De vraag

Bang dat ik het niet goed genoeg doe

Dag Arjan,
Teveel controle, alles perfect willen doen en de angst dat iets niet goed genoeg is gedaan (faalangst dus). De oorzaak is onveilige hechting. Hoe doorbreek ik dit patroon? Ooit is het gebruik hiervan heel nuttig geweest. Nu zorgt het ervoor, dat ik niet vooruit kom!
Groeten, Hans (58 jaar)

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

 

Beste Hans,
Wanneer je onveilig gehecht bent heb je niet geleerd dat je fouten mag maken. In tegendeel zelfs, fouten leiden tot (nog meer) afwijzing. Als je dit van jongs af aan meekrijgt maak je jezelf de aanname eigen dat je pas goed bent als alles perfect is. Fouten moeten kosten wat het kost vermeden worden. Ze zijn zelfs bedreigend, want als je een fout maakt, krijg je van je ouders de boodschap dat je niets voorstelt en hun liefde niet verdient.

Je hebt geleerd dat alleen prestaties tellen en gericht zijn op prestaties maakt je kwetsbaar voor faalangst.

De ervaringen die tot het schema hebben geleid kun je niet ongedaan maken, maar het schema dat je hebt opgebouwd kun je wel ombuigen. Hierbij kun je technieken gebruiken die uit de cognitieve therapie, zoals RET, komen. In essentie word je jezelf bewust van je onderliggende aannames en gaat deze ter discussie stellen. ‘Is het wel zo dat ik pas waardevol ben als alles perfect loopt?’ ‘Stel ik echt niets voor als ik een fout heb gemaakt?’

De uitkomst van deze discussie zal zijn dat je aannames niet realistisch zijn. De volgende stap is dan dat je nieuwe, meer op de realiteit geënte aannames jezelf eigen gaat maken.

In mijn boek noem ik ook motto’s die je hierbij kunt gebruiken. Deze motto’s verwoorden een milde houding tegenover het maken van fouten. Het zijn eigenlijk verwoordingen van je nieuwe aannames. Voorbeelden zijn: ‘Laat maar lekker veel misgaan, daar kun je van leren’ en ‘Niet het resultaat telt, maar de weg ernaartoe’.

Het eigen maken van de nieuwe aannames is overigens niet een eenvoudige klus omdat je oude aannames hardnekkig zijn. Maar ook hier geldt een leergericht motto: ‘Oefening baart kunst’.

Laat maar lekker veel misgaan en veel succes!

vriendelijke groet,
Arjan van Dam

  • Arjan van Dam (1970) is psycholoog/trainer. Een thema wat hem erg boeit is dat mensen die willen leren beter presteren dan mensen die alleen willen presteren. Een belangrijke sleutel blijkt te liggen in hoe we tegen fouten aankijken. Zien we die als falen of als een leermoment? Hij geeft trainingen op het gebied van motivatie en doceert psychologie.

    Neem een kijk op zijn website: www.fidare.nl, hier kun je ook artikelen over zijn boek vinden: Arjan van Dam, De kunst van het falen, Ambo

Meer weten over dit thema? Bekijk Perfectionisme
Deel dit artikel:
25 januari 2010 | Laatst gewijzigd op 30 maart 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

Joris Linssen: ‘Ik had een enorme honger naar heftige verh...

De jeugd van presentator Joris Linssen. 'Ik stortte me als punker in anarchistische kringen maar kwa...
Lees verder
Branded content

Waarom de zon ons gezonder en gelukkiger maakt

Hoera, de zon laat zich weer vaker zien. En dat is fijn, want een dagelijkse portie zon maakt ons ge...
Lees verder
Artikel

Aphantasia: wanneer je niet in gedachten kunt visualiseren

De meeste mensen kunnen zich wel een beeld vormen van hoe de nieuwe bank in hun huis zal staan, of h...
Lees verder
Artikel

Aphantasia: wanneer je niet in gedachten kunt visualiseren

De meeste mensen kunnen zich wel een beeld vormen van hoe de nieuwe bank in hun huis zal staan, of h...
Lees verder
Test

Ben je (een beetje) bang voor de liefde?

De een wil samenwonen, terwijl de ander liever nog wat langer wil latten. Hoeveel behoefte heb je aa...
Lees verder
Interview

Bram Bakker: ‘Ik had altijd het verkeerde accent’

De jeugd van psychiater Bram Bakker
Lees verder
Artikel

Samen is het fijner

Mensen hebben meer nodig dan een dak boven hun hoofd en brood op de plank. Om te floreren moeten we ...
Lees verder
Advies

Ik word snel boos

Beste Ursela, Ik ben maar steeds zo boos. Laat ik beginnen met te zeggen dat ik een uitstekend leven...
Lees verder
Artikel

Hoe sterk is de band met je moeder?

Een arm om je heen, een luisterend oor, maar ook hulp bij praktische zaken als een verhuizing; moede...
Lees verder
Advies

Verlammende angst om te falen

Hoe kom je van het verlammende gevoel af om iets te ondernemen waarvan je best weet dat er een goede...
Lees verder
5759