De vraag

Bang dat ik het niet goed genoeg doe

Dag Arjan,
Teveel controle, alles perfect willen doen en de angst dat iets niet goed genoeg is gedaan (faalangst dus). De oorzaak is onveilige hechting. Hoe doorbreek ik dit patroon? Ooit is het gebruik hiervan heel nuttig geweest. Nu zorgt het ervoor, dat ik niet vooruit kom!
Groeten, Hans (58 jaar)

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

 

Beste Hans,
Wanneer je onveilig gehecht bent heb je niet geleerd dat je fouten mag maken. In tegendeel zelfs, fouten leiden tot (nog meer) afwijzing. Als je dit van jongs af aan meekrijgt maak je jezelf de aanname eigen dat je pas goed bent als alles perfect is. Fouten moeten kosten wat het kost vermeden worden. Ze zijn zelfs bedreigend, want als je een fout maakt, krijg je van je ouders de boodschap dat je niets voorstelt en hun liefde niet verdient.

Je hebt geleerd dat alleen prestaties tellen en gericht zijn op prestaties maakt je kwetsbaar voor faalangst.

De ervaringen die tot het schema hebben geleid kun je niet ongedaan maken, maar het schema dat je hebt opgebouwd kun je wel ombuigen. Hierbij kun je technieken gebruiken die uit de cognitieve therapie, zoals RET, komen. In essentie word je jezelf bewust van je onderliggende aannames en gaat deze ter discussie stellen. ‘Is het wel zo dat ik pas waardevol ben als alles perfect loopt?’ ‘Stel ik echt niets voor als ik een fout heb gemaakt?’

De uitkomst van deze discussie zal zijn dat je aannames niet realistisch zijn. De volgende stap is dan dat je nieuwe, meer op de realiteit geënte aannames jezelf eigen gaat maken.

In mijn boek noem ik ook motto’s die je hierbij kunt gebruiken. Deze motto’s verwoorden een milde houding tegenover het maken van fouten. Het zijn eigenlijk verwoordingen van je nieuwe aannames. Voorbeelden zijn: ‘Laat maar lekker veel misgaan, daar kun je van leren’ en ‘Niet het resultaat telt, maar de weg ernaartoe’.

Het eigen maken van de nieuwe aannames is overigens niet een eenvoudige klus omdat je oude aannames hardnekkig zijn. Maar ook hier geldt een leergericht motto: ‘Oefening baart kunst’.

Laat maar lekker veel misgaan en veel succes!

vriendelijke groet,
Arjan van Dam

  • Arjan van Dam (1970) is psycholoog/trainer. Een thema wat hem erg boeit is dat mensen die willen leren beter presteren dan mensen die alleen willen presteren. Een belangrijke sleutel blijkt te liggen in hoe we tegen fouten aankijken. Zien we die als falen of als een leermoment? Hij geeft trainingen op het gebied van motivatie en doceert psychologie.

    Neem een kijk op zijn website: www.fidare.nl, hier kun je ook artikelen over zijn boek vinden: Arjan van Dam, De kunst van het falen, Ambo

Meer weten over dit thema? Bekijk Perfectionisme
Deel dit artikel:
25 januari 2010 | Laatst gewijzigd op 30 maart 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Eddy Terstall: ‘Mijn moeder stuurt me nog steeds om boodsc...

De jeugdherinneringen van filmregisseur Eddy Terstall. 'Ik had gelukkige tienerjaren, maar in de per...
Lees verder
Artikel

Eddy Terstall: ‘Mijn moeder stuurt me nog steeds om boodsc...

De jeugdherinneringen van filmregisseur Eddy Terstall. 'Ik had gelukkige tienerjaren, maar in de per...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Interview

Dit zijn de favoriete boeken van auteur Elke Wiss

Filosoof en auteur Elke Wiss kiest de boeken uit haar kast die haar het meest hebben geraakt.
Lees verder
Interview

Dit zijn de favoriete boeken van auteur Elke Wiss

Filosoof en auteur Elke Wiss kiest de boeken uit haar kast die haar het meest hebben geraakt.
Lees verder
Advies

Mijn vriend heeft al een paar jaar bindingsangst

Beste Liselotte,Mijn vriend en ik hebben al een paar jaar een latrelatie. We hebben samen hele leuke...
Lees verder
Test

Heb je last van faalangst?

Lig je ‘s nachts wakker van die presentatie? Of werk jij je elke keer helemaal suf om goed te pres...
Lees verder
Artikel

‘Ik was natuurlijk een buitenbeentje’

De jeugd van Opzij-hoofdredacteur Cisca Dresselhuys Op een schaal van 0 tot 10: hoe gelukkig was uw ...
Lees verder
Kort

Verlatingsangst helpt bij valsspelen

Mensen die angstig en onzeker in relaties staan, ontdekken het snelst een valsspeler.
Lees verder
Artikel

Hoe oud ben je écht?

We voelen ons massaal jonger dan ons paspoort aangeeft. En dat is heel gezond, want wie zich jong vo...
Lees verder
Artikel

Een bron van misverstanden

Hyperactieve kinderen met een aandachtsstoornis zijn niet alleen zelf onrustig. Zij zijn ook het bra...
Lees verder
5759