Woord en beeld

Meer dan ‘mammamama’ zegt ze nog niet, mijn dochter van net een jaar. Toch begrijpen we elkaar precies. Zij strekt haar armpjes uit, ik til haar op. Zij doet de gebaren, ik de woorden. Zij wijst, en ik verzorg de ondertiteling. ‘Ja, wat een grappige hond hè, dat is de hond van die mevrouw.’ ‘O, […]

Meer dan ‘mammamama’ zegt ze nog niet, mijn dochter van net een jaar. Toch begrijpen we elkaar precies. Zij strekt haar armpjes uit, ik til haar op. Zij doet de gebaren, ik de woorden. Zij wijst, en ik verzorg de ondertiteling. ‘Ja, wat een grappige hond hè, dat is de hond van die mevrouw.’ ‘O, wil je naar beneden? Kom maar.’

Andersom kijkt zij naar mij om te ontdekken wat ze van de wereld moet denken. Als de hond blaft, vindt mama ’m dan nog steeds leuk? Die knopjes op de stereo, mag ik daar aanzitten of was daar nou iets mee?

Als het gaat om lichaamstaal zijn we allemaal native speakers. Het is letterlijk onze moederstaal: de taal van de armen die ons ronddroegen en koesterden toen we nat en glibberig ter wereld kwamen; van huilen en getroost worden, van eerste grimasjes en glimlachjes.

Zo bekeken is het opvallend dat we de grammatica van die taal eigenlijk helemaal niet zo goed beheersen. Is een schuingekanteld hoofd nu een flirtsignaal of een teken van onzekerheid? En die tikkende voet: ongeduld of ergernis? In de praktijk kunnen we zulke signalen meestal aardig ‘lezen’. Maar vraag je ernaar buiten de context, dan blijkt dat nog best lastig (voor wie het meteen wil proberen: De Grote Lichaamstaalquiz staat op pagina 49). Vergelijk het met een grammaticatoets. Je kunt een taal beheersen tot in de puntjes, maar het verschil uitleggen tussen een bijwoordelijke bepaling en het voorzetselvoorwerp is andere koek.

Misschien omdat we naarmate we ouder worden meer aandacht gaan schenken aan woord in plaats van beeld. Begrijpelijk, want er is een grens aan de uitdrukkingskracht van lichaamstaal. Mijn dochter kan haar armpjes uitstrekken naar mijn boterham, maar niet zeggen dat ze eigenlijk meer zin heeft in dat restje pasta van gisteren – daar ben je met een vocabulaire toch echt in het voordeel, zoals ze de komende jaren zal ontdekken.

 

auteur

Sterre van Leer

Elke keer als ik koffie ga halen, kom ik langs ‘de blije muur’. Op dat muurtje naast de keuken prikken we elke maand grappige tweets, mails en brieven die we binnenkrijgen.

» profiel van Sterre van Leer

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

De dubbele boodschap van de glimlach

Het kán een teken zijn van plezier. Maar het betekent ook: ‘Vind me aardig’, of: ‘Jij bent de...
Lees verder
Artikel

De dubbele boodschap van de glimlach

Het kán een teken zijn van plezier. Maar het betekent ook: ‘Vind me aardig’, of: ‘Jij bent de...
Lees verder
Recensie

Boek van de maand: Dirk De Wachter

Veel mensen zijn ongelukkig, constateert de Belgische psychiater en hoogleraar Dirk De Wachter in zi...
Lees verder
Recensie

Boek van de maand: Dirk De Wachter

Veel mensen zijn ongelukkig, constateert de Belgische psychiater en hoogleraar Dirk De Wachter in zi...
Lees verder
Artikel

De invloed van vroege ervaringen

Ze doet al meer dan 25 jaar onderzoek naar de sociaal-emotionele ontwikkeling van baby's en peuters....
Lees verder
Artikel

De lichaamstaal van de leider

De Amerikaanse verkiezingen gaan niet alleen over politieke denkbeelden. Minstens even belangrijk is...
Lees verder
Advies

Waarom word ik minder in een gesprek betrokken?

Lees verder
Artikel

Daar trap ik niet in…

Persoonlijkheid Heeft iemand die keihard staat te liegen altijd een ontwijkende blik, of bloost hij?...
Lees verder
Advies

Mijn dochter van zes vergeet verboden

Lees verder
Advies

Erkenning voor een slechte jeugd. Wat nu?

Beste heer van Emmerik, Afgelopen week heb ik de moed bijeen geschraapt om mijn ouders te confronter...
Lees verder