Verschil tussen gevoelsleeftijd en kalenderleeftijd

  • 1287 woorden
  • leestijd is 7 minuten
  • Foto's: Maarten Kools
Hoe ouder we worden, hoe groter het gat tussen onze kalenderleeftijd en gevoelsleeftijd, laat onderzoek zien. Jongeren voelen zich meestal ouder en wijzer dan ze zijn, maar de meeste volwassenen voelen zich jonger dan hun werkelijke leeftijd.

De Amerikaanse hoogleraar David Rubin van Duke Universiteit en zijn Deense collega Dorthe Berntsen ontdekten dat het omslagpunt rond ons 25ste levensjaar ligt. Zij ondervroegen een grote groep Denen van tussen de 20 en 97 jaar oud over hun leeftijdsbeleving. Mensen jonger dan 25 voelen zich gemiddeld ouder dan ze zijn. Eenmaal de 25 gepasseerd, voelen mensen zich gemiddeld jeugdiger. De kloof tussen onze werkelijke leeftijd en hoe we ons voelen wordt vanaf dan steeds groter. Rond de 30 voelen we ons ongeveer 12 procent jonger dan we zijn, en rond ons 40ste voelen we ons gemiddeld 20 procent jonger dan we eigenlijk zijn. Daarna blijft het gelijk. Iemand van 30 voelt zich dus 26, iemand van 40 voelt zich 32, iemand van 50 voelt zich 40 en iemand van 60 voelt zich 48.

Verhaal

Je ware leeftijd: waarom we ons jonger voelen dan we zijn

Voel je je zo oud als je bent? De meeste mensen niet. Vanwaar dat geworstel met leeftijd?, vraagt au...

Lees verder

Hoe komt het dat we ons, eenmaal een kwart eeuw oud, massaal jonger inschatten dan dat getal op de verjaardagskaart? Psycholoog Ursina Teuscher van de Portland State Universiteit legde honderden 60-plussers een vragenlijst voor en kwam op basis daarvan met twee verklaringen. Je jonger wanen dan je bent kan een manier zijn om jezelf in een positief daglicht te stellen – in onze samenleving wordt een jong uiterlijk en ‘jong’ gedrag immers gezien als iets nastrevenswaardigs. En, stelt Teuscher, ouderen zien er tegenwoordig écht jonger uit dan twintig, dertig jaar geleden, dankzij een betere gezondheid en meer aandacht voor kleding en uiterlijk. Bovendien was een zestiger vroeger in een heel andere levensfase dan zestigers van nu. Als we onszelf dus vergelijken met dat ouderwetse beeld van een oudere met een beige regenjas en steunkousen schatten we onszelf jonger in.

Maar misschien is je gevoelsleeftijd niet alleen een gevoel. Het kan ook weleens het resultaat zijn van de staat van de hersenen. De Zuid-Koreaanse cognitief neurowetenschapper Jeanyung Chey ontdekte onlangs een nauw verband tussen gevoelsleeftijd en verandering in het brein door ouderdom. Zestigplussers die zich jonger voelden dan hun werkelijke leeftijd hadden gemiddeld meer grijze stof dan leeftijdgenoten die zich ouder voelden. De grijze stof slinkt bij iedereen door ouder worden, omdat zenuwcellen afsterven of beschadigen. Hoe snel die aftakeling gaat, verschilt tussen mensen. Je jonger voelen dan je eigenlijk bent kan betekenen dat je hersenen minder snel aftakelen en dus beter behouden blijven.

Hóé oud zei je?

Drie Nederlanders vertellen over hoe ze dat gapende gat tussen kalender- en gevoelsleeftijd ervaren. ‘Als mensen ontdekken hoe oud ik ben, staren ze me met open mond aan.’

Misha (11) voelt zich een volwassene in het lichaam van een kind. Hij telt de dagen af tot zijn achttiende verjaardag.

‘Ik voel me vaak niet serieus genomen. Laatst in de winkel bijvoorbeeld, toen ik wilde pinnen. De caissière keek me zo raar aan. Of tijdens een gesprek op school met twee juffen. Ze praatten samen over mij in plaats van met mij, terwijl ik er gewoon bij zat. Dat komt omdat mensen me als een klein kind zien en ook zo behandelen.
Daarom kan ik niet wachten tot ik volwassen ben. Dan word ik eindelijk voor vol aangezien en krijg ik het respect waarnaar ik zo verlang. Ook kijk ik ernaar uit om mijn eigen keuzes te mogen maken. Dat ik zelf bepaal waar ik woon, wat ik eet en hoe mijn dagindeling eruitziet.
Tot die tijd ga ik zo veel mogelijk met oudere mensen om. Met hen praat ik over grote levensvragen. Waarom zijn jij en ik op aarde? Wat is het nut van ons bestaan? Thuis hebben we het tijdens het avondeten vaak over klimaatverandering. Ik wil weten waar de problemen vandaan komen en wat we eraan kunnen doen, want ik moet er niet aan denken dat de wereld vergaat. Ook kan ik uren praten over dieren die met uitsterven worden bedreigd, overstromingen, oorlogen en vulkaanuitbarstingen. Ik vind dat interessante onderwerpen omdat ze zoveel effect op de wereld hebben.
Kinderen van mijn leeftijd begrijpen niet dat ik veel van dit soort dingen afweet. Andersom snap ik niet waarom zij zo graag buitenspelen. Als we dat op school doen, verveel ik me kapot. Gelukkig wonen mijn voormalige oppas van 59 en haar drie volwassen kinderen in de buurt. Die hebben dezelfde interesses als ik. Bij hen kan ik mezelf zijn.’

Rustiger aan doen is voor Mathilde (75) geen optie. Met haar looks en lifestyle wordt ze oud op haar eigen dynamische wijze.

Log in om verder te lezen.

auteur

Geertje Couwenbergh

» profiel van Geertje Couwenbergh

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

7 tips voor een langer leven

Nooit meer chips en elke dag naar de sportschool. Kun je alleen op die manier gezond oud worden? Een...

Lees verder
Interview

Meral Polat: ‘Ik wil niet alleen maar aan verwachtingen voldoen’

Door haar rol in De luizenmoeder weet iedereen opeens wie ze is. Maar dat is niet waar Meral Polat (...

Lees verder
Column

Lekker dwars

Lees verder
Artikel

Neuropsycholoog Erik Scherder over 3 ingrediënten voor een lang leven

Lees verder
Artikel

Jonge blik

Lees verder
Kort

Pieken rond je 50ste

Lees verder
Verhaal

Je ware leeftijd: waarom we ons jonger voelen dan we zijn

Lees verder
Artikel

Hoe oud ben je écht?

Lees verder