Je werk kan inhoudelijk nog zo leuk zijn, als de relatie met je baas niet goed is, heb je toch een probleem. Onderzoekers van het Amerikaanse consultancybureau Gallup constateerden in 2010 dat een slechte relatie met de baas de belangrijkste reden is waarom mensen hun baan opzeggen.

TEST
Doe de test »

Hoe goed is de relatie met je baas of werknemer?

Onterechte aannames

En er zijn nogal wat werknemers ontevreden over hun leidinggevende. Een rondvraag door consultancybureau Mercer onder 1800 Nederlandse werknemers leerde dat een op de drie niet ­tevreden was met zijn of haar chef. ­Onderzoeksbureau Integron kwam begin 2012 tot vergelijkbare percentages; van de 4400 ondervraagden zei 41 procent dat hun baas niet het beste in hen naar boven haalde.

Hier valt dus nog een slag te maken. Gelukkig biedt de wetenschap tips en trucs die zowel medewerkers als leidinggevenden kunnen helpen elkaar meer te waarderen. Met als belangrijkste boodschap voor beide partijen: verplaats je in de ander. Een aanzienlijk deel van de onvrede komt namelijk voort uit onterechte aannames.

Verbeter de relatie met je baas

Tips voor werknemers

1. Stel je niet te afhankelijk op

Zeker, bazen zijn degenen die aan de touwtjes trekken. Maar ook zij zijn aan het leren, benadrukt organisatiedeskundige Dirk van Dierendonck van het Erasmus Centre for Leadership Studies: ‘Jij kunt hem of haar helpen om een betere leidinggevende te zijn. Wees helder over wat je nodig hebt, en realistisch over wat wel en niet kan.’ Op die manier help je je baas om beter leiding te geven. Bovendien heb je meer plezier in je werk, doordat je zelf een aandeel heeft in de invulling ervan.

2. Geef je baas eens een compliment

Dat bevestigt zijn of haar competentiegevoel, en dat maakt leidinggevenden aardiger, bleek uit Amerikaans onderzoek. De onderzoekers lieten hun proefpersonen eerst een moment beschrijven waarop ze zich machtig of juist machteloos voelden, en lieten beide groepen vervolgens schrijven over een situatie waarin ze zich competent of juist incompetent voelden. De ‘incompetente machtigen’ bleken het agressiefst.

3. Probeer je baas te begrijpen

Je bent waarschijnlijk zo gewend dat je je chef alleen over werkkwesties spreekt, dat je vergeet dat hij of zij ook gewoon een mens is. ‘Praat eens over iets buiten het werk,’ suggereert de Amerikaanse professor Richard Boyatzis, gespecialiseerd in de ontwikkeling van emotionele intelligentie in organisaties. ‘Ontdek hoe hij of zij het leven over pakweg tien jaar voor zich ziet,’ tipt hij. Zo vergroot je de kans op een betere relatie met de baas.

Training

Voorkom een burn-out

  • Vind balans tussen veerkracht en draaglast
  • Stel prioriteiten en leer 'nee' zeggen
  • Functioneer optimaal met een gezonde dosis stress
bekijk de training
Nu maar
€ 65,-

4. Heb oog voor de nadelen van het baas-zijn

Leidinggeven is namelijk lang niet altijd leuk. De Leidse hoogleraar organisatiepsychologie Naomi Ellemers liet in een onderzoek zien dat mensen alleen een toppositie ambiëren als ze nadenken over de ­kansen die dat hun biedt. Als ze na­denken over de daarbij komende ­verantwoordelijkheden vinden ze ­zo’n machtspositie opeens minder aantrekkelijk. Laat afgunst dus geen rol spelen in uw relatie met de baas.

5. Spreek dezelfde taal

Is je chef een visionair type met grootse ideeën, houd het dan algemeen en laat pietluttigheden achterwege; bespreek die juist met een detailgericht type. Is je baas echter een type dat waarde hecht aan de mening van anderen, profiteer daar ­dan van en kom met een – goed onderbouwde – visie.

6. Blijf uit de buurt als hij of zij boos is

Boze mensen zijn eerder geneigd een oordeel te vellen over van alles en nog wat, en zich dan niet in te houden; vaak hopen ze dat hun humeur verbetert als ze wat stoom afblazen. Als je niet het slachtoffer van dat ongerichte chagrijn wilt worden, loop je op zo’n moment dus beter met een boog om je baas heen.

Tips voor leidinggevenden

1. Heb mededogen

Het stressniveau van werknemers ligt misschien nog wel hoger dan dat van jou. Dat suggereert organisatiepsychologe Janne Skakon van de universiteit van Kopenhagen. Ze ondervroeg ruim tweeduizend managers en werknemers van 48 bedrijven over werkgerelateerde stress, en ontdekte dat managers minder stress ervaren dan hun staf. Dat komt onder andere doordat managers meer beslissingsbevoegdheid hebben.

2. Laat medewerkers hun eigen werkplek inrichten

Het Britse psychologenduo Craig Knight en Alexander Haslam van de universiteit van Exeter liet proefpersonen twee taakjes doen. Eén groep deed dat in een kale, flexplek-achtige werkruimte.

Voor de drie andere groepen was een ‘werkplek’ beschikbaar waar planten en foto’s stonden, maar die groepen verschilden in de mate waarin ze die naar eigen inzicht mochten neerzetten. Uitkomst: de deelnemers die de meeste inbreng hadden in hoe hun werkplek was aangekleed, voelden zich het meest op hun gemak, vonden de ­taken het leukst én presteerden het best.

3. Probeer het negativiteitseffect te omzeilen

Negatieve voorvallen blijven langer hangen dan positieve, stelt onderzoekster Teresa Amabile van de Harvard Business School in haar onlangs verschenen boek The progress principle. Zo kunnen kleine tegenslagen meer impact hebben dan een goede beoordeling, en beklijft kritiek beter dan een compliment. Wil je het werkplezier van uw medewerkers niet ondermijnen, probeer dan tegenover elk negatief puntje meerdere positieve te plaatsen.

4. Houd je argwaan in toom

Macht gaat onbewust gepaard met achterdocht. Dat toonde onderzoekster Ena Inesi van de London Business School onlangs aan in verschillende experimenten. Zo liet ze proefpersonen hun laatst ontvangen gunst beschrijven; daarna moesten ze zinnen maken van door elkaar gehusselde woorden. Bij de ene groep bevatten die woordenrijtjes machtswoorden (‘bevelen’), bij de andere helft niet. Zo werd onbewust een machtsgevoel opgeroepen. De ‘machtigen’ bleken vervolgens veel sceptischer als ze werden ondervraagd over de motieven achter de gunst die ze hadden ontvangen.

5. Wind je niet op over foutjes

Dat is niet alleen slecht voor je bloeddruk, het werkt ook averechts. In haar onlangs verschenen boek Je werkt anders dan je denkt beschrijft hoogleraar organisatiepsychologie Naomi Ellemers een onderzoek waarbij ze proefpersonen liet werken met onbekende software. De ene helft moest dat zo foutloos mogelijk doen; tegenover de andere helft benadrukte Ellemers de positieve kanten van missers. De tweede groep presteerde een week later veel beter. Hun focus lag op zelfverbetering, in plaats van op het koste wat kost voorkomen van fouten.[/wpgpremiumcontent]