Is dit een mens?

Weerloze gevangenen voor de camera onthoofden, hoe kúnnen IS-strijders het? Door hun slachtoffer niet meer als mens te zien, luidt het antwoord. Maar denk niet dat alleen jihadisten zoiets doen. Ontmenselijking is van alle tijden en culturen – en de dokter doet het ook.

Het waren gruwelijke beelden: eerst de knielende James Foley, twee weken later de knielende Steven Sotloff, alle twee kaalgeschoren en in een oranje ‘gevangenispak’ gestoken, met naast zich een gemaskerde beul die hen de keel zal doorsnijden.

Het grote breinboek

Bestel nu het grote breinboek in onze webshop!

Beide journalisten werden onthoofd door jihadisten van de Islamitische Staat (IS). Meteen na Foleys dood vroegen nabestaanden om op internet toch vooral foto’s te delen van toen hij nog als journalist werkte, en niet dit beeld van de man die op zijn knieën was gedwongen. Die andere foto’s toonden namelijk hoe hij écht was – toen hij nog niet tot object was verklaard.
Voor sociaal psycholoog Jeroen Vaes is het duidelijk: IS heeft Foley met deze beelden doelbewust ontmenselijkt. ‘Ook uit hun uitspraken kun je opmaken dat IS-strijders iedereen die niet bij hun religieuze groep hoort, aanduiden als minder menselijk,’ zegt Vaes, onderzoeker aan de universiteit van Padua op het gebied van ontmenselijking. ‘Ze vergelijken andere religieuze groeperingen met honden en varkens.’ Maar, voegt hij toe, nieuw is dat niet. ‘Je ziet het mechanisme vaak in oorlogstijd.’

Is een mens dan alleen tot gruweldaden in staat als hij de ander als niet-menselijk ziet?

Sociaal psychologen denken dat dit inderdaad noodzakelijk is.

Log in om verder te lezen.

auteur

Mensje Melchior

» profiel van Mensje Melchior

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Waarom mis ik dat beetje groen zo?

Lezersvraag: Op kantoor ben ik mijn uitzicht op de binnentuin kwijt. Waarom mis ik dat beetje groen ...
Lees verder
Artikel

Waarom mis ik dat beetje groen zo?

Lezersvraag: Op kantoor ben ik mijn uitzicht op de binnentuin kwijt. Waarom mis ik dat beetje groen ...
Lees verder
Artikel

Persoonlijkheid blootgelegd met DNA-test: deze journalist pr...

Kun je je persoonlijkheid ontrafelen met een DNA-kit? Ja, zeggen de ontwikkelaars van deze tests. No...
Lees verder
Artikel

Persoonlijkheid blootgelegd met DNA-test: deze journalist pr...

Kun je je persoonlijkheid ontrafelen met een DNA-kit? Ja, zeggen de ontwikkelaars van deze tests. No...
Lees verder
Kort

Bessen voor een jong brein

Weerloze gevangenen voor de camera onthoofden, hoe kúnnen IS-strijders het? Door hun slachtoffer ni...
Lees verder
Artikel

Wordt de ziel afgeschaft?

Zijn onze ervaringen niets anders dan chemische processen? Die vraag staat centraal op de publieksda...
Lees verder
Artikel

Frenologie: vroeger en nu

Onze huidige kennis van de psychologie zou niet bestaan zonder het gedreven onderzoekswerk van vroeg...
Lees verder
Artikel

Het brein van Steven Pinker

Steven Pinker is een van die zeldzame fenomenen die wetenschappelijke diepgang en gedegenheid weet t...
Lees verder
Artikel

De stereotypen van Jacques Philippe Leyens

'Racisme komt voort uit de behoefte om de eigen groep te beschermen en heeft veel minder te maken me...
Lees verder
Artikel

Spelen met de zintuigen

Weerloze gevangenen voor de camera onthoofden, hoe kúnnen IS-strijders het? Door hun slachtoffer ni...
Lees verder