Leven vanuit je hart

Liefdevol, nieuwsgierig en dankbaar zijn: dat doe je vanuit je hart. Uit onderzoek blijkt dat we gezonder en gelukkiger worden als we dit soort ‘harteigenschappen’ sterker ontwikkelen. Dat gaat niet vanzelf, maar is wel de moeite waard.

We leven een beetje langs elkaar heen, mijn buurman en ik. In het grote Amsterdam wonen we op een galerij in een vrij anoniem flatgebouw. We hebben al weleens een praatje gemaakt, maar meestal zeggen we alleen vluchtig ‘Hoi’ als we elkaar tegenkomen. We weten dus eigenlijk nauwelijks iets van elkaar, terwijl ik best benieuwd ben naar hoe zijn leven eruitziet.Vandaag besluit ik het over een andere boeg te gooien: ik ben bezig met dit artikel over leven vanuit je hart en wil uittesten hoe je dat nou in de praktijk brengt.

De kracht van je hart: Susan Smit

Nieuwsgierigheid, levenslust, vriendelijkheid... nieuw onderzoek laat zien dat je het gelukkigst wor...

Lees verder

Terwijl ik ’s ochtends naar buiten stap om naar mijn vaste sportschoolklasje te gaan, staat op onze galerij mijn buurman zijn dochter van zestien en haar vriendinnetje uit te zwaaien. Het ziet eruit alsof ze op reis gaan. Ik krijg het gevoel dat het om een bijzonder afscheid gaat en merk dat ik eigenlijk wel benieuwd ben hoe het precies zit.

In plaats van snel door te gaan met mijn voorgenomen schema, besluit ik mijn nieuwsgierigheid te laten spreken. Ik kijk mijn buurman bij het begroeten een seconde langer in de ogen, keer me in een open houding naar hem toe, en zeg: ‘Hoi! Dat zag eruit alsof ze voor het eerst zelfstandig de wijde wereld in gaat?’

Spontaan ontvouwt zich een gesprekje over zijn dochter en dat het vandaag een beetje emotionele dag voor hem is, omdat ze inderdaad voor het eerst een verre reis zonder hem gaat maken. Op de fiets naar de sportschool en de hele verdere dag, voel ik af en toe een extra plukje geluk door mijn lijf dwarrelen. Het praatje met buurman Paul heeft me verrassend goed gedaan. Het voelt alsof zijn openhartigheid en mijn interesse ons wat meer heeft verbonden. Daar hoefde ik eigenlijk maar weinig voor te doen: nieuwsgierig zijn, even mijn tempo vertragen en de eerste tien minuten van mijn klasje missen, dat was alles.

24 sterke kanten

Je nieuwsgierigheid de ruimte geven maakt een mens inderdaad gelukkiger, stelt de Amerikaanse professor Martin Seligman, bekend van zijn jarenlange onderzoek naar geluk. Nieuwsgierigheid is een van de in totaal 24 ‘sterke kanten’ die Seligman onderscheidt en die ieder mens in meer of mindere mate heeft. Het bijzondere is dat ze positieve gevoelens bij jezelf en je omgeving oproepen en meer verbondenheid creëren. Zo leiden ze tot meer bevredigende sociale contacten, een tevredener gevoel over je leven en betere prestaties. Bovendien geven ze je het gevoel dat je het geluk zelf hebt verdiend.
Seligman en zijn collega-onderzoeker Christopher Peterson hebben de 24 sterke kanten verder onderverdeeld in 12 mind strengths en 12 heart strengths, oftewel de sterke eigenschappen van het hoofd en het hart. Bij die van het hoofd gaat het om het optimaal gebruikmaken van je verstandelijke capaciteiten, je ratio. Bijvoorbeeld door wijsheid en kennis te vergaren, doorzettingsvermogen te tonen en te leven vanuit rechtvaardigheidsprincipes. Bij de heart strengths zijn emoties de voornaamste motor voor je handelen. Naast nieuwsgierigheid gaat het om de volgende eigenschappen: levenslust, vergevingsgezindheid, dankbaarheid, oog hebben voor schoonheid, hoopvol zijn, humor, vriendelijkheid, liefdevol zijn, spiritualiteit, sociale intelligentie en gemeenschapszin.

Hart boven hoofd

Het naleven van zowel de heart als mind strengths maakt gezonder en gelukkiger, weten we van het onderzoek van Seligman en Peterson. Maar een nieuwe studie van klinisch psycholoog Serena Haridas aan de New England-universiteit in Sydney, toonde aan dat mensen die overwegend vanuit hun hart leven het allerbeste af zijn. Ze zijn psychisch het gezondst en kampen het minst met depressies en angststoornissen. ‘Er zijn mensen die het van nature al doen, maar je kunt ook leren om meer vanuit je hart te leven,’ vertelt Haridas in een Skype-interview. ‘De meerderheid heeft daar baat bij.’
Haridas liet ook haar eigen patiënten met psychische problemen meedoen aan haar onderzoek, en wat bleek? Als ze werden aangemoedigd meer vanuit hun hart te gaan leven, gingen ze sneller vooruit dan andere patiënten. Haridas: ‘Mijn behandelingen tegen angst en depressie sloegen dan beter aan, waardoor ze sneller herstelden.’
Was het niet een hele toer om depressieve patiënten over te halen om zich te richten op zaken als schoonheid, levenslust en hoop? ‘Nou, ze moesten wel eerst een drempel over,’ zegt Haridas. ‘Maar als ik ze naar hun verleden vroeg, bleek dat ze vroeger heus wel momenten hadden gehad waarop ze dankbaar, vriendelijk of vergevingsgezind waren geweest en zich daar goed over hadden gevoeld. Het punt was alleen dat ze de toegang tot die eigenschappen waren verloren.’ Dus vroeg Haridas hun om te oefenen met de heart strengths. Haridas: ‘Ik vroeg ze bijvoorbeeld om iemand in de supermarkt met een zware boodschappentas te helpen, voor het slapengaan te denken aan drie dingen waar ze die dag dankbaar voor waren, of heel bewust te kijken naar voorwerpen die ze mooi vonden en daarbij te omschrijven waarom ze daar zo van genoten. Allemaal relatief simpele activiteiten die bij iedereen, ook niet-depressieven, een groot positief effect hebben op het welbevinden.’
Eerder onderzoek van Seligman toonde aan dat dit soort oefeningen bij mensen met psychische aandoeningen net zo effectief zijn als psychotherapie en psychofarmaca. Je moet ze dan wel volhouden, maar omdat ze zo leuk zijn is dat niet moeilijk.

De kracht van je hart: Daan Roosegaarde

Nieuwsgierigheid, levenslust, vriendelijkheid... nieuw onderzoek laat zien dat je het gelukkigst wor...

Lees verder

Eerst voor jezelf zorgen

Haridas denkt dat leven vanuit je hart zo heilzaam is omdat het je veerkrachtiger maakt en je verbindt met de mensen om je heen. Ze werkt op dit moment aan een grootschalig promotieonderzoek naar de heart strengths en een van haar eerste bevindingen is dat levenslust, hoop, spiritualiteit en nieuwsgierigheid de meest krachtige werking hebben op het mentale welbevinden.
Waarom zijn die vier zo specifiek goed voor ons? Haridas: ‘Daar weet ik het fijne nog niet van, maar ik heb wel een vermoeden. Het zijn namelijk bij uitstek eigenschappen die erop gericht zijn iets goeds aan jezelf te geven. Dat lijkt misschien onlogisch, omdat geluksonderzoek altijd uitwijst dat juist verbinding met anderen het gelukkigst maakt. Maar als je verder doordenkt, is het helemaal niet zo vreemd. Wie eerst goed voor zichzelf zorgt, is namelijk beter in staat er voor anderen te zijn. Ze maakt een vergelijking met de zuurstofmaskers in het vliegtuig: door eerst je eigen masker op te zetten, kun je de mensen om je heen beter helpen. ‘Maar wat ook speelt is dat het aanstekelijk werkt op anderen. ‘Als jij bijvoorbeeld levenslustig bent, worden de mensen om jou heen dat ook.’

Negatieve emoties niet onderdrukken

Voor wie nu denkt we alleen nog maar gelukkig en blij mogen zijn: je plukt pas de vruchten van leven vanuit je hart, als je óók aandacht blijft houden voor vervelende emoties die in je opkomen. In een onderzoek kregen proefpersonen videoclips te zien die hen boos of verdrietig maakten of deden walgen, alleen mochten ze daarvan niets laten merken. Dat lukte hun weliswaar, maar met het onderdrukken van hun negatieve emoties werden ook hun positieve emoties weggeduwd. Bovendien kregen ze er een hogere bloeddruk en een slechter functionerend geheugen van. Kortom, wie een positief gevoel wil ervaren en overbrengen, zal ook z’n minder fraaie gevoelens de ruimte moeten geven. Uiteraard wel zonder daarin te blijven hangen.
Geluksprofessor Martin Seligman wil graag nog een nuancering maken bij de uitkomsten van het onderzoek van Haridas. ‘Het is natuurlijk prachtig dat de sterke kanten van het hart bij de meeste mensen het grootste effect blijken te hebben op hun welbevinden. Maar bedenk dat zaken die meer bij het hoofd horen ook belangrijk zijn, zoals waarheid en gerechtigheid.’ Seligman wil maar zeggen: er is niks op tegen als je iemand bent die vooral de heart strengths naleeft, zolang je je maar realiseert dat je niet zonder de mind strengths kunt. Het is mede afhankelijk van de situatie. Iemand die op z’n werk een reorganisatie doormaakt, heeft vooral doorzettingsvermogen nodig. Seligman: ‘Hoewel dankbaarheid dat je ondanks alles je baan hebt behouden, ook van toepassing kan zijn en dat is weer een typische heart strenght.’

Kiezen wie je wilt zijn

Heb je eigenlijk wel iets te kiezen als het om je sterke kanten gaat? Op het eerste gezicht lijken het kwaliteiten die je gewoon in meerdere of mindere mate hebt meegekregen en waaraan verder niet veel valt te ontwikkelen. Toch wel, stelt Seligmans collega Peterson in een van zijn boeken over positieve psychologie. Deze kwaliteiten zijn inderdaad deels genetisch bepaald, maar ook je opvoeding en ervaringen hebben invloed. En voor een deel kun je er bewust aan werken. Afhankelijk van wat je belangrijk vindt of nodig hebt, kun je besluiten om bepaalde kwaliteiten meer te ontwikkelen en in de praktijk te brengen. Het vergt wel wat oefening, maar je wordt er een mooier en completer mens van.

auteur

Lilian Roos

Als journalist ben ik gefascineerd door de verhalen van mensen. Wat drijft mensen tot bepaalde keuzes? Wat is de invloed van een grote gebeurtenis op een mensenleven? Hoe gaan mensen hiermee om? Met een open blik en vol verwondering luister ik naar mensen. Verhalen inspireren mij.

» profiel van Lilian Roos
auteur

Edwin Oden

Ik schrijf heel graag. Het liefst mooie interviews waarin je de geïnterviewde ten diepste leert kennen. Daarnaast ben ik erg geïnteresseerd in de ontdekkingen die worden gedaan in de psychologie. Neem bijvoorbeeld het breinonderzoek, waar revolutionaire technieken de laatste jaren geweldige inzichten hebben opgeleverd.

» profiel van Edwin Oden
  • Meer over

    Menselijk lichaam

    Liefdevol, nieuwsgierig en dankbaar zijn: dat doe je vanuit je hart. Uit onderzoek blijkt dat we gezonder en gelukkiger worden als we dit soort ‘harteigenschappen’ sterker ontwikkelen. Dat gaat niet vanzelf, maar is wel de moeite waard.

    Bekijk dit thema

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Plezier: je bent ervoor gemaakt

Genot is goed voor ons. Als de natuur niet had gewild dat we seks hebben of snoepen, had ze er wel v...
Lees verder
Artikel

Plezier: je bent ervoor gemaakt

Genot is goed voor ons. Als de natuur niet had gewild dat we seks hebben of snoepen, had ze er wel v...
Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Branded content

Beveiligd: Mini-cursus: gelukkig door klein geluk

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.
Lees verder
Artikel

Bij de coach: ‘Wat was je passie toen je 10 was?’

Door de juiste vragen te stellen, helpt een coach cliënten verder in hun ontwikkeling. In deze afle...
Lees verder
Artikel

Bij de coach: ‘Wat was je passie toen je 10 was?’

Door de juiste vragen te stellen, helpt een coach cliënten verder in hun ontwikkeling. In deze afle...
Lees verder
Video

Tygo Gernandt over de heftige momenten in ‘Tygo in de ...

In deze documentairereeks van de Evangelische Omroep duikt Tygo een maand lang in de complexe wereld...
Bekijk video
Artikel

6 tips om je hoogsensitieve kind te helpen

Ze zijn creatief en zorgzaam, maar ook emotioneler en sneller vermoeid. Wat je kunt doen om een hoog...
Lees verder
Training

Coach worden: de eerste stap

Ontdek de eerste stappen om coach te worden.
Lees verder
Advies

Ik twijfel over een schaamlipcorrectie

Ik ben een verstandig meisje van 20 jaar en ik twijfel soms om een schaamlipcorrectie te ondergaan. ...
Lees verder
Advies

We hebben een groot verschil in libido

Mijn man en ik zijn al vijf jaar samen, we passen goed bij elkaar en werken aan een toekomst. Het pr...
Lees verder
Column

Hoofdredacteur Sterre van Leer: Gewoon bijzonder

Herken je dit: dat je soms volschiet om dingen die een ander niet eens ziet – van zielige honden t...
Lees verder