De vraag

Bang dat ik het niet goed genoeg doe

Dag Arjan,
Teveel controle, alles perfect willen doen en de angst dat iets niet goed genoeg is gedaan (faalangst dus). De oorzaak is onveilige hechting. Hoe doorbreek ik dit patroon? Ooit is het gebruik hiervan heel nuttig geweest. Nu zorgt het ervoor, dat ik niet vooruit kom!
Groeten, Hans (58 jaar)

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

 

Beste Hans,
Wanneer je onveilig gehecht bent heb je niet geleerd dat je fouten mag maken. In tegendeel zelfs, fouten leiden tot (nog meer) afwijzing. Als je dit van jongs af aan meekrijgt maak je jezelf de aanname eigen dat je pas goed bent als alles perfect is. Fouten moeten kosten wat het kost vermeden worden. Ze zijn zelfs bedreigend, want als je een fout maakt, krijg je van je ouders de boodschap dat je niets voorstelt en hun liefde niet verdient.

Je hebt geleerd dat alleen prestaties tellen en gericht zijn op prestaties maakt je kwetsbaar voor faalangst.

De ervaringen die tot het schema hebben geleid kun je niet ongedaan maken, maar het schema dat je hebt opgebouwd kun je wel ombuigen. Hierbij kun je technieken gebruiken die uit de cognitieve therapie, zoals RET, komen. In essentie word je jezelf bewust van je onderliggende aannames en gaat deze ter discussie stellen. ‘Is het wel zo dat ik pas waardevol ben als alles perfect loopt?’ ‘Stel ik echt niets voor als ik een fout heb gemaakt?’

De uitkomst van deze discussie zal zijn dat je aannames niet realistisch zijn. De volgende stap is dan dat je nieuwe, meer op de realiteit geënte aannames jezelf eigen gaat maken.

In mijn boek noem ik ook motto’s die je hierbij kunt gebruiken. Deze motto’s verwoorden een milde houding tegenover het maken van fouten. Het zijn eigenlijk verwoordingen van je nieuwe aannames. Voorbeelden zijn: ‘Laat maar lekker veel misgaan, daar kun je van leren’ en ‘Niet het resultaat telt, maar de weg ernaartoe’.

Het eigen maken van de nieuwe aannames is overigens niet een eenvoudige klus omdat je oude aannames hardnekkig zijn. Maar ook hier geldt een leergericht motto: ‘Oefening baart kunst’.

Laat maar lekker veel misgaan en veel succes!

vriendelijke groet,
Arjan van Dam

  • Arjan van Dam (1970) is psycholoog/trainer. Een thema wat hem erg boeit is dat mensen die willen leren beter presteren dan mensen die alleen willen presteren. Een belangrijke sleutel blijkt te liggen in hoe we tegen fouten aankijken. Zien we die als falen of als een leermoment? Hij geeft trainingen op het gebied van motivatie en doceert psychologie.

    Neem een kijk op zijn website: www.fidare.nl, hier kun je ook artikelen over zijn boek vinden: Arjan van Dam, De kunst van het falen, Ambo

Meer weten over dit thema? Bekijk Perfectionisme
Deel dit artikel:
25 januari 2010 | Laatst gewijzigd op 30 maart 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

‘Iedereen was straatarm, dus dat viel niet op’

De jeugd van auteur Maarten ’t Hart
Lees verder
Interview

‘Iedereen was straatarm, dus dat viel niet op’

De jeugd van auteur Maarten ’t Hart
Lees verder
Branded content

Lekker geslapen?

Als het goed is, slaap je maar liefst een derde van je leven. Tijdsverspilling? Nee hoor: slapen is ...
Lees verder
Branded content

Lekker geslapen?

Als het goed is, slaap je maar liefst een derde van je leven. Tijdsverspilling? Nee hoor: slapen is ...
Lees verder
Interview

‘Ik heb niets anders meer dan dit moment’

Margot van Schayk (46) hoorde in mei 2019 dat ze voor de vierde keer kanker heeft – ditmaal ongene...
Lees verder
Interview

‘Ik heb niets anders meer dan dit moment’

Margot van Schayk (46) hoorde in mei 2019 dat ze voor de vierde keer kanker heeft – ditmaal ongene...
Lees verder
Artikel

Hallo, ik ben uw dochter

Adoptiekinderen hebben torenhoge verwachtingen van het weerzien met hun biologische ouders. Maar het...
Lees verder
Advies

Kan een autist zich wel binden?

Beste Steven, Bindingsangst blijkt een vorm van autisme te zijn. Hoe ga ik hiermee om? Het idee dat ...
Lees verder
Advies

Heb ik bindingsangst?

Beste Wouter, Ik krijg bij elke serieuze relatie last van angsten. Ik weet niet of dit nu bindingsan...
Lees verder
Interview

Alex Boogers over zijn bijzondere afkomst: ‘Alles in mijn ...

Schrijver Alex Boogers (47) groeide op in een gewelddadig arbeidersgezin. Boogers wilde niet leven a...
Lees verder
Advies

Ik heb nooit moederliefde ontvangen

Vooral dochters raken emotioneel beschadigd door weinig moederliefde: is dit een feit of een overtui...
Lees verder
Advies

Nooit moederliefde gehad

Ik ben geadopteerd en daardoor heb ik geen moederliefde mogen ontvangen
Lees verder
5759