De vraag

Mijn peuter slaat de baby

Geachte heer Matthys,
Hoe reageer ik het best op een peuter van net drie die zijn zusje van 6 maanden krabt, slaat, op haar probeert te springen etc. Ik zelf schrik iedere keer zo hevig dat ik op mijn baby afvlieg om te kijken of ze geen krassen heeft. Toen ze nog maar enkele weken oud was, is ze zo gekrabd dat ze er nu nog een litteken van heeft.

Hij kan intens lief voor haar zijn en ook plezier met haar maken maar met name als ik even mijn hoofd ergens anders heb (telefoon, koken) gebeuren dit soort dingen. Een half jaar geleden kreeg ik van het consultatiebureau nog het advies hem (nog) niet op een ‘naughty chair’ achtige manier straffen.

Hij krijgt wel degelijk ook positieve aandacht van mij, alleen vind ik het erg moeilijk hoe ik op het moment dat het gebeurt goed te reageren. Ik ben dan echt ongerust over hoe het met mijn dochter is - die meestal dan begint te huilen - en ik ben ook gewoon boos.

Nog een additionele vraag: dit lieve jongetje (want dat is hij écht!) trapt ook lieveheersbeestjes die ik hem laat zien dood. Mijn geschrokken uitleg dat dat niet de bedoeling is beklijft nog niet. Vandaag weer een pissebed.

Groeten van Louise

Het advies

Walter Matthys


Beste Louise,
Bij een kind van 3 jaar kan time-out of apart zetten toegepast worden na fysiek agressief gedrag. In hoofdstuk 6 van Pittige Jaren van C. Webster-Stratton, staat de aanpak van time-out gedetailleerd beschreven, met alle valkuilen en problemen, en de oplossingen ervoor. Ik vat de procedure hier samen.

Time-out procedure
Ten eerste is het nodig om uit te leggen aan uw zoontje waarom u apart zetten gaat gebruiken. Open positief door te vertellen wat hij allemaal goed doet en benoem daarna dat hij 1 ding nog moet leren, dat is zijn zusje geen pijn te doen. Hij wil natuurlijk zelf ook niet dat anderen hem pijn doen, dus nu gaat u hem leren dat ook niet meer bij zijn zusje te doen.

Ten tweede beeldt u in een rollenspel uit wat apart zetten inhoudt, zodat het een voorspelbare en voor hem veilige aanpak wordt. U legt uit dat u, nadat u gezien heeft dat hij zijn zusje pijn heeft gedaan, zult zeggen dat hij naar zijn stoeltje gaat (op de gang, in de keuken, mag ook in de huiskamer op een plek waar hij op dat moment met niemand contact heeft) omdat hij zijn zusje heeft pijn gedaan en dat hij daar een poosje (3 minuten) rustig blijft zitten tot dat u hem ophaalt; een zandloper of kookwekkertje kan hem helpen bij het verkrijgen van het overzicht in de tijd. Als hij van zijn stoeltje opstaat, gaat schreeuwen of spullen stuk maakt wordt de tijd met 1 minuut verlengd.

Ten derde is het heel belangrijk na het apart zetten niet terug te komen op het agressieve gedrag, want dan richt u de aandacht weer op het gedrag dat hij moet afleren. Beter is het de aandacht op het positieve te richten, dus hem weer op het goede pad te helpen door te vragen wat hij nu voor leuks gaat doen of u stelt leuke activiteiten voor waartussen hij kan kiezen.

Ouders vrezen dat het tot hun kind onvoldoende doorgedrongen is dat hij of zij zich agressief heeft gedragen en komen er op terug, maar als het goed is hebben ze het gedrag benoemd voorafgaand aan het apart zetten. Wees gerust, het kind weet heus wel wat hij fout heeft gedaan. Ten slotte, gaat u eerst aan de slag met het pijn doen van zijn zusje alvorens te werken aan het doden van insecten. Pak geen twee problemen tegelijk aanpakken. Hou het eenvoudig!

Vriendelijke groet,
Walter Matthys


Walter Matthys is hoogleraar agressie bij kinderen aan de Universiteit van Utrecht.

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

De discussies over opdrachten en verboden zijn slopend

Lees verder
Advies

De discussies over opdrachten en verboden zijn slopend

Lees verder
Artikel

6 tips om je hoogsensitieve kind te helpen

Ze zijn creatief en zorgzaam, maar ook emotioneler en sneller vermoeid. Wat je kunt doen om een hoog...
Lees verder
Artikel

6 tips om je hoogsensitieve kind te helpen

Ze zijn creatief en zorgzaam, maar ook emotioneler en sneller vermoeid. Wat je kunt doen om een hoog...
Lees verder
Artikel

Karatevoor agressieve jongeren

Ze zijn al vaak door de politie opgepakt en hebben met hulpverleners gepraat over hun agressiviteit....
Lees verder
Artikel

Bloedige games maken agressief

Kinderen die gewelddadige games spelen, vertonen meer agressief gedrag. Dat bleek al eerder uit onde...
Lees verder
Artikel

Artikel Psychologie Magazine

We zijn zulke aardige mensen. Maar stappen we in ons blikken doosje, dan veranderen we opvallend vaa...
Lees verder
Recensie

De functie van woede

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...
Lees verder
Advies

Zijn kinderen met autisme agressiever?

Lees verder
Kort

Baby ‘vraagt’ al vroeg

Hulp verwachten van volwassenen: baby’s doen het al heel jong, zeggen Argentijnse en Duitse psycho...
Lees verder