Rifka Lodeizen: Je moet je eigen shit opruimen

Actrice Rifka Lodeizen schrijft over verschillende inzichten die ze in de loop der jaren heeft opgedaan, waaronder het oorlogstrauma van haar vader. Dat zorgde ervoor dat Rifka onbewust een zekere zwaarte met zich mee droeg. Lees het fragment uit het interview.

‘Mijn vader was een warm, fijn mens en we hielden veel van elkaar.

Maar ik kon niet bij hem terecht met vragen of problemen – mijn moeder was de stabiele factor in ons gezin en degene die mijn twee broers, zus en mij goed door onze jeugd heen heeft geholpen. Mijn vader had veel verdriet als gevolg van zijn traumatische achtergrond. Hij was elf toen tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn moeder, zijn stiefvader en zijn zusje naar Sobibór werden gedeporteerd. Zijn ouders waren Joods en zaten in het verzet; hij en zijn zusje Rifka van zeven zaten daarom op een internaat. Toen de Duitsers zijn stiefvader oppakten en naar het internaat brachten, waar ze hem voor zijn ogen begonnen te schoppen, riep mijn vader: “Papa!” Daarmee verraadde hij per ongeluk diens ware identiteit, zoals de Duitsers hoopten. Zijn stiefvader, Rifka en hij werden opgepakt en in Amsterdam op transport gesteld.

Rifka Lodeizen: ‘Liefde is als water: je kunt het niet krampachtig vasthouden’

Door zich in haar rollen in te leven leerde actrice Rifka Lodeizen haar eigen angsten hanteren. En h...

Lees verder

Mijn vaders ouders hadden de afspraak dat als een van de twee werd opgepakt, de ander zich ook zou aangeven. Blijkbaar had zijn moeder dus gehoord wat er gebeurd was, want ze kwam naar het Centraal Station. Terwijl ze zich huilend voor de voeten van Rifka wierp, siste zijn stiefvader in het rumoer dat ontstond tegen mijn vader: smeer ’m! Mijn vader rende weg. De anderen werden gedeporteerd en drie dagen later vergast. Ook al kon hij er niks aan doen, mijn vader heeft zich heel schuldig gevoeld. Als kind voelde ik al dat hij verdrietig was, daarom nam ik hem niet zoveel kwalijk. Tegelijkertijd zag ik bij vriendinnen ouders met een gemakkelijkheid die ik niet kende, en daar kon ik soms verdriet van hebben.

We zijn als mens geen schone lei.

Heftige gebeurtenissen kunnen veel schade toebrengen aan volgende generaties. Hoe belangrijk het is om te erkennen wat er in het verleden is gebeurd, ontdekte ik toen ik een familieopstelling deed. Je stelt een vraag en vervolgens wordt opgesteld welke elementen en personen in je familie daarop van invloed zijn. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in mijn familie zeker vijf mensen omgekomen; naast mijn vaders familie ook twee zusjes van mijn moeder. Dus voor mijn ogen gingen er allemaal mensen dood op een hoop liggen. Dat maakte heel duidelijk hoe heftig het was – mijn lei was vol ellende. Onbewust droeg ik een zekere zwaarte met me mee. Mij werd gevraagd een ritueel uit te voeren, waarbij ik de doden aanraakte en erkende: wat erg dat dit is gebeurd. Die familieopstelling heeft me een bepaalde rust gebracht en me doen beseffen dat wanneer je je eigen shit niet opruimt, die bij je kinderen terechtkomt. Het is belangrijk dat je het verleden onder ogen ziet en erkent wat er is gebeurd. Daar heb je een verantwoordelijkheid in.

Als eerbetoon aan mijn vaders zusje hebben mijn ouders me Rifke genoemd – een Friese versie van Rifka. Dat vond ik zelf minder mooi, dus daarom heb ik dat later toch veranderd in Rifka. Ik heb me altijd met haar verbonden gevoeld, maar pas toen mijn eigen dochter zeven werd, voelde ik ten volle het gewicht van dat verhaal – dat meisje in die gaskamer. Ik heb deze naam geërfd, dus ik moet wel wat maken van mijn leven.’

Ben je benieuwd naar de rest van het verhaal Rifka?

 

»Lees hier het hele interview.

 

 

 

 

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

‘Overleven was het enige dat telde’

Vijf jaar geleden, op 13 november 2015, overleefde Ferry Zandvliet (42) de terroristische aanslag op...
Lees verder
Branded content

Creatiever en relaxter: dit doen bomen voor je brein

Wandelen in de natuur werkt niet alleen stressverlagend, bomen zouden ook nog eens ontstekingsremmen...
Lees verder
Kort

Waarom creatieve mensen sterker zijn dan gemiddeld

Vergeet het beeld van de gekwelde kunstenaar. Een nieuwe studie van de Amerikaanse Yale University t...
Lees verder
Kort

Waarom creatieve mensen sterker zijn dan gemiddeld

Vergeet het beeld van de gekwelde kunstenaar. Een nieuwe studie van de Amerikaanse Yale University t...
Lees verder
Artikel

Waarom verkrachten soldaten?

Tot de gruwelen van een oorlog behoren standaard marteling en doodslag. Vergeten wordt soms dat tall...
Lees verder
Column

Vaders en dochters

Op de eerste foto in mijn babyboek staat mijn vader. Ik ben nog niet eens geboren. Hij zit in de mac...
Lees verder
Advies

Mijn overleden vader verschijnt in mijn dromen

Beste Ada, Ongeveer zes maanden geleden is mijn vader overleden. In een van mijn eerste dromen over ...
Lees verder
Interview

‘Fouter kon mijn vader niet zijn. Maar het drong niet tot ...

Bij het uitruimen van haar vaders huis vond actrice Ottolien Boeschoten een kistje met foto’s van ...
Lees verder
Interview

‘Heerlijk om eindelijk verdriet te kunnen voelen’

Dertig jaar lang zweeg de Amerikaanse terrorismedeskundige Jessica Stern (56) over haar verkrachting...
Lees verder
Artikel

Het is mijn schuld dat de baby kapot is

Een kind baren is voor veel vrouwen de ultieme confrontatie met zichzelf. Zesduizend Nederlandse moe...
Lees verder
35620