Sessie 3

3. De ups en downs van borderline

Het ene moment schijnbaar kalm en gelukkig, het volgende wanhopig, boos of overstuur. Als er iets is dat borderline kenmerkt, dan zijn het de heftige en snel wisselende emoties. In deze sessie legt borderline-expert Erwin van Meekeren uit waar dit vandaan komt.

In sessie 2 stond je stil bij de belangrijkste kenmerken van borderline. In deze video gaat Erwin dieper in op 2 kernbegrippen die je helpen de borderline-stoornis beter te begrijpen.

Om te onthouden

Je kunt borderline beter begrijpen aan de hand van deze 2 kernbegrippen:

  • Instabiliteit: Dit herken je bijvoorbeeld aan de extreme stemmingswisselingen, het zwart-witdenken, het impulsieve gedrag en het instabiele zelfbeeld.
  • Heftige emoties: Als je borderline hebt reageer je snel en met heftige, extreme emoties op dagelijkse gebeurtenissen. Daarnaast ‘zakken’ deze emoties ook langzamer dan gemiddeld weer weg. Dit betekent dat je vaak geen tijd hebt om ‘bij te komen’, waardoor de emoties zich opstapelen. Dit kan vervolgens leiden tot ruzies, impulsieve acties (een relatie verbreken, een baan opzeggen), gebruik van alcohol of drugs, of zelfbeschadiging.

Wat herken je?

In de volgende video zie je een voorbeeldsituatie waarin emoties snel en heftig opkomen.

  • Bekijk de video en bedenk wat je bij jezelf of bij je naaste herkent. Aansluitend geeft Edwin uitleg.

 

Leer je reactie op heftige emoties herkennen

Als je regelmatig wordt overvallen door heftige gevoelens van pijn, boosheid, verdriet of eenzaamheid, is het logisch dat je van alles probeert om daar weer vanaf te komen. Helaas is het – op het moment dat je wordt overweldigd door deze emoties – vaak lastig er op een kalme manier mee om te gaan.

In de volgende oefening denk je na over de manier waarop jij op dit soort momenten reageert. Daardoor weet je beter in welke situaties je de tips uit de volgende sessies kunt toepassen.

  • Oefening: Hoe reageer jij op heftige emoties?


Stap 1: sta stil bij je emoties

Zoek een plek waar je niet gestoord wordt en sluit je ogen 2 minuten. Richt je aandacht op de gevoelens die je hebt. Probeer vervolgens hardop te benoemen wat je voelt. Dat kunnen positieve en negatieve gevoelens zijn. Zeg bijvoorbeeld: ‘Er is een gevoel van boosheid, teleurstelling, trots of haat.‘ Vind je dat lastig? Kijk dan of je gevoel valt in een van de volgende categorieën: bang, boos, bedroefd, beschaamd of blij.  

Let op: Is deze oefening voor nu te heftig? Sla hem dan over en ga direct naar stap 2.

Stap 2: hoe reageer je?

Pak pen en papier en denk terug aan de afgelopen week. Heb je iets meegemaakt waardoor je overweldigd werd of last had van heftige emoties? Dit kunnen dezelfde of andere gevoelens zijn dan bij stap 1.

2a. Beschrijf kort wat er gebeurde, en welke heftige emoties je bij jezelf herkende. Kun je de heftigheid van deze emoties een cijfer geven? 1 = helemaal niet heftig. 10 = heel heftig.

2b. Bedenk hoe je op deze heftige emoties reageerde. Een voorbeeld: ‘Mijn partner was drie dagen weg voor zijn werk en liet niets van zich horen. Daardoor voelde ik me boos en in de steek gelaten. Ik reageerde hierop door hem de huid vol te schelden.‘ Andere manieren om te reageren zijn:

  • Je verdooft jezelf met alcohol of drugs.
  • Je wordt kwaad en verbreekt het contact.
  • Je trekt je terug en wil alleen gelaten worden.
  • Je verwondt jezelf met opzet.
  • Je zoekt risico’s op, bijvoorbeeld in het verkeer of in seks met onbekenden.


Stap 3: houd het bij

Probeer de komende tijd te ontdekken in welke situaties jij heftige emoties ervaart. Onderzoek ook hoe je hier vervolgens op reageert. Houd een dagboekje bij, als je dat handig vindt. Zo ontdek je eerder of er een patroon zit in je gevoelens, je gedrag en je manier van reageren.

Tot slot: het nut van emoties

In deze sessie stond je stil bij de heftige emoties die je kunt ervaren. Hoewel ze je behoorlijk in de weg kunnen zitten, is het goed om te bedenken dat met het ervaren van sterke emoties op zich niets mis is. Emoties helpen je om actie te ondernemen en met anderen te communiceren. Ook geven ze kleur aan je leven: ze zorgen er immers ook voor dat je je blij en gelukkig voelt. Wel kun je leren op een andere manier met je emoties om te gaan, waardoor je er minder last van hebt. In sessie 5 krijg je tips die je hierbij op weg helpen.

52303