Nieuw onderzoek toont nu dat we die kneedbaarheid bewust kunnen inzetten om de impact van negatieve herinneringen te verminderen. Dat kan vooral relevant zijn voor mensen die gebukt gaan onder trauma’s.

Timing cruciaal

In het onderzoek, gepubliceerd in Nature Communications Biology, gaven neurowetenschappers mannetjesmuizen een positieve of juist onplezierige herinnering: sommige dieren kregen bezoek van een vrouwtjesmuis, andere werden opgesloten.

Met een speciale laserlicht-techniek identificeerden de onderzoekers ondertussen het netwerk van hersencellen dat betrokken was bij de ervaring.

Vervolgens activeerden zij in de hersenen van de muizen kunstmatig een herinnering aan een elektrische schok, en tijdens dat proces ook een positieve ervaring.

Wat bleek? Het positieve geheugen werkte de angstherinnering bij, waardoor de angstreactie van de muis afnam – ook nog lang daarna.

Het activeren van de positieve herinnering tien minuten ná het terugroepen van de angstherinnering, werkte niet zo goed als tegelijk. ‘De timing van de stimulatie is dus cruciaal,’ zegt hoofdonderzoeker Stephanie Grella.

Bewust sturen

Herinneringen kunstmatig activeren bij mensen kan nog niet, maar toch kunnen we nu al concreet iets doen met de uitkomsten van het onderzoek, aldus Grella.

‘Wij mensen kunnen onze herinneringen immers bewust sturen. Dus een therapeut kan iemand vragen aan een negatieve gebeurtenis te denken en op het juiste moment een mooie herinnering op te roepen.’

In de toekomst is het wellicht mogelijk om delen van de hippocampus van mensen met ernstige depressieve klachten of PTSS te stimuleren met technieken zoals Deep Brain Stimulation. ‘En ook psychedelica kunnen uitkomst bieden,’ zegt onderzoeker Steve Ramirez.

‘Een recente studie laat bijvoorbeeld zien dat MDMA ernstige traumasymptomen kan doen afnemen. Ook daarbij gebruiken we bepaalde aspecten van beloning en positiviteit om negatieve ervaringen te herschrijven.’

Reactivating hippocampal-mediated memories during reconsolidation to disrupt fear, Nature Communications Biology, september 2022