De vraag

Bang dat ik het niet goed genoeg doe

Dag Arjan,
Teveel controle, alles perfect willen doen en de angst dat iets niet goed genoeg is gedaan (faalangst dus). De oorzaak is onveilige hechting. Hoe doorbreek ik dit patroon? Ooit is het gebruik hiervan heel nuttig geweest. Nu zorgt het ervoor, dat ik niet vooruit kom!
Groeten, Hans (58 jaar)

Het advies

Expert

Arjan van Dam

Faalangst

 

Beste Hans,
Wanneer je onveilig gehecht bent heb je niet geleerd dat je fouten mag maken. In tegendeel zelfs, fouten leiden tot (nog meer) afwijzing. Als je dit van jongs af aan meekrijgt maak je jezelf de aanname eigen dat je pas goed bent als alles perfect is. Fouten moeten kosten wat het kost vermeden worden. Ze zijn zelfs bedreigend, want als je een fout maakt, krijg je van je ouders de boodschap dat je niets voorstelt en hun liefde niet verdient.

Je hebt geleerd dat alleen prestaties tellen en gericht zijn op prestaties maakt je kwetsbaar voor faalangst.

De ervaringen die tot het schema hebben geleid kun je niet ongedaan maken, maar het schema dat je hebt opgebouwd kun je wel ombuigen. Hierbij kun je technieken gebruiken die uit de cognitieve therapie, zoals RET, komen. In essentie word je jezelf bewust van je onderliggende aannames en gaat deze ter discussie stellen. ‘Is het wel zo dat ik pas waardevol ben als alles perfect loopt?’ ‘Stel ik echt niets voor als ik een fout heb gemaakt?’

De uitkomst van deze discussie zal zijn dat je aannames niet realistisch zijn. De volgende stap is dan dat je nieuwe, meer op de realiteit geënte aannames jezelf eigen gaat maken.

In mijn boek noem ik ook motto’s die je hierbij kunt gebruiken. Deze motto’s verwoorden een milde houding tegenover het maken van fouten. Het zijn eigenlijk verwoordingen van je nieuwe aannames. Voorbeelden zijn: ‘Laat maar lekker veel misgaan, daar kun je van leren’ en ‘Niet het resultaat telt, maar de weg ernaartoe’.

Het eigen maken van de nieuwe aannames is overigens niet een eenvoudige klus omdat je oude aannames hardnekkig zijn. Maar ook hier geldt een leergericht motto: ‘Oefening baart kunst’.

Laat maar lekker veel misgaan en veel succes!

vriendelijke groet,
Arjan van Dam

  • Arjan van Dam (1970) is psycholoog/trainer. Een thema wat hem erg boeit is dat mensen die willen leren beter presteren dan mensen die alleen willen presteren. Een belangrijke sleutel blijkt te liggen in hoe we tegen fouten aankijken. Zien we die als falen of als een leermoment? Hij geeft trainingen op het gebied van motivatie en doceert psychologie.

    Neem een kijk op zijn website: www.fidare.nl, hier kun je ook artikelen over zijn boek vinden: Arjan van Dam, De kunst van het falen, Ambo

Meer weten over dit thema? Bekijk Perfectionisme
Deel dit artikel:
25 januari 2010 | Laatst gewijzigd op 30 maart 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Hoe sterk is de band met je moeder?

Een arm om je heen, een luisterend oor, maar ook hulp bij praktische zaken als een verhuizing; moede...
Lees verder
Artikel

Hoe sterk is de band met je moeder?

Een arm om je heen, een luisterend oor, maar ook hulp bij praktische zaken als een verhuizing; moede...
Lees verder
Branded content

‘Schoonheid is uitstralen dat je gelukkig bent’

De natuur heeft ons geprogrammeerd om naar mooie dingen te kijken, zegt psychologe Nancy Etcoff. Maa...
Lees verder
Branded content

‘Schoonheid is uitstralen dat je gelukkig bent’

De natuur heeft ons geprogrammeerd om naar mooie dingen te kijken, zegt psychologe Nancy Etcoff. Maa...
Lees verder
Artikel

3 redenen om dit boek over dementie te lezen

'Tijd maken voor mensen met dementie, 52 manieren om te blijven communiceren' van Kasper Bormans: 3 ...
Lees verder
Artikel

3 redenen om dit boek over dementie te lezen

'Tijd maken voor mensen met dementie, 52 manieren om te blijven communiceren' van Kasper Bormans: 3 ...
Lees verder
Artikel

Hoe kan het dat ik niets meer weet uit mijn baby- en peutert...

Breinjournalist Mark Mieras geeft antwoord op lezersvragen Er loopt een vrij scherpe grens bij het d...
Lees verder
Advies

Twijfels: liever alleen of toch met partner?

Beste Nicole, Na een lange periode van single-zijn en daten, heb ik nu eindelijk een relatie met een...
Lees verder
Artikel

De jeugd van Paula van der Oest: ‘Wat mijn vader deed, was...

Paula van der Soest groeide op in een harmonieus gezin. 'Ook al vertrok mijn vader toen ik zes was. ...
Lees verder
Artikel

Bloosangst, trilangst en zweetangst

Blozen is een wreed grapje van de natuur. Juist op de leeftijd dat iemand de stap naar zelfstandighe...
Lees verder
Advies

Mijn faalangst belemmert me

Momenteel zit ik in de afrondfase van mijn studie en moet ik mijn scriptie schrijven. Hoewel ik een ...
Lees verder
Advies

Wie kan mijn pleegdochter (22) helpen?

Getriggerd door het artikel Borderline in het februarinummer van Psychologie Magazine, leg ik u het ...
Lees verder
5759