Breinjournalist Mark Mieras geeft antwoord op lezersvragen

Daarover hebben onderzoekers al jaren onenigheid. Lang ontkenden veel wetenschappers zelfs regelrecht dat zwangerschapsvergeetachtigheid zou bestaan. Het lag volgens hen aan het slaapgebrek en vooral ook aan de verwachting dat jonge moeders wel vergeetachtig zullen worden. Normale vergeetachtigheid gaat daardoor extra opvallen. Vanaf het 20ste jaar gaat het geheugen namelijk bij iedereen achteruit, met of zonder baby.

Slaapgebrek en verwachting spelen zeker een rol, maar de zwangerschap zelf maakt wel degelijk een verschil. Geheugenonderzoekers van de Australian Catholic University in Melbourne lieten in 2008 ruim duizend jonge vrouwen geheugentests doen. Een deel van hen was kinderloos, een deel zwanger, een deel moeder. De zwangere vrouwen scoorden het laagst: ze hadden het geheugen van een zestiger. Tenminste, bij lastige geheugentaken zoals nieuwe telefoonnummers onthouden. Bekende namen en telefoonnummers reproduceren leverde minder problemen op. Daarbij hadden de zwangere vrouwen gewoon het geheugen dat bij hun leeftijd paste. Na de bevalling herstelde het geheugen zich bij de meesten in een paar maanden.

De verklaring zit hem in het hormoon progesteron waarvan de concentratie sterk toeneemt tijdens de zwangerschap, om de menstruatiecyclus te onderbreken. Neuroloog Guido van Wingen in het UMC St Radboud ontdekte dat die stof in

de zwangere hersenen de activiteit remt van de gyrus fusiformis, waarmee we gezichten herkennen, en van de amandelkern, die belangrijk is bij de opslag van herinneringen.

Niet alleen de hormoonbalans zit het geheugen dwars, ook de baby knaagt als het ware aan de moederhersenen. De baby heeft voor de ontwikkeling van zijn eigen hersenen veel choline nodig. Daardoor kan in de hersenen van de moeder tijdelijk een tekort aan deze stof ontstaan. Vooral het geheugencentrum hippocampus heeft daaronder te lijden.

Bronnen: P. Rendell, J. Henry, Prospective-memory functioning is affected during pregnancy and postpartum, Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 2008 / C. Hillman e.a., The effect of acute treadmill walking on cognitive control and academic achievement in preadolescent children, Neuroscience, 2009

Mark Mieras is wetenschapsjournalist en schrijver van de breinboeken Liefde en Ben ik dat?