De laatste woorden van Oliver Sacks

Dankbaarheid overheerste bij neuroloog Oliver Sacks in zijn laatste dagen. Recensent Ranne Hovius leest de bundeling van vier essays die hij kort voor zijn dood schreef, en bewondert zijn veerkracht.

Toen ik dertig jaar geleden voor het eerst een boek las van de Amerikaanse neuroloog Oliver Sacks was ik meteen gegrepen: hier sprak een man die zijn wachtkamer niet vol zag zitten met patiënten, maar met mensen. Een man die zich probeerde voor te stellen hoe het voor hen moest zijn om te leven met autisme, met tourette, of met het onvermogen gezichten te herkennen.

Zijn verhalen waren niet alleen informatief over de aandoeningen van zijn patiënten, ze openden ook mijn ogen – en de ogen van miljoenen anderen – voor de dagelijkse ellende ervan en voor de veerkracht die patiënten vonden om die ellende het hoofd te bieden. Vaak gebruikte hij eigen ervaringen om tot een beter begrip van zijn patiënten te komen: zijn eigen onvermogen om gezichten te herkennen, de gewaarwordingen toen een oogtumor zijn gezichtsvermogen aantastte. Begin 2015 bleek diezelfde tumor na tien jaar alsnog onherstelbaar uitgezaaid. In de paar maanden die Sacks nog gegeven waren schreef hij vier korte essays, nu gebundeld.

In Dankbaar erkent hij zijn angst voor de dood, maar toont hij zich vooral dankbaar voor wat het leven hem bracht. De scheikunde die hem als bang jongetje na de oorlog houvast bood; de laat in het leven gevonden levenspartner die een einde maakte aan de verdringing van zijn homoseksualiteit; de verbinding met patiënten en met lezers; het schrijven als grootste geluk; en zijn hervonden waardering voor de rust van de sabbat waarmee hij is opgevoed.

‘Ik heb in contact gestaan met de wereld en de bijzondere uitwisselingen ervaren tussen een schrijver en zijn lezers. Maar in de eerste plaats ben ik op deze prachtige planeet een bewust denkend wezen geweest, een denkend dier, en dat alleen al was een enorm voorrecht en avontuur.’  Nog een laatste keer laat hij ons zien dat het kan: veerkracht vinden in een uitzichtloze situatie. Het is een troostrijk besef.

 

Boekentip

Dankbaarheid

Oliver Sachs
auteur

Ranne Hovius

» profiel van Ranne Hovius

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik ben bang voor de dood

Er gaat geen dag voorbij dat ik niet denk aan het feit dat er een moment komt dat alles stopt.

Lees verder
Branded content

Niet meer moe, 7 tips voor meer vitaliteit

Na een lange werkdag ben je al snel geneigd op de bank te ploffen met de afstandsbediening en een gl...

Lees verder
Verhaal

Waarom vriendjes belangrijk zijn

We willen allemaal graag dat onze kinderen gelukkig zijn, maar in hoeverre heb je daar als ouder inv...

Lees verder
Artikel

Zijn dromen bedrog?

Lees verder
Column

Geen kwaad woord

Lees verder
Interview

Oud-verpleeghuisarts Bert Keizer: ‘Natuurlijk is euthanasie eng’

Lees verder
Advies

Wat doe ik met de spullen van mijn overleden moeder?

Lees verder
Artikel

Spirituele ervaringen: meer tussen hemel en aarde

Lees verder
Kort

Ongezond maakt ongelukkig

Lees verder