Tussen drift en droom

Verlangen is de motor van het leven, zo staat te lezen in de Agenda van het Verlangen 1998. Men zou verwachten dat het menselijke verlangen een serieus onderwerp voor psychologisch onderzoek zou zijn. En dan niet alleen wát mensen verlangen - van hun partner, van de toekomst, van zichzelf - of waarom zij die verlangens koesteren, maar ook waarom mensen zich überhaupt laten meeslepen door verlangens. De 'motor van het leven' zou de aandacht moeten krijgen die hij verdient.

De academische psychologie, die haar uitspraken wil baseren op empirisch onderzoek, krijgt echter geen vat op zoiets veelomvattends als ‘het verlangen’. Er zitten cognitieve maar ook emotionele elementen in, stemmingsaspecten en lichamelijke sensaties. Waarom slaat verlangen bijvoorbeeld toe op momenten dat het buiten stormt en het weer ons depressief maakt? Waarom is verlangen een wezenlijk element in romantiek en poëzie? Waarom kan bepaalde muziek een hevig verlangen losmaken? Het verlangen is een complexe emotie, zeer persoonlijk, overweldigend, soms kort en pijnlijk, en soms zeer langdurig en zoet.

Verlangen naar herstel

Duidelijk is wel dat verlangen voortkomt uit gemis. Pas als je iets hevig mist, kan er verlangen ontstaan. Het verlangen naar een geliefde bijvoorbeeld, in veel smartlappen bezongen (De Dijk: ‘…als ze er niet is, weet een man pas wat hij mist’), en dat gaat verder dan louter haar aanwezigheid. Het gemis ligt in een ontbrekend deel van de persoon zelf, een gehavend zelfbeeld en de reparatie ligt in de handen van de geliefde. Ook is er de angst iets definitief te verliezen of al verloren te hebben. Het verlangen is dan ook niet gelijk te stellen aan willen of wensen, daaraan gaat immers een verstandelijke overweging vooraf.

Log in om verder te lezen.
auteur

Maja Vervoort

» profiel van Maja Vervoort

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Droom en werkelijkheid in Hollywood

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is d...

Lees verder
Interview

Zo herken je een gaslighter

Gebeurtenissen glashard ontkennen en gesprekken achteraf verdraaien waardoor de ander gaat twijfelen...

Lees verder
Artikel

Renate Dorrestein ‘Ik zou best iemand kunnen vermoorden’

Lees verder
Advies

Ik ben een dromer. Hoe activeer ik mijn brein?

Lees verder
Column

Wissel

Lees verder
Verhaal

Je dromen waarmaken hoeft niet

Lees verder
Advies

Waarom spelen kinderen vaak weinig fantasievol?

Lees verder
Artikel

Homoseksuele jongeren

Lees verder