De effecten van mondkapjes op het herkennen van emoties

Bijna 14.000 mensen testten op psychologiemagazine.nl hoe goed ze nog emoties konden lezen onder een mondkapje. Gemiddeld hadden ze 6 van de 10 foto’s goed.

Benieuwd of jij hoger scoort? Ga naar psychologiemagazine.nl/mondkapjestest.

Kun jij gezichten lezen onder een mondkapje?
TEST
Doe de test »

Kun jij gezichten lezen onder een mondkapje?

Hoe voelen de mensen op onderstaande foto’s zich? Die vraag is sinds de invoering van de mondkapjesplicht in het openbaar vervoer een stuk lastiger te beantwoorden, zegt emotie-expert en hoogleraar Agneta Fischer van de Universiteit van Amsterdam. Waar we normaal gesproken iemands hele gezicht kunnen lezen om in te schatten hoe diegene zich voelt, moeten we het nu doen met alleen de bovenste helft.

Uit eerder onderzoek van Fischer bleek al dat we vooral positieve emoties minder goed kunnen lezen door gezichtsbedekking. ‘Bij heel sterke emoties heeft gezichtsbedekking weinig invloed,’ stelt ze. ‘Wanneer iemand breeduit lacht, zie je dat nog wel aan de ogen en hoor je het in de toon van de stem.’

Maar bij subtielere varianten, zoals een glimlach, wordt het lastiger. En daar bestaan dan ook nog eens veel soorten van. Zo is een verontschuldigende glimlach niet te zien onder een mondmasker. ‘Hierdoor interpreteer je een situatie eerder negatief.’

Opvallend: de waarneming van negatieve emoties heeft minder te lijden onder mondkapjes. ‘Negatieve emoties, zoals verdriet, zijn makkelijker te herkennen aan de ogen,’ aldus Fischer. Daarnaast imiteren we normaliter onbewust de gezichtsuitdrukking van de ander, zegt ze, zodat we beter begrijpen wat in hem of haar omgaat.

Dit wordt in de literatuur emotional mimicry genoemd. ‘Ook dát lukt minder goed wanneer je de helft van het gezicht niet ziet, wat zijn weerslag heeft op de mate waarin we empathie voelen voor de ander.’ Fisher verwacht daarom dat de mondkapjes kunnen bijdragen aan spanningen in het openbaar vervoer, zeker nu mensen zich sowieso al wat meer gestrest voelen.

Wat we eraan kunnen doen? Volgens Fisher helpt het al als mensen zich bewust zijn van dit effect. ‘Naast de regels die al gelden, zullen vervoersbedrijven reizigers moeten vragen geduld en mededogen te tonen. Naar elkaar én naar het personeel.’

auteur

Marloes Zevenhuizen

Mensen inwijden in de wondere wereld van de psychologie – niets vind ik leuker dan dat. En waar kan dat beter dan bij Psychologie Magazine?

» profiel van Marloes Zevenhuizen

Lees ook deze artikelen

Oefening in zelfacceptatie: zo focus je op wat wél goed gaat
Artikel

Oefening in zelfacceptatie: zo focus je op wat wél goed gaat

Met een positieve blik naar jezelf kijken, kan erg lastig zijn. Met deze oefening leer je te focussen op wat wél goed gaat.
‘We bieden een luisterend oor, dat is vaak al genoeg’
Branded content

‘We bieden een luisterend oor, dat is vaak al genoeg’

Gaat het even niet zo lekker? Dan kun je als jongvolwassene bellen of chatten met de Alles Oké? Supportlijn. Geen onderwerp is te...
Kleurentaal
Kort

Kleurentaal

Mensen kunnen zo’n 1 miljoen kleuren waarnemen, maar talen bevatten veel minder woorden om die te beschrijven en verschillen ond...
Kleurentaal
Kort

Kleurentaal

Mensen kunnen zo’n 1 miljoen kleuren waarnemen, maar talen bevatten veel minder woorden om die te beschrijven en verschillen ond...
De taal van emoties
Kort

De taal van emoties

Brein Woorden kunnen ons iets vertellen over hoe wij gevoelens verwerken. Amerikaanse onderzoekers vroegen twintigjarige en zestig...
Edith Eger: ‘Schuldgevoel brengt geen liefde voort’
Artikel

Edith Eger: ‘Schuldgevoel brengt geen liefde voort’

We kennen allemaal verdriet en verlies. Maar we hebben ook allemaal de keuze in hoe daarmee om te gaan. In haar boek Het geschenk ...
Niet uitgenodigd
Advies

Niet uitgenodigd

Mijn zoon (8) is niet uitgenodigd op het partijtje van een vriendje uit zijn klas. Hij heeft er veel moeite mee, hoe kan ik hem st...
De evolutie van ons gedrag
Artikel

De evolutie van ons gedrag

Waarom zijn we jaloers, oorlogszuchtig, bang voor vreemdelingen? Volgens de evolutionaire psychologie is het simpel: omdat dat ooi...
Jaloezie bij overspel: waarom we seks erger vinden dan emotionele intimiteit
Kort

Jaloezie bij overspel: waarom we seks erger vinden dan emotionele intimiteit

Mannen zouden het meest jaloers worden als hun vrouw seks heeft met een ander, vrouwen zouden vooral jaloers zijn als hun man emot...
Waarom blijf je een heftige ervaring soms als een film herbeleven?
Artikel

Waarom blijf je een heftige ervaring soms als een film herbeleven?

Heel wat mensen hebben zo'n emotionele ervaring die hen niet loslaat: een trauma. Zo'n film, die ze het liefst nooit meer zouden z...
127047