De vraag

Ik wil af van mijn paniekaanvallen

Ik heb al een tijdje een angststoornis – ik ben bang om over te geven. Hierdoor heb ik ook paniekaanvallen en heb ik het gevoel dat ik mijzelf (soms) niet gerust kan stellen.

Ik heb van mijn therapeut al een aantal dingen geleerd. Toch vind ik het heel moeilijk om me te kunnen concentreren op bijvoorbeeld ademhalingsoefeningen. Mijn vraag is dan ook: hoe kom je van paniekaanvallen af?

Het advies

Expert

Ad de Jongh

Angst en trauma

Zoals bij mensen met een zogenaamde paniekstoornis de ‘angst voor de angst’ centraal staat, staat bij mensen met de fobie die jij hebt de angst voor misselijkheid centraal.

Vicieuze cirkel van angst en paniek

Angst en schrik leiden tot allerlei lichamelijke angstreacties (zoals hartkloppingen, zweten hyperventilatie, duizeligheid en misselijkheid). Zo ontstaat dikwijls een keten aan reacties die de fobie in stand houdt.

In feite zijn hartkloppingen en misselijkheid vaak onschuldige lichamelijke verschijnselen. Mensen met deze specifieke fobie schatten zulke symptomen doorgaans echter (te) snel in als tekenen van gevaar, en als aanwijzingen die duiden op naderend controleverlies. Daarom vermijden ze bepaalde plaatsen uit angst voor misselijkheid of overgeven. Zoals winkels en ziekenhuizen, omdat ze denken dat ze uit die situaties niet snel weg kunnen.

Het is dus vooral de negatieve of catastrofale gedachtegang die de kern (‘motor’) van het angstprobleem is. Want hierdoor wordt telkens een nieuwe keten van lichamelijke reacties in gang gezet. Als deze vervolgens opnieuw negatief worden geïnterpreteerd – en als een bevestiging van het voorspelde onheil worden beschouwd (‘Zie je wel, het wordt erger; nu gaat het mis’) – dan leidt dit niet zelden tot een heuse paniekaanval.

Maar hoe kom je van die paniekaanvallen af?

Om de paniek onder controle te brengen moet je deze vicieuze cirkel dus doorbreken. Dat kan je doen door je aandacht op de angstreacties en de negatieve gedachtegang te verschuiven. En door jezelf af te leiden als je in een paniekcirkel terecht dreigt te komen. Ik leer mijn patiënten daarvoor deze technieken aan:

  • Jezelf afleiden. Bijvoorbeeld heldere concrete herinneringen oproepen aan prettige gebeurtenissen (zoals een fijne vakantie) of fantaseren over bepaalde zaken (‘Wat zou ik doen als ik een miljoen zou winnen?’).
  • Het maken van rekensommetjes. Bijvoorbeeld zo ver mogelijk terugtellen van 1000 in 7-tallen. Of: denken aan een dier beginnend met de letter A, B, C etc. Op dit gebied is natuurlijk alles mogelijk, maar het blijven slechts hulpmiddelen om de zaken zoveel mogelijk onder controle te houden.

Hoe cognitieve gedragstherapie werkt

Van een fobie afkomen lukt vaak niet zonder psychotherapie, soms in combinatie met medicatie. De therapie van eerste keuze is cognitieve gedragstherapie. Een belangrijk onderdeel van deze therapie is het ‘uitdagen’ en veranderen van de rampgedachten. Vaak wordt daarbij gebruik gemaakt van zogenaamde gedragsexperimenten om deze veranderingen te stimuleren.

In de praktijk vindt dan exposure (blootstelling) plaats, maar de nadruk ligt vooral op herinterpretatie en ‘falsificatie’ van de negatieve voorspellingen. Ook leer je in met cognitieve gedragstherapie bepaalde coping-technieken, zoals ontspanning en ademhalingsregulatie.

EMDR bij angst en paniek

Een andere methode is EMDR, zie emdr.nl. Daarbij ligt de nadruk op het ‘verwerken’ van de herinneringen aan de gebeurtenissen waarna de klachten zijn begonnen of erger zijn geworden. Zo haal je als het ware de pin uit de granaat van het rampdenken.

Ik hoop dat je hier iets aan hebt.

Meer weten over dit thema? Bekijk Angst
Vind een betrouwbare coach via Coachfinder
Coachfinder

Vind een betrouwbare coach via Coachfinder

Coaching is een belangrijke stap in zelfontwikkeling. Maar de juiste coach vinden blijkt nog niet zo eenvoudig. Coachfinder helpt je in je zoektocht naar een coach die bij je past.

Vind je ideale coach
Deel dit artikel:
7 november 2008 | Laatst gewijzigd op 20 september 2020

Lees ook deze artikelen

‘Ik kom altijd te laat’
Artikel

‘Ik kom altijd te laat’

Dominga Blazer (56): ‘Sinds mijn geboorte kom ik al te laat. Ik heet Dominga, maar ik ben geboren op een maandag – één dag n...
Hoe beleef jij seks in de vakantie?
Branded content

Hoe beleef jij seks in de vakantie?

De temperatuur buiten stijgt, maar ook zeker in de slaapkamers. In de zomermaanden is het namelijk heet tussen de lakens, want we ...
Wat als hij gemengde signalen geeft?
Advies

Wat als hij gemengde signalen geeft?

Ik ben verliefd op een goede vriend die gemengde signalen geeft. Hij zegt dat we beter goede vrienden kunnen blijven, dan in een s...
Wat als hij gemengde signalen geeft?
Advies

Wat als hij gemengde signalen geeft?

Ik ben verliefd op een goede vriend die gemengde signalen geeft. Hij zegt dat we beter goede vrienden kunnen blijven, dan in een s...
Wie kan mijn pleegdochter (22) helpen?
Advies

Wie kan mijn pleegdochter (22) helpen?

Getriggerd door het artikel Borderline in het februarinummer van Psychologie Magazine, leg ik u het volgende voor. Ik ben de pleeg...
Ben ik als jong kind misbruikt?
Advies

Ben ik als jong kind misbruikt?

Beste Iva, Mijn hele leven tob ik al met seksuele problemen, verkramping en afweer. Na een langdurige psychotherapie lijkt er spra...
Trauma met vertraging
Kort

Trauma met vertraging

Zestig jaar na dato krijgt Centrum ’45, het landelijke centrum voor de behandeling van oorlogsgetroffenen, nog ongeveer honderdv...
In therapie met psychedelische drugs
Verhaal

In therapie met psychedelische drugs

Waarom maandenlang dure sessies ondergaan als je volgens sommigen je jeugdtrauma’s al in een paar zittingen kunt verwerken met b...
Drie belangrijk inzichten dankzij Sigmund Freud
Artikel

Drie belangrijk inzichten dankzij Sigmund Freud

Hij was de eerste arts die intensief luisterde naar patiënten en psychische oorzaken vond voor fysieke problemen. Sigmund Freud, ...
Ik wil af van die trillende handen
Advies

Ik wil af van die trillende handen

De laatste maanden beginnen mijn handen steeds vaker en meer te trillen als ik in een (voor mij) vreemde omgeving kom. Verlegenhei...
6945