Psychologische onkunde

De wonderen van de techniek zijn goed geweest voor het vertrouwen dat mensen hebben in het eigen kenvermogen. Ze zijn gaan geloven in de mogelijkheden van de wetenschap om de raadsels van de natuur te ontsluieren en dit heeft pareltjes van vernuft opgeleverd als de relativiteitstheorie en de kwantummechanica. De Amerikaanse wetenschapsjournalist John Horgan beweert echter dat de problemen die hiervoor overwonnen moesten worden nog maar kinderspel zijn vergeleken bij de immense raadsels waar de psychologie zich voor geplaatst ziet. Zijn nieuwe boek Freud is niet dood is dan ook een lange verhandeling over de onmacht van de psychologie en neurowetenschap om te achterhalen wat de mens nu eigenlijk is.

De achterflap van het boek meldt zelfs dat de wetenschap sinds Socrates eigenlijk nog geen stap verder is gekomen met het ontrafelen van de menselijke geest. Dit is een erg boude uitspraak. De psychologie mag dan geen vat hebben gekregen op de grote mysteries als het bewustzijn en de vrije wil, zij heeft wel verrassende inzichten en doorkijkjes in de menselijke ziel opgeleverd. Toch geeft de vergelijking met Socrates onbedoeld een aardige typering van het boek, omdat Horgan de positie van de oude filosoof nabootst. Socrates ontleende een duidelijk gevoel van superioriteit aan zijn besef dat hij wist dat hij niets wist, terwijl zijn sukkelige tijdgenoten dat volgens hem onvoldoende in de gaten hadden. Horgan bekijkt de psycholoogjes van deze wereld met dezelfde mee warigheid: kijk ze toch eens hun best doen zonder vooruit te komen. De centrale stelling van Horgans boek is dan ook niet dat Freud meer respect zou moeten krijgen dan tegenwoordig gebruikelijk is, maar veel eer dat de andere psychologen net zulke knoeiers zijn als de grand old man van de psychoanalyse.

Oude wijn in nieuwe zakken

Nu klinkt dit wat zuur, maar het boek is prettig leesbaar en wordt over het algemeen gedomineerd door een

Log in om verder te lezen.
auteur

Ad Bergsma

» profiel van Ad Bergsma

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

What’s in a name…

Lees verder
Branded content

6 onmisbare tips voor een gezond lang leven

Goed eten en genoeg bewegen, iedereen weet dat je daarmee gezond oud kan worden. Maar welke stappen ...

Lees verder
Test

Ontdek je liefdesstijl

'Mensen hebben vaak geen idee hoe ze zich gedragen in een relatie'.

Lees verder
Artikel

Knipper met je ogen en verlies

Lees verder
Artikel

Leer de taal van autisten

Lees verder
Artikel

Het ego: versterken of vernietigen?

Lees verder
Artikel

Rechtvaardig afwijzen

Lees verder
Artikel

Seks in jongerenbladen

Lees verder
Column

Ze komme nie, ze komme wel

Lees verder