Drugs in de kunst

Brein De geestverruimende werking van drugs is voor veel kunstenaars aantrekkelijk. Kunsthistoricus Jos ten Berge promoveerde onlangs op een jarenlang onderzoek naar de relatie tussen kunst en drugs. Wat voor invloed hebben drugs op kunst? ‘Je hebt “werkdrugs—, amfetaminen en cocaïne, die je helpen een nacht door te gaan. Maar onder invloed van psychedelica zoals […]

Brein

De geestverruimende werking van drugs is voor veel kunstenaars aantrekkelijk. Kunsthistoricus Jos ten Berge promoveerde onlangs op een jarenlang onderzoek naar de relatie tussen kunst en drugs.

Wat voor invloed hebben drugs op kunst?

‘Je hebt “werkdrugs—, amfetaminen en cocaïne, die je helpen een nacht door te gaan. Maar onder invloed van psychedelica zoals LSD kan er een spectaculaire stijlwisseling optreden. Vooral bij mensen die gewend zijn volgens een strakke planning en compositie te werken.’

Wordt creativiteit beter door drugsgebruik?

‘Dat kan, maar uit onderzoek blijkt dat vooral de verwáchting dat drugs een positief effect hebben, doorslaggevend is. Meestal is drugsgebruik funest voor de uitvoering. Je verliest technische controle. Alles wordt associatiever, sneller, en spontaner. In sommige kringen en in bepaalde tijdsperiodes werd dat juist mooi gevonden.’

Zijn er kunstenaars die erbij zweren?

‘De Franse kunstenaar Jean Cocteau verslaafde zich keer op keer expres aan de opium. In de ontwenningskliniek kwam er een stuwmeer van ideeën in hem op. Daarna zorgde hij dat hij weer verslaafd werd, om opnieuw in een creatieve roes te komen tijdens de volgende ontwenning.’

Proefschrift Vrije Universiteit Amsterdam, december 2004

auteur

Dagmar van der Neut

Nieuwsgierigheid is een van mijn belangrijkste drijfveren. Ik wil snappen hoe dingen werken. Hoe kan het dat…? Hoe zit het in elkaar? Waarom?

» profiel van Dagmar van der Neut

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Waarom hebben al mijn vriendinnen iets aan te merken op hun ...

Waarom hebben al mijn vriendinnen iets aan te merken op hun gezicht? Volgens mij zien ze er prima ui...
Lees verder
Artikel

Waarom hebben al mijn vriendinnen iets aan te merken op hun ...

Waarom hebben al mijn vriendinnen iets aan te merken op hun gezicht? Volgens mij zien ze er prima ui...
Lees verder
Training

Coach worden: de eerste stap

Ontdek de eerste stappen om coach te worden.
Lees verder
Training

Coach worden: de eerste stap

Ontdek de eerste stappen om coach te worden.
Lees verder
Artikel

Wat is creatief?

Het onderzoek naar creativiteit is als de fabel van twee blinde mannen die een olifant betasten. 'Ee...
Lees verder
Artikel

Hoe obstakels ons creatiever maken

Tim Harford legt aan de hand van inspirerende voorbeelden uit hoe obstakels in ons leven ervoor kunn...
Lees verder
Artikel

Met deze 8 opdrachten vergroot je je creativiteit (+oplossin...

Creativiteit is geen onveranderlijk talent, maar een vaardigheid. En die kan iedereen aanleren! Acht...
Lees verder
Recensie

Boekentip over goede ideeën: ‘Ping’ van Bas Kas...

3 redenen om dit boek te lezen
Lees verder
Verhaal

Schrijven helpt: afscheid nemen van oud zeer

Allemaal dragen we ons verleden met ons mee. Op zich is dat mooi: vroegere ervaringen hebben ons wij...
Lees verder
Artikel

Is creativiteit aangeboren of aangeleerd? Kun je het trainen...

Breinjournalist Mark Mieras geeft antwoord op lezersvragen
Lees verder