Column Roos Vonk: Waarom we houden van likes

Voor sommige mensen zijn likes op sociale media superbelangrijk. Een tijdje terug postte influencer Mikaela Testa een video waarop ze in huilen uitbarstte omdat Instagram plannen maakt de likes niet meer te tonen. Vol in de waterproof make-up veegde ze met haar perfect gemanicuurde vingers de tranen van haar wangen. Wat doet Instagram deze mensen aan?

Hoewel de reactie van Mikaela buitenproportioneel lijkt, is haar behoefte aan die bevestiging volkomen menselijk (nog los van het feit dat het ook van belang is voor haar werk als influencer). In een serie onderzoeken* ontdekte ik dat mensen nergens zoveel zelfwaardering en motivatie uit halen als uit de bevestiging van anderen.

Training

Leer loslaten

  • Leer accepteren i.p.v. vechten
  • Leer de controle los te laten
  • Leer te leven volgens je waarden
bekijk de training
Nu maar
€ 67,50

Waarom zou Instagram – en mogelijk ook Facebook – de likes willen verbergen als mensen die zo belangrijk vinden? Ik wou dat het was om ons op te voeden: zonder likes ben je immers gedwongen om je motivatie uit jezelf te halen, van binnenuit, in plaats van je te laten beïnvloeden door wat anderen leuk vinden. Velen, vooral jonge mensen, zijn door de invloed van sociale media te veel bezig met de vraag hoe ze overkomen, hoe hun berichten en foto’s scoren, in plaats van hun aandacht naar binnen te richten: wat is voor míj belangrijk, waar geloof ik in, wat inspireert me? Als de likes ontbreken, gaan mensen zich misschien meer dat soort vragen stellen.

De achtergrond van deze plannen is helaas iets heel anders: door het teruglopende aantal gebruikers van Insta en Facebook is de verwachting dat de meeste mensen een daling gaan zien in hun likes. En dat werkt demotiverend: de ‘beloning’ wordt steeds kleiner, wat maakt dat ze minder gaan posten of het medium zelfs verlaten. Om deze neerwaartse spiraal voor te zijn, wordt nu dit experiment uitgevoerd.Zelf heb ik twee Facebook-accounts, een privé en een over mijn werk. En al zou ik er geen traan om laten zoals Mikaela, ik zou het toch jammer vinden als het plan doorgaat. In feite zijn likes een vorm van feedback die je in het echte leven ook krijgt: als je iets vertelt, zie je aan de gezichten van anderen hoe het valt. Je ziet of ze lachen, fronsen, verbaasd zijn, of je de aandacht hebt – dat is nu eenmaal belangrijk voor de groepsdieren die wij mensen van nature zijn.

Als dat verleden tijd wordt, moeten we van de nood een deugd maken: niet langer iets posten omdat het veel likes kan opleveren, maar omdat je het belangrijk vindt en erover in gesprek wilt met anderen. De interactie aangaan in plaats van duimpjes of hartjes tellen. Het draait dan om de kwaliteit van de reacties, niet de kwantiteit. En dat vind ik eigenlijk veel inspirerender, interactiever en gezelliger, kortom: socialer.

Maar wie weet gaan we dan berichten plaatsen die veel reacties uitlokken, en worden reacties de nieuwe duimpjes. Het bloed kruipt toch waar het niet gaan kan: naar de diepgewortelde behoefte aan sociale bevestiging.

* R. Vonk e.a., Ironic effects of feedback on contingency of self-worth. Why self-reports of contingency are biased, Self and Identity, 2017
Roos Vonk is hoogleraar psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en schrijft over psychologie op www.facebook.com/roosvonk1

auteur

Roos Vonk

Roos Vonk verwondert zich graag over menselijke eigenaardigheden. In haar column voor Psychologie Magazine schrijft ze over de psychologie van het dagelijks leven. Ze doet dat door persoonlijke ervaringen en observaties te verbinden aan wetenschappelijke theorieën en onderzoeksresultaten.

» profiel van Roos Vonk

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Bij de coach: ‘Wat was je passie toen je 10 was?’

Door de juiste vragen te stellen, helpt een coach cliënten verder in hun ontwikkeling. In deze afle...
Lees verder
Artikel

Bij de coach: ‘Wat was je passie toen je 10 was?’

Door de juiste vragen te stellen, helpt een coach cliënten verder in hun ontwikkeling. In deze afle...
Lees verder
Video

Hoofdredacteur Sterre van Leer: dit kan Coachfinder voor jou...

Psychologie Magazine is hét platform in Nederland als het gaat om zelfontwikkeling. Naast interessa...
Bekijk video
Video

Hoofdredacteur Sterre van Leer: dit kan Coachfinder voor jou...

Psychologie Magazine is hét platform in Nederland als het gaat om zelfontwikkeling. Naast interessa...
Bekijk video
Column

Bij de relatiepsycholoog: Peer verschuilt zich achter domina...

Elke maand een inkijkje in de praktijk van relatiepsycholoog Jean-Pierre van de Ven.
Lees verder
Verhaal

Dit zijn de 5 typen slechte slapers

Nachtelijk gewoel, overdag moe zijn en niets kunnen hebben: wie kampt met slapeloosheid zal dit alle...
Lees verder
Interview

Schrijver Saskia de Coster: ‘Mijn ontrouw is een enorme fo...

Als niet-biologische moeder voelde de Vlaamse schrijfster Saskia De Coster (43) zich de mindere, een...
Lees verder
Kort

Twee typen narcisten

Narcisten zien zichzelf als hoog-intelligente, kritische denkers. Maar uit nieuw onderzoek van de un...
Lees verder
Kort

Neem nog een placebo

Cito-stress of tentamenvrees? Een placebo vermindert angst, zelfs als iemand weet dat het om een nep...
Lees verder
Interview

Sanny Verhoeven-Ruis over de boeken die haar hebben geraakt

Presentatrice en YouTuber Sanny Verhoeven-Ruis kiest de boeken uit haar kast die haar het meest hebb...
Lees verder