O.J. Simpson en wijsheid achteraf

Voorspellen is uiterst moeilijk, maar als we eenmaal weten hoe iets is afgelopen, hebben we achteraf toch vaak het idee dat we het hadden kunnen weten. De Amerikaanse psychologen Fred Bryant en Jennifer Brockway onderzochten dit verschijnsel in verband met de uitspraak over O.J. Simpsom.

Dertig proefpersonen moesten een uur voor de uitspraak van de jury inschatten wat de uitkomst zou zijn. De overgrote meerderheid (86%) dacht dat O.J. schuldig was en men zag doodslag als de meest waarschijnlijke uitslag, moord met voorbedachten rade kwam als tweede mogelijkheid uit de bus en vrijspraak volgde hier direct achter. Een week nadat de uitslag bekend was geworden, moesten de proefpersonen aangeven hoe zij destijds de kans op een veroordeling hadden ingeschat. Het geheugen blijkt hierbij duidelijk gekleurd te worden door de wijsheid achteraf, want nu denken de proefpersonen massaal dat zij een week geleden hebben gezegd dat de kans op vrijspraak het grootst was. De kennis over de afloop van iets infiltreert de herinnering en op deze manier ontstaat de illusie dat de toekomst redelijk voorspelbaar is.

(Basic and Applied Social Psychology, vol. 19, pag. 225-241, 1997)

auteur

Ad Bergsma

» profiel van Ad Bergsma

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik voel me niet meer veilig in mijn huis

Sinds er twee jaar geleden bij me is ingebroken, voel ik me onveilig. Ik woon alleen en schrik nu ...
Lees verder
Advies

Ik voel me niet meer veilig in mijn huis

Sinds er twee jaar geleden bij me is ingebroken, voel ik me onveilig. Ik woon alleen en schrik nu ...
Lees verder
Verhaal

Dit zijn de 5 typen slechte slapers

Nachtelijk gewoel, overdag moe zijn en niets kunnen hebben: wie kampt met slapeloosheid zal dit alle...
Lees verder
Verhaal

Dit zijn de 5 typen slechte slapers

Nachtelijk gewoel, overdag moe zijn en niets kunnen hebben: wie kampt met slapeloosheid zal dit alle...
Lees verder
Artikel

Peter van Koppen: ‘Een bekentenis zegt niks’

Er zijn weinig omstreden zaken waarover hij zich niet heeft uitgelaten. En sinds hij zijn gelijk haa...
Lees verder
Artikel

7 gevaarlijk aantrekkelijke kanten van een crimineel

Mannen om met een boogje omheen te lopen, zou je zeggen. Maar sommige vrouwen vallen juist voor moor...
Lees verder
Artikel

Het drama van de herhaling. Als slachtoffers daders worden

Pestkoppen die vroeger zelf zijn getreiterd, zedendelinquenten die als kind zijn misbruikt… Opvall...
Lees verder
Artikel

Waarom mensen onmenselijke dingen doen

Weerloze mensen overrijden met een vrachtwagen of het vuur openen in een concertzaal, hoe kún je zu...
Lees verder
Artikel

Leugendetectie blijft omstreden

Psychologische tests bepalen veelal welk werk men kan krijgen of welke opleiding gevolgd kan worden,...
Lees verder
Interview

Het EQ van Peter R. de Vries: ‘Iedereen kan een misdaa...

Hij gaat door waar anderen afhaken, hij onderzoekt, klaagt aan, verdedigt. Misdaadverslaggever Peter...
Lees verder