De vraag

Bang dat ik het niet goed genoeg doe

Dag Arjan,
Teveel controle, alles perfect willen doen en de angst dat iets niet goed genoeg is gedaan (faalangst dus). De oorzaak is onveilige hechting. Hoe doorbreek ik dit patroon? Ooit is het gebruik hiervan heel nuttig geweest. Nu zorgt het ervoor, dat ik niet vooruit kom!
Groeten, Hans (58 jaar)

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

 

Beste Hans,
Wanneer je onveilig gehecht bent heb je niet geleerd dat je fouten mag maken. In tegendeel zelfs, fouten leiden tot (nog meer) afwijzing. Als je dit van jongs af aan meekrijgt maak je jezelf de aanname eigen dat je pas goed bent als alles perfect is. Fouten moeten kosten wat het kost vermeden worden. Ze zijn zelfs bedreigend, want als je een fout maakt, krijg je van je ouders de boodschap dat je niets voorstelt en hun liefde niet verdient.

Je hebt geleerd dat alleen prestaties tellen en gericht zijn op prestaties maakt je kwetsbaar voor faalangst.

De ervaringen die tot het schema hebben geleid kun je niet ongedaan maken, maar het schema dat je hebt opgebouwd kun je wel ombuigen. Hierbij kun je technieken gebruiken die uit de cognitieve therapie, zoals RET, komen. In essentie word je jezelf bewust van je onderliggende aannames en gaat deze ter discussie stellen. ‘Is het wel zo dat ik pas waardevol ben als alles perfect loopt?’ ‘Stel ik echt niets voor als ik een fout heb gemaakt?’

De uitkomst van deze discussie zal zijn dat je aannames niet realistisch zijn. De volgende stap is dan dat je nieuwe, meer op de realiteit geënte aannames jezelf eigen gaat maken.

In mijn boek noem ik ook motto’s die je hierbij kunt gebruiken. Deze motto’s verwoorden een milde houding tegenover het maken van fouten. Het zijn eigenlijk verwoordingen van je nieuwe aannames. Voorbeelden zijn: ‘Laat maar lekker veel misgaan, daar kun je van leren’ en ‘Niet het resultaat telt, maar de weg ernaartoe’.

Het eigen maken van de nieuwe aannames is overigens niet een eenvoudige klus omdat je oude aannames hardnekkig zijn. Maar ook hier geldt een leergericht motto: ‘Oefening baart kunst’.

Laat maar lekker veel misgaan en veel succes!

vriendelijke groet,
Arjan van Dam

  • Arjan van Dam (1970) is psycholoog/trainer. Een thema wat hem erg boeit is dat mensen die willen leren beter presteren dan mensen die alleen willen presteren. Een belangrijke sleutel blijkt te liggen in hoe we tegen fouten aankijken. Zien we die als falen of als een leermoment? Hij geeft trainingen op het gebied van motivatie en doceert psychologie.

    Neem een kijk op zijn website: www.fidare.nl, hier kun je ook artikelen over zijn boek vinden: Arjan van Dam, De kunst van het falen, Ambo

Meer weten over dit thema? Bekijk Perfectionisme
Deel dit artikel:
25 januari 2010 | Laatst gewijzigd op 30 maart 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

Stephen Suomi: ‘De vroege jeugd is geen kritieke fase’

Ooit liet hij aapjes opgroeien in totaal isolement, met desastreuze gevolgen. Nu richt de Amerikaans...
Lees verder
Branded content

Waarom wandelen je dichter bij elkaar brengt

Wandelen helpt tegen depressieve gevoelens. En samen wandelen is als ‘sociale lijm’: je voelt me...
Lees verder
Artikel

Vijf stappen om je emoties beter te begrijpen

Komt die snauw voort uit irritatie of is het vermoeidheid? Wat gaat er schuil achter dat knagende ge...
Lees verder
Artikel

Vijf stappen om je emoties beter te begrijpen

Komt die snauw voort uit irritatie of is het vermoeidheid? Wat gaat er schuil achter dat knagende ge...
Lees verder
Advies

Ik ervaar veel stress. Kan dit komen door PTSS?

Beste Ad, De laatste maanden ervaar ik stress gerelateerde problemen zoals minder eetlust en afvalle...
Lees verder
Artikel

‘Een vijf kan ook heel goed zijn’

Studiestress, ruzie met je ouders – heel gewone puberkwesties zijn het soms, waar leerlingen mee a...
Lees verder
Test

Heb je last van faalangst?

Lig je ‘s nachts wakker van die presentatie? Of werk jij je elke keer helemaal suf om goed te pres...
Lees verder
Advies

Ik zie mijn ouders meer als vrienden

Beste Anna, Ik ben opgegroeid in Macedonië bij mij oma. Mijn ouders waren in Nederland als gastarbe...
Lees verder
Artikel

‘Ik droomde vaak dat ik werd weggehaald’

De jeugd van Catherine Keyl Op een schaal van 1 tot 10; hoe gelukkig was uw jeugd? ‘Een zeven. Ik ...
Lees verder
Artikel

‘Ik wist al snel dat ik mensen kan treffen door scherpe di...

- Geboortedatum: 27 april 1965- Groeide op in: Bussum- Gezinssamenstelling: vader, moeder, broer en ...
Lees verder
5759