De vraag

Ik blijf gevoelig voor spanning

Geachte Mijnheer Meulenbeek,
Ik heb ruim 15 jaar last gehad van een gegeneraliseerde angststoornis. Terugkijkend op mijn leven (ik ben nu 48 jaar) besef ik mij dat ik altijd al een angstig kind geweest ben. Een jeugd met heel veel spanningen tussen de beide ouders en een genetische aanleg voor een angststoornis en depressieve klachten in de familie van beide ouders.

Door deze, eigenlijk al levenslange, gevoeligheid voor spanning, is er iets blijvend beschadigd in het stresssysteem van mijn lichaam (cortisol en serotonine). Inmiddels ben ik al weer zes jaar geheel klachtenvrij. Ik blijf echter wel gevoelig voor spanning, maar ik kan daar met een enkele aanpassing aan mijn levensstijl zeer goed mee leven. Ik heb mijn ademhaling geheel onder controle, dus als ik spanning ervaar of als ik over mijn grenzen ga, voel ik dat direct aan mijn ademhaling en doe ik het weer even wat rustiger aan.

Ook ik heb in het verleden allerlei therapieën gevolgd om van de klachten af te komen Maar geen van deze therapieën heeft mij blijvend geholpen. Een van de therapieën was cognitieve gedragstherapie. Het is zo dat mensen met een angst-, en paniekstoornis echt wel weten wat zij mankeren, maar op het moment van paniek is het onmogelijk om rationeel te denken. Je gevoel heeft je helemaal in zijn macht! Het is een intens afschuwelijke gewaarwording. Als je het zelf niet kent is het onmogelijk om te weten door wat voor een hel iemand met een paniekaanval gaat.

Ik heb daarom de volgende vragen: Wat is het effect van cognitieve gedragstherapie op de langere termijn? Zijn de patiënten echt blijvend van de klachten af? Zijn mensen met angst- en paniekstoornis wel ontvankelijk voor deze therapie? Zij worden namelijk voortdurend met hun gevoel geconfronteerd. Mede door een verkeerde ademhaling krijgen zij ook nog eens allerlei vage en zeer onaangename lichamelijke klachten van hyperventilatie. Zouden zij niet eerst iets aan de normalisering van de serotoninebalans moeten doen en zorgen dat hun ademhaling weer natuurlijk en ontspannen is, voordat zij aan een dergelijke therapie beginnen? Ik vraag mij dan ook af of, als de ademhaling onder controle is en de serotoninehuishouding weer in orde is, cognitieve gedragstherapie dan nog wel zinvol is.

Als de serotoninebalans en de ademhaling weer in orde zijn, dan verdwijnen de angstklachten en de klachten van hyperventilatie en kunnen de patiënten langzaam weer de dingen gaan doen die zij eerst (min of meer) vermeden. Zij merken dat de paniek echt niet meer toeslaat. Zij kunnen weer een normaal en angstvrij leven lijden. Zij het wel vaak met langdurig (en vaak levenslang) medicijngebruik. Helaas is het bij deze aandoening ook zo dat de weg naar volledig herstel lang duurt. Dit is vaak heel moeilijk voor de patiënt. Zij gaan dan ook vaak (wanhopig) op zoek naar herstel in het alternatieve circuit. Deze alternatieve genezers verdienen heel veel aan deze steeds groter wordende groep patiënten en dat is eigenlijk een hele trieste constatering.

Graag uw reactie.

Vriendelijke groet,
Yolanda van Haaren

Het advies

Peter Meulenbeek

Beste mevrouw van Haaren,
Uit onderzoek blijkt dat cognitieve gedragstherapie voor angst- en paniekklachten gunstige resultaten laat zien, ook op lange termijn. Onderdeel van deze therapie is het leren omgaan met de klachten zodat de angst voor de angst afneemt. Bijvoorbeeld bij paniekklachten blijkt dat sommige mensen ook na een behandeling in bepaalde periodes van hun leven nog paniekaanvallen kunnen krijgen. Anderen zijn er blijvend vanaf.

Belangrijk is daarom te weten wat paniekaanvallen zijn, hoe ze kunnen ontstaan en wat je er aan kunt doen om ze te voorkomen. Maar ook is het belangrijk te leren hoe met een paniekaanval om te gaan wanneer ze nog wel optreden zodat ze geen negatieve invloed meer op het leven hebben (zoals voortdurend bang zijn het weer te krijgen en vermijden van situaties waarin de paniekaanval is opgetreden).

Een grote groep mensen is wel ontvankelijk voor cognitieve gedragstherapie. Groepsbehandelingen (of cursussen) hebben ondermeer als voordeel dat mensen herkenning vinden bij elkaar en omdat ze hetzelfde hebben ervaren elkaar ook goed kunnen helpen en steunen. Wanneer mensen met angstklachten door de klachten niet in staat zijn de therapie te volgen (te gespannen, niet kunnen concentreren, niet kunnen oefenen, te angstig) dan kan medicatie helpen de angst en spanning te verminderen. Het is dan wel raadzaam alsnog deze therapie (of een cursus) te volgen om meer grip te krijgen op de klachten en in de toekomst mogelijk ook zonder medicatie verder te kunnen.

Over wat u schrijft over de serotoninebalans kan ik het volgende zeggen. Het is niet altijd duidelijk of de verstoring in de balans nu oorzaak of gevolg is van de angstklachten. Wel zijn er onderzoeken gedaan die aantonen dat ook na cognitieve gedragstherapie de balans van dergelijke stoffen in de hersenen kan herstellen. Ik hoop u met deze informatie van dienst te zijn geweest.

Vriendelijke groet,
Peter Meulenbeek



Geen paniek! Uw hart gaat sneller kloppen, u wordt licht in uw hoofd en het zweet breekt u uit... Gelukkig zijn paniekklachten goed te behandelen. Plusabonnees mailden met paniekexpert Peter Meulenbeek, onderzoeker bij het Trimbos-instituut en GZ-psycholoog bij GGNet in Doetinchem.

Kijk hier voor informatie over de cursus Geen Paniek

www.cursusgeenpaniek.nl

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik ben erg gevoelig voor lichamelijke sensaties

Lees verder
Advies

Ik ben erg gevoelig voor lichamelijke sensaties

Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Branded content

Houd je brein gezond: start met studeren

Waar moet je rekening mee houden als je een opleiding gaat volgen? Drie vragen en antwoorden voor de...
Lees verder
Artikel

Wat is charisma nu precies en hoe je hier meer van krijgt

Charisma à la Oprah, wie wil dat nou niet? Journalist Deirdre Enthoven gaat aan de slag met oefenin...
Lees verder
Artikel

Wat is charisma nu precies en hoe je hier meer van krijgt

Charisma à la Oprah, wie wil dat nou niet? Journalist Deirdre Enthoven gaat aan de slag met oefenin...
Lees verder
Advies

Doodsbang dat ik weer op de rem trap

Drie jaar geleden had ik een paniekaanval in de auto en trapte toen keihard op de rem.
Lees verder
Artikel

Geen Paniek!

Als er groot gevaar dreigt, raken mensen in paniek en veranderen ze in irrationele, egoïstische wez...
Lees verder
Kort

Massapaniek in noodsituaties: het komt eigenlijk zelden voor

Hoe gedragen we ons in noodsituaties? John Drury van de University of Sussex ondervroeg mensen die e...
Lees verder
Verhaal

‘U hebt geen hartinfarct, het is iets psychisch’

Een paniekstoornis lijkt soms sterk op een hartaanval. Daardoor belanden veel patiënten ten onrecht...
Lees verder
Artikel

Als je lichaam vals alarm slaat

Het zweet brak me uit, ik verstijfde en mijn hart klopte als een razende. Ik wist zeker dat er iets ...
Lees verder
Advies

Sinds mijn burn-out ben ik bang om te rijden

Sinds ik een burn-out heb gehad, durf ik de snelweg niet meer op. Ik wil zo graag weer onbezorgd kun...
Lees verder