Coachingsvormen en -methoden

Een coach kijkt naar de doelen die je wilt bereiken en welke methodiek je daarbij kan te helpen. Sommige coaches zijn gespecialiseerd in één specifieke methodiek (zoals Acceptence and Commitment Therapie of Mindfulness). Anderen gebruiken diverse technieken door elkaar. Hieronder vind je een aantal veelgebruikte vormen.

Of een coach echt bij je past, kan afhangen van zijn methodiek, maar heeft ook te maken met de klik. Lees vooral ook dit artikel: zo vind je een goede coach.

Transactionele Analyse

De Transactionele Analyse (TA) gaat ervan uit dat ervaringen uit je kindertijd van invloed zijn op de keuzes die je nu maakt. Die keuzes zijn van invloed op je leven en op je levensloop (het ‘script’): negatieve besluiten remmen je, positieve besluiten zorgen voor groei.

Als je in staat om jouw ‘script’ te analyseren en waar mogelijk om te buigen, kun je zorgen voor persoonlijke groei. Binnen de TA zijn de verschillende rollen die mensen vervullen in communicatie (‘transactie’) van belang. Bijvoorbeeld de rol van ouder, kind of volwassene of die van aanklager, redder of slachtoffer. TA werkt met concrete doelen die je met behulp van de coach probeert te behalen.

Voice Dialogue

Een trainingsmethode die je helpt om in gesprek te gaan met jouw innerlijke stemmen. Je ontdekt welke kanten van je persoonlijkheid (welke ‘ikken’) niet voldoende aan bod komen en welke stemmen niet (genoeg) worden gehoord. Hierdoor leer je jezelf beter kennen en ben je in staat om te groeien. De Amerikaanse psychologen Hal Stone en Sidra Stone ontwikkelden deze methode. Ze schreven er verschillende boeken over, onder meer De innerlijke criticus ontmaskerd en Thuiskomen in jezelf.

ACT

Deze vorm van gedragstherapie helpt je te zien hoe jouw gedachten je gedrag beïnvloeden. Oftewel: hoe je relatie met je gedachten eruit ziet. Een simpel voorbeeld: als je in bed ligt te piekeren over het feit dat je niet goed slaapt, is de kans groot dat je inderdaad niet goed zult slapen.

ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapie. Het onderdeel ‘acceptance’ bestaat er kort gezegd uit dat je accepteert wat er is. Daardoor hoef je niet langer te vechten tegen zaken waarop je geen invloed op hebt. Alleen het leren stoppen met dit ‘strijden’ kan in veel gevallen al tot minder stress, angst of vermoeidheid leiden.

ACT kan goed helpen bij het behandelen van onder meer depressies en angsten. Ook bijvoorbeeld slaapproblemen kunnen door ACT worden behandeld.

DISC

Het DISC-model geeft je inzicht in wat je doet en waarom. DISC gaat uit van vier gedragsstijlen: Dominant, Interactief, Stabiel en Consciëntieus. Elke stijl komt overeen met een kleur: rood, geel, groen en blauw. Door het DISC-model ontdek je onder meer of je geneigd bent indirect of direct te reageren en of je eerder mens- of taakgericht in het leven staat.

Het geeft inzicht in jouw manier van communiceren en in je manier van werken. Door het DISC-model ontdek je waarom jij in bepaalde situaties anders reageert dan bijvoorbeeld een vriend of collega. DISC wordt ook binnen bedrijven gebruikt om daarmee inzichtelijk te maken hoe collega’s samenwerken en waar de mogelijke knelpunten binnen een team zitten.

Mindfulness

Deze vorm van aandachtstraining helpt onder meer bij het verminderen van stress en het verhogen van je concentratie. Mindfullness helpt je bewuster te leven en op een realistische manier te kijken naar wat er in je leven gebeurt.

Je ziet wat er is, zonder de gebeurtenis op te blazen of juist bagatelliseren. Je leert negatieve ervaringen en gedachten bewust te zien, zonder dat ze je volledig uit het lood slaan. Het kan onderdeel zijn van MBSR (op mindfulness gebaseerde Stress Reduction) of bij MBCT (op mindfulness gebaseerde Cognitieve Therapie).

NLP

Deze vorm van coaching richt zich op effectievere en daardoor succesvollere communicatie. NLP staat voor Neuro Linguïstisch Programmeren. Het geeft je inzicht in wat je doet en zegt en welke invloed dat gedrag heeft op anderen.

‘Neuro’ staat voor je gedachten: hoe interpreteer en vertaal je de dingen die gebeuren in je leven? ‘Linguïstisch’ staat voor je woorden en je non-verbale gedrag: hoe uit je je en op welke manier beïnvloedt dat jou en je omgeving? ‘Programmeren’ gaat om je denk- en gedragspatronen: welke invloed hebben die op jezelf en je omgeving?

NLP wordt vaak beschreven als een techniek om te groeien en succesvoller te worden.

RET

Een vorm van cognitieve gedragstherapie die ervan uitgaat dat niet gebeurtenissen zélf, maar de gedachten over die gebeurtenissen je van streek maken. Door Rationeel-Emotieve Therapie kun je niet-effectieve, irrationele denkpatronen doorbreken. In veel gevallen zorgen (negatieve) denkbeelden en aannames ervoor dat je jezelf belemmert. ‘Ik heb toch niks toe te voegen aan dit gesprek, dus ik houd mijn mond’ is een simpel voorbeeld van een gedachte waarmee je jezelf remt.

Door RET leer je te zien wanneer dit soort belemmerende gedachten de kop opsteken en hoe je deze kunt omvormen naar rationele gedachten. Ook bij sterke, maar op zich gezonde emoties zoals verdriet kan RET helpen te voorkomen dat deze omslaan in bijvoorbeeld depressie of paniek.

Roos van Leary

De Roos van Leary bestaat uit twee hoofdassen: de dominantie-as (boven-onder) en de nabijheidsas (ik-wij). Door deze assen te combineren tot een cirkel ontstaan acht ‘types’: mengvormen van dominantie en nabijheid. Het uitgangspunt is dat het gedrag van de een automatisch bepaald gedrag bij de ander oproept. Boven-gedrag roept automatisch onder-gedrag op: als iemand zich dominant opstelt, is de eerste reactie van de ander om zich volgzaam op te stellen. Op de tweede as is gedrag juist ‘besmettelijk’: wij-gedrag roept wij-gedrag op, en ik-gedrag ik-gedrag. Als iemand zich bijvoorbeeld meewerkend opstelt, reageert de ander automatisch ook meewerkend.

Volgens Leary heeft iedereen alle gedragstypes in zich en door die in te zetten kun je knellende patronen in communicatie doorbreken. Heb je last van een agressieve Aanvaller, steek dan over naar de Good Guy: door vriendelijk en behulpzaam te zijn, maak je de Aanvaller automatisch meewerkend. En zo doet iemand die last heeft van een Stille, er goed aan zich te gedragen als een Volger.

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Een coach vinden in 4 stappen

Je zou wel meer zelfvertrouwen willen op je werk; advies bij je eerste leidinggevende positie; ieman...

Lees verder
Kort

Je bent (ook) wat je meemaakt

Hoewel onze persoonlijkheid voor een groot deel aangeboren is en na de puberteit nog maar weinig ver...

Lees verder
Artikel

‘In het leven zullen altijd dingen blijven wringen’

Lees verder
Artikel

Lastige types herkennen (en aanpakken) met de Roos van Leary

Lees verder
Artikel

Wat je kunt leren van je ergernissen

Lees verder
Advies

Ik ben autistisch – niet dom

Lees verder
Advies

Niemand weet dat ik autistisch ben

Lees verder
Verhaal

Zo vind je een goede coach

Lees verder