Alledaagsheid stimuleert de fantasie

Binnen tien seconden voelde Hummie van der Tonnekreek, de hoofdredacteur van Big Brother, dat het concept 'geniaal' was. De kijkcijfers bewezen haar gelijk. Toch blijft het wonderlijk dat het lukte zoveel mensen te boeien met zoveel alledaagsheid.Ad Bergsma

‘Tijdens de studentenprotesten in 1968 was ik in Parijs. Op het journaal werd getoond hoe de stad in brand stond. Mijn moeder was doodongerust. Ik zat echter rustig twee straten verder op een terrasje thee te drinken met mijn zusje. Het journaal richt de blik net als bijna elk ander televisieprogramma op de bijzonderheden, terwijl wij met Big Brother een zo oprecht mogelijke doorsnede laten zien van een dag in dat huis. Dus dan krijg je niet alleen de ruzies en diepgravende gesprekken, maar ook de woorden die als enige functie hadden om de stilte te doorbreken. We tonen dat de kippen gevoerd worden en dat de bewoners op de bank hangen en niets doen.’

Deze invalshoek maakt het raadsel van het succes van Big Brother alleen maar groter. Dankzij de felle protesten vooraf droeg het programma de belofte van spektakel in zich, maar in het Big Brother- huis ging het er vooral bedaard aan toe. Neem het aspect van back to basics: de bewoners moesten leven zonder moderne gemakken als de stofzuiger. Ook moesten zij zich bekwamen in ‘oude ambachten’ als hout hakken en brood bakken, die je eerder verwacht bij een programma als Van gewest tot gewest dan

bij een commerciële omroep.

Informatiestress

Van der Tonnekreek: ‘Maar dat is toch juist heel leuk? We roepen allemaal dat we een hekel hebben aan de telefoon als we weer eens mobiel gestoord worden. Ook zeggen we graag dat het met al die welvaart best een beetje minder kan. Dat klinkt bevlogen en oprecht, maar het zijn luxe verzuchtingen. Wij brengen de bewoners werkelijk in die situatie. De kijker kan fantaseren hoe het zou zijn als hij zelf de daad bij het woord zou voegen.’

Big Brother belicht centrale thema’s uit het moderne leven. Zo is de informatiestress uit de moderne maatschappij vertaald in een leven waarin de bewoners verstoken zijn van het dagelijks nieuws, telefoon en het contact met familie. De opkomst van beveiligingscamera’s is juist uitvergroot tot de permanente aanwezigheid van een massa kijkers via televisie en internet. Van der Tonnekreek: ‘Je vraagt je toch af hoe je je dan zelf zou gedragen. Voor mij zou het een vraag zijn of ik dat extra schaaltje ijs zou opeten of dat ik me in zou houden, omdat het Nederlandse volk over mijn schouder meekijkt. Of zou ik op een punt komen waarop ik de camera’s vergeet of dat ik mij er niets meer van aantrek?’

Het programma biedt de gelegenheid mensen te observeren in omstandigheden die je intrigeren. Van der Tonnekreek: ‘Wij stellen een gem leerd gezelschap samen en creëren randvoorwaarden. Wij hebben echter niet gezocht naar vaste typetjes als ‘de moeder’ en ‘de rebel’. Als je zoiets wilt, moet je acteurs nemen, geen echte mensen. Zelfs als je een jongen uitkiest met allemaal tatoeages, zul je nog zien dat hij in de bijbel gaat lezen en erg houdt van een goed gesprek.’

Het competitie-element en de grote pot met geld aan het einde van de rit voegen een extra dimensie toe aan het leven voor de camera’s. Is dit bedoeld om conflicten uit te lokken? Van der Tonnekreek: ‘Het competitie-element verhoogt de spanning, maar we doen geen pogingen om mensen tegen elkaar op te zetten of uit te spelen. Dat zou op zich een koud kunstje zijn, want we hoeven alleen maar aan iemand door te geven wat een ander achter zijn rug over hem vertelt. Ik wil best toegeven dat ik door mijn achtergrond bij een roddelblad wat ruimere ethische grenzen heb dan iemand die altijd bij de Evangelische Omroep heeft gewerkt, maar we willen niet dat mensen beschadigd raken. We beperken ons daarom tot ingrepen op groepsniveau. Het concept voor het leven in dat huis is van ons, maar de bewoners moeten er zelf handen en voeten aan geven.’

Macht van de redactie

Wat het geniale aan Big Brother is, kan Van der Tonnekreek niet duidelijk maken. Ze blijft steken bij de constatering dat het programma boeiende thema’s aansnijdt. Maar misschien gaat Big Brother ook wel over macht. De makers hebben getoond dat zij de sleutel tot roem voor de deelnemers in hun bezit hebben en uit de vele gegadigden blijkt dat hele massa’s bereid zijn naar hun pijpen te dansen. De redactie zou bijvoorbeeld het pilgebruik van de vrouwen kunnen verbieden, als zij zou vinden dat dit een onderdeel uitmaakt van back to basics. Van der Tonnekreek: ‘Het gebruik van de pil gaat ons niets aan, want dat is priv , maar je hebt wel gelijk dat macht een rol kan spelen. Gelukkig zijn wij ons daar zeer van bewust. Wij hebben in de redactie afgesproken dat wij elkaar onderling in de gaten zullen houden.’n

auteur

Ad Bergsma

» profiel van Ad Bergsma

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Fantaseer ik te veel?

Binnen tien seconden voelde Hummie van der Tonnekreek, de hoofdredacteur van Big Brother, dat het co...
Lees verder
Artikel

Alledaagsheid stimuleert de fantasie

Binnen tien seconden voelde Hummie van der Tonnekreek, de hoofdredacteur van Big Brother, dat het co...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Artikel

Zo voorkom je dat je te veel eet

In alle gezelligheid zullen we deze maand weer heel wat kerstkransjes, toetjes en oliebollen eten. E...
Lees verder
Artikel

Zo voorkom je dat je te veel eet

In alle gezelligheid zullen we deze maand weer heel wat kerstkransjes, toetjes en oliebollen eten. E...
Lees verder
Artikel

Vergeefs verlangen

Een lach, een hand die iets te lang op een schouder blijft rusten: verliefden putten overal hoop uit...
Lees verder
Artikel

Het woord van Annette de Groot

Haar succes als wetenschapper is te danken aan een combinatie van 'gezond verstand en werkdrift'. Ze...
Lees verder
Artikel

Flirten met de dood

De strip Asterix en de Noormannen laat zich lezen als een psychologische studie met angst als het ce...
Lees verder
Advies

Seksfantasie over aanranders

Binnen tien seconden voelde Hummie van der Tonnekreek, de hoofdredacteur van Big Brother, dat het co...
Lees verder
Test

Checklist: wat heb jij?

Hoe scoor jij op het gebied van psychische gezondheid ten opzichte van de rest van Nederland? Vul de...
Lees verder
Verhaal

Waarom we zo graag naar Heel Holland Bakt, de Luizenmoeder e...

Of het nu over taartenbakkers, luizenmoeders of datende boeren gaat: voor bepaalde programma’s zet...
Lees verder