe maak ik me los van mijn moeder?

Beste Jolet, Mijn moeder (73) hangt erg aan mij, zeker sinds het overlijden van mijn vader en een la...
Lees verder
Artikel

Nu is het genoeg! Waarom grenzen stellen noodzakelijk is

Nee zeggen is niet eenvoudig. Maar wie altijd toegeeft aan anderen, pleegt roofbouw op zichzelf. Hoe...
Lees verder
Advies

Sinds mijn ontslag ben ik depressief

Tijdens mijn ziektewet werd mijn ontslag aangezegd. Ik was totaal van slag, zeker na negen jaar vast...
Lees verder
Interview

Frank Furedi: ‘Opvoedboeken staan vol klinkklare onzin’

Socioloog Frank Furedi windt er geen doekjes om: kinderen worden tegenwoordig hopeloos betutteld. Ou...
Lees verder
Artikel

Waar het écht om gaat bij kinderen opvoeden

Als ouder kun je je over duizend dingen druk maken. Maar eigenlijk draait opvoeden vooral om deze dr...
Lees verder
Advies

Hoe ga ik om met mijn knorrige oude vader?

Beste Jolet, In mijn familie is altijd veel ruzie geweest; voor mijn gevoel was ik nooit goed genoeg...
Lees verder
10034