Boekentip – ‘Ons geniale geheugen’

Ons geheugen is veel meer dan een opslag van onze ervaringen in het verleden. Recensent Ranne Hovius leest hoe het ons ook helpt ons voor te bereiden op de toekomst.

Het gebeurt iedereen weleens: je gaat gefrustreerd slapen met een lastig probleem in je hoofd – een opdracht voor het werk of een ingewikkelde opgave voor een cursus – waar je de hele avond niet uitgekomen bent. De volgende ochtend bij het wakker worden zie je de oplossing meteen. Wat is er intussen in je hoofd gebeurd?

beeld: getty images

Volgens neurobioloog Hannah Monyer en filosoof Martin Gessmann is in de nacht vooral het geheugen hard aan het werk geweest. In Ons geniale geheugen laten ze zien dat de geijkte opvatting van het geheugen als een opslagruimte van ons verleden, van onze herinneringen, tekortschiet. Moderne onderzoeken, betogen ze, wijzen erop dat het geheugen ook onze toekomst bepaalt.

Dat tonen ze aan met een rattenexperiment. Bepaalde hersencellen van ratten werden zodanig bedraad dat onderzoekers konden zien welke cellen actief waren bij het zoeken van de weg in een doolhof en vervolgens tijdens de slaap. Wat bleek? De looppatronen van de ratten werden tijdens hun slaap herhaald afgespeeld en verbonden met andere netwerken van cellen. Eenmaal wakker oriënteerden de ratten zich niet alleen beter in het uitgeprobeerde doolhof, maar ook in een totaal nieuwe omgeving. Ze waren, kortom, beter op hun toekomst voorbereid.

Monyer en Gessmann combineren filosofie en neurobiologie op een boeiende manier om ook in ruimere zin een beter beeld te geven van ons geheugen. Met vragen als: kunnen we onze dromen zodanig leren sturen dat we bepaalde vaardigheden al slapend trainen? Waarom herinneren we ons onze eerste kus zo levendig? Betekent oud worden alleen maar geheugenverlies of is er ook winst – zoals een grotere efficiëntie van het brein?
En aan mensen die de ravage van alzheimer vrezen, bieden ze een futuristische strohalm: het geheugen van oude muizen met alzheimer knapte enorm op dankzij injecties met bloedplasma van jonge muizen. Nu wij nog.

Ons geniale geheugen - De onzichtbare kracht die onze toekomst bepaalt
Boekentip

Ons geniale geheugen - De onzichtbare kracht die onze toekomst bepaalt

Hannah Monyer & Martin Gessmann
auteur

Ranne Hovius

» profiel van Ranne Hovius

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

De oorlog van Elisabeth Loftus

Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets kunnen herinneren zoals het werkelijk is gebeurd.' ...
Lees verder
Artikel

De oorlog van Elisabeth Loftus

Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets kunnen herinneren zoals het werkelijk is gebeurd.' ...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Branded content

Hoe cadeaus geven je relaties kan verdiepen

Natuurlijk draaien kerst en Sinterklaas niet alleen maar om cadeaus, maar de feestdagen zijn wel het...
Lees verder
Recensie

Boeken: alles over hooggevoeligheid

Van zelfhulpgidsen tot voorleesboeken: alles over hooggevoeligheid.
Lees verder
Recensie

Boeken: alles over hooggevoeligheid

Van zelfhulpgidsen tot voorleesboeken: alles over hooggevoeligheid.
Lees verder
Artikel

Stress is goed voor het geheugen

Ons geheugen is veel meer dan een opslag van onze ervaringen in het verleden. Recensent Ranne Hovius...
Lees verder
Artikel

Hoe kan het dat ik niets meer weet uit mijn baby- en peutert...

Ons geheugen is veel meer dan een opslag van onze ervaringen in het verleden. Recensent Ranne Hovius...
Lees verder
Artikel

Pillen tegen trauma’s

Een pilletje tegen de pijn. Het klinkt misschien gemakkelijk of oppervlakkig, maar het zou een uitko...
Lees verder
Artikel

Doe-het-zelf-experiment

Ons geheugen is veel meer dan een opslag van onze ervaringen in het verleden. Recensent Ranne Hovius...
Lees verder
Artikel

Wie zei dat ook alweer?

Ons geheugen is veel meer dan een opslag van onze ervaringen in het verleden. Recensent Ranne Hovius...
Lees verder
Artikel

Het brein van de kunstenaar

Neurowetenschappers zijn in staat globaal aan te geven hoe het brein van een kunstenaar werkt. Kunst...
Lees verder