Na de verwoesting van Louisiana en New Orleans door de orkaan Katrina schreeuwden de kranten hier: ‘We zijn als beesten achtergelaten!’ Die woorden waren opgetekend uit de mond van mensen die dagenlang zonder voedsel, water of sanitaire voorzieningen opgesloten zaten in een groot voetbalstadion. Toen ik die krantenkoppen zag, was mijn eerste gedachte: als beesten? Ik ken beesten die zoiets niet zouden doen. De chimpansees in Ivoorkust, bijvoorbeeld, worden in het bos regelmatig bedreigd door luipaarden. Onderzoekers hebben gezien dat als een chimp ernstig gewond is, alle andere chimps hun reistempo vertragen zodat hij hen bij kan houden. Ze likken zijn wonden schoon en slaan de vliegen ervan weg.

Er zijn walvissoorten die soms als groep op het strand aanspoelen omdat een van hen gedesoriënteerd is. De rest blijft ondanks dat toch bij hem, ook al leidt dat tot een levensbedreigende situatie.

En dan zijn er de waarnemingen bij wolven, die de moeders met jong achterlaten als ze op jacht gaan. De jagers versterken hun onderlinge band door vooraf samen te huilen, een beetje zoals voetbalfans zingen vóór een wedstrijd. Als ze dan later terugkeren, delen ze de buit niet alleen met moeders en welpen, maar ook

met de volwassen wolven die vanwege ziekte of ouderdom niet mee konden komen. Omdat wolven op prooien jagen die veel groter zijn dan zijzelf, zijn ze absoluut afhankelijk van samenwerking – een wolf die zich niet solidair opstelt, wordt al snel buitengesloten en kan zich met de jacht op muizen maar net in leven houden.

Solidariteit is kenmerkend voor veel sociale dieren. Leven in een groep biedt allerlei voordelen. Dat betekent ook dat men groepsleden moet beschermen en verzorgen, om te voorkomen dat men ze verliest. Sociale dieren trekken zich elkaars lot aan.

Dit idee staat natuurlijk lijnrecht tegenover de ‘wet van de jungle’, die stelt dat ieder individu er alleen maar op uit is om zichzelf te helpen. De sterken overleven, de zwakken gaan ten onder. Veel mensen denken dat de natuur zo werkt. Er is zelfs een politieke stroming, het sociaal-darwinisme, die hieruit de conclusie heeft getrokken dat de menselijke

De gebeurtenissen rond Katrina illustreerden het falen van deze ideologie. Mensen met een auto waren inderdaad binnen een dag de stad uit, zonder stil te staan bij het lot van de armen en ouden van dagen. Katrina legde dus de onderbuik van de samenleving bloot. Maar het Amerikaanse volk schaamde zich meteen dood over wat er was gebeurd en burgers verstrekten massaal hulp en geld. Duizenden mensen stelden hun huizen open voor geëvacueerde gezinnen uit het rampgebied.

Niemand houdt van een samenleving zonder een minimum aan solidariteit. Zeker groepsdieren zoals wij niet[/wpgpremiumcontent]