Nieuw begin

Dag 1: de theorie

Tijdens de eerste sessie legt gedragstherapeut Jos Jazie aan Manuela uit dat ze is vastgeroest in een verkeerd denkpatroon. Manuela: ‘Jos vergeleek mijn probleem met leren autorijden. Als je voor het eerst in een auto stapt, dan moet je bewust nadenken over hoe je moet schakelen en waar het gaspedaal zit. Als je vaak gereden hebt, gaat dat allemaal automatisch. In mijn geval zijn mijn angstgevoelens net zo automatisch geworden als het schakelen in een auto. Nu moet ik zorgen dat niet mijn bedreigende gedachten, maar mijn zelfverzekerdheid een automatisme wordt.’

Jazie: ‘Manuela weet nu in theorie dat ze verkeerd denkt. De volgende stap is dat we de straat op gaan. Het uiteindelijke doel is dat ze helemaal in haar eentje gaat winkelen in een vreemde stad.’ Manuela: ‘Alleen al bij de gedachte dat ik binnenkort alleen de straat op moet, krijg ik het Spaans benauwd. We hebben afgesproken dat Jos me thuis komt ophalen, anders zou ik zeker een smoesje verzinnen om niet te komen.’

Dag 2: naar het winkelcentrum

Manuela: ‘Toen ik vanmorgen in de auto stapte, voelde ik de paniek meteen opkomen. Ik dacht dat ik zou flauwvallen. Jos liet me expres letten

op wat er in mijn lichaam gebeurde. Uiteindelijk viel ik niet flauw en werd ik vanzelf weer kalm.’ Jazie: ‘Manuela ontdekte dat er eigenlijk niets ergs gebeurt als ze paniek voelt. Een heel belangrijke stap. Hoe vaker je meemaakt dat er niets gebeurt, hoe zekerder je wordt van jezelf.’

Met de auto rijden Manuela en Jos naar een winkelcentrum zo’n anderhalf uur buiten Lommel, Manuela’s woonplaats. De opdracht is om een half uur alleen en zonder gsm te winkelen. Manuela: ‘In het begin ging het goed. Ik voelde me rustig. Toen ik toch opeens angst voelde opkomen, ging ik me met andere dingen bezighouden. Ik inspecteerde prijskaartjes en telde de lampen in de winkel. Dat hielp! De angst ebde weg en ik winkelde rustig verder. Ik was zó ontspannen dat ik uiteindelijk langer dan een half uur wegbleef.’

Dag 3: met de lift

De vorige keer ging het zo goed met Manuela, dat Jos Jazie vandaag besluit om nog een stapje verder te gaan: de lift. Jazie: ‘Van tevoren had Manuela gezegd dat ik haar met nog geen tien paarden een lift in zou krijgen. Maar ik voelde dat ze dat best zou kunnen.’ Manuela: ‘Toen we dat grote gebouw in liepen en ik de lift zag, verklaarde ik Jos echt voor gek. Maar hoewel ik 100% zeker wist dat ik de lift niet in zou durven, begonnen we er toch aan.’ De liftsessie wordt langzaam opgebouwd: eerst een paar keer in- en uitstappen samen met Jos, daarna de deuren dicht, dan een keer samen naar boven en uiteindelijk alleen naar de bovenste etage en terug. Jazie: ‘De lift bezorgde Manuela zo’n euforisch gevoel van opluchting dat de rest van de dag eigenlijk peanuts voor haar was. Ze heeft de hele dag geshopt, zonder één paniekaanval te krijgen.’

Dag 4: alleen in de auto

Tijdens de laatste sessie oefenen Manuela en Jos met autorijden. Samen rijden ze naar een wegrestaurant net over de grens bij Valkenswaard. Jazie: ‘Ik vroeg Manuela of ze in haar eentje wilde wegrijden, terwijl ik hier een kopje koffie zou drinken. In het begin aarzelde ze wat, maar ze ging wél. Na een halfuur kwam ze met een big smile weer binnenwandelen. Ze had een aansteker gekocht bij een benzinestation verderop, om te bewijzen dat ze écht weg was geweest.’ Manuela: ‘Ik merkte dat het autorijden best makkelijk ging. Uiteindelijk ben ik in mijn eentje terug naar huis gereden. Helemaal vanuit Nederland!’

Resultaat

Jos Jazie: ‘Manuela heeft het hartstikke goed gedaan. Als ze blijft oefenen, heb ik er alle vertrouwen in dat het goed komt.’

Manuela: ‘Ik ben zó trots op mezelf. Ik had wel verwacht dat ik iets vooruit zou gaan, maar dat ik in een lift zou durven en alleen zou autorijden, dat had ik nooit gedacht. Door deze therapie heb ik echt het gevoel dat ik mijn leven terug heb. Ik ben van plan uitstapjes te maken met de kinderen en te gaan shoppen met mijn zus. Uiteindelijk wil ik misschien zelfs wel een baan gaan zoeken. Ik zou het leuk vinden om in boetiekje te werken. Eventueel zelfs buiten Lommel…’ n

Cognitieve gedragstherapie

Jos Jazie is als therapeut verbonden aan het Angst Centrum in Lanaken (België). Hij werkt met cognitieve gedragstherapie. ‘Paniekpatiënten zoals Manuela hebben de neiging om lichamelijke signalen verkeerd te interpreteren. Ze zien hartkloppingen als een voorbode voor een hartaanval en duizeligheid als teken van een hersenbloeding. Daarom vermijden ze situaties waarin zo’n paniekaanval zich eventueel zou kunnen voordoen. Het gevolg is dat ze al snel de deur niet meer uit durven.

Met behulp van cognitieve gedragstherapie leer ik patiënten dat angst een gevoel is dat weer weggaat. Stapje voor stapje doen we “bedreigende— dingen, zodat ze zelf ervaren dat hartkloppingen en trillende handen weer overgaan. Cognitieve gedragstherapie is een behoorlijk effectieve behandeling voor paniekstoornissen: ruim 75% van de mensen is na een paar sessies van hun angstklachten af.’

Meer informatie

info@angstcentrum.be

www.angstcentrum.be[/wpgpremiumcontent]