Vijf gouden regels voor omgaan met narcisten

  • 570 woorden
  • leestijd is
  • 3 minuten
Draag ze op handen, praat ze naar de mond en ga nooit de confrontatie aan, want wee degene die de woede van een narcist over zich afroept. Een handleiding.

Narcisten zijn mensen die je het liefste mijdt. Toch ontkom je vaak niet aan contact. Wat is dan de beste houding? Vier deskundigen geven hun tips.

Smeer ze stroop om de mond. Moet je iets van een narcist gedaan krijgen? Slijmen helpt. ‘Zeg: “Gewéldig plan, als je nou dít toevoegt wordt het nóg beter,”’ adviseert psychiater en psychoanalyticus Ton van Strien. ‘Of geef de narcist het gevoel dat jouw idee eigenlijk het zijne was.’ ‘Met een beetje geluk’, voegt psychiater Hjalmar van Marle toe, ‘krijg je de narcist zelfs zo ver dat hij jou gaat idealiseren.’ En dan zit je – voorlopig tenminste – gebakken.

Lever nooit openlijk kritiek. Ga nooit in gezelschap tegen een narcist in – dat zal hij je nooit vergeven. ‘Achter de coulissen kom je het verst,’ weet Van Strien. ‘Maar opereer ook daar nog zó omzichtig dat hij niet het gevoel krijgt dat je probeert hem onderuit te halen.’

Jezelf dus continu een beetje kleiner maken? ‘Ach, je doet gewoon extra je best het goede in iemand te zien,’ zegt psychiater/psychoanalyticus en coach Lili Sanders. ‘En dat is op zich helemaal niet erg. Het maakt bovendien dat je echt geméénd complimenten kunt geven.’

Maar wat als een narcist en plein public op je terrein komt en duidelijk onzin uitkraamt? ‘Zeg in ieder geval vriendelijk: “Dank voor de aanvulling.” Vraag daarna eventueel door, dan wordt zijn onkunde snel genoeg voor iedereen zichtbaar,’ adviseert communicatietrainer Simone van Slooten, die cursussen Liefdevol confronteren geeft. ‘Maar zeg nooit iets in de trant van: “Nou heb ik je”. Dat is fataal voor de relatie.’

  • Blijf op je hoede. ‘Het kan lastig zijn om je aan de betovering van een narcist te onttrekken,’ zegt Lili Sanders. ‘Zolang jij hun spelletje meespeelt, mag je immers meedelen in hun grootsheid. Toch moet je steeds beseffen dat je zo kunt worden afgedankt.’Bedenk daarom goed wat jouw belang bij deze samenwerking is, adviseert Hjalmar van Marle. ‘Zelf een beetje narcistisch worden dus. Overtroeven lukt niet, maar met een beetje handigheid kun je wel terugmanipuleren: “Ik heb iets wat jij niet hebt, zullen we samendoen?”’
  • Vertrouw op je gevoel. Vaak duurt het even voor je doorhebt dat je met een narcist te maken hebt, terwijl hij ondertussen ongemerkt je zelfbeeld ondergraaft. ‘Je realiseert je op een gegeven moment bijvoorbeeld dat deze persoon je altijd het gevoel geeft dom te zijn,’ weet Lili Sanders. Check dan eens voorzichtig bij anderen in je omgeving hoe zij deze persoon ervaren; hebben zij dezelfde ervaring, dan kun je dat nare gevoel wellicht van je afzetten.Lukt je dat niet, dan adviseert Simone van Slooten om de narcist toch eens op zijn gedrag aan te spreken. Bij voorkeur in de vorm van een ‘ik-boodschap’: ‘Ik zie dat dit niet goed gaat en ik merk dat ik jou er niet op kan aanspreken, herken je dat?’ De kans dat het niet aankomt is reëel, zegt Van Slooten, ‘maar dan is in ieder geval duidelijk dat het niet aan jou ligt.’
  • Neem ze zoals ze zijn. Wat je ook doet, geef de hoop op dat je een narcist kunt veranderen. Acceptatie is een betere strategie, weet Lili Sanders: ‘Narcisten moeten voelen dat ze oké zijn zoals ze zijn; dat is namelijk hun probleem. Verdraag dat jijzelf niet gezien wordt, alleen zo kom je ergens. Houd maar in je achterhoofd dat narcistisch zijn voor hén ook enorm stressvol is…’

Lees door via 100% Digitaal

abonnement

Toegang tot alle online artikelen en onbeperkt toegang tot het magazine.
3 maanden voor slechts € 12,50!
Al abonnee? Log in
auteur

Anne Pek

Sinds oktober 2005 werk ik voor Psychologie Magazine. Mijn aandachtsgebied is 'Gezondheid en therapie'. Een terrein waarop veel gebeurt.

» profiel van Anne Pek
  • Meer over

    Narcisme

    Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis functioneren op het eerste gezicht prima: ze zijn charmant, welbespraakt en autonoom. Maar achter het imponerende masker van de narcist liggen leegte, angst en depressiviteit op de loer.

    Bekijk dit thema

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Onze duistere kant

Zwelgen in eigenliefde, gemene grappen maken, manipuleren om je zin te krijgen. Het zijn de zwarte r...

Lees verder
Artikel

7 tekenen dat je slimmer bent dan gemiddeld

Natuurlijk zijn niet alle intelligente mensen hetzelfde. Toch blijken sommige persoonstrekjes opvall...

Lees verder
Artikel

Herken de boosaardige trekjes in anderen (en uzelf) – 2

Lees verder
Verhaal

Koude ouder

Lees verder
Kort

Narcist: fijn voor eventjes

Lees verder
Artikel

Narcist neemt (en krijgt) sneller de macht

Lees verder
Kort

Van welke narcist is die selfie?

Lees verder
Verhaal

Verliefd op een narcist

Lees verder