Leer je kind omgaan met tegenslagen

Stel, je dochter zit somber voor zich uit te staren op de bank. Ze heeft een slecht cijfer gehaald voor haar spreekbeurt. Wat te doen? Stimuleer haar veerkracht en leer je kind omgaan met tegenslagen.

We kunnen onze kinderen niet altijd beschermen tegen teleurstellingen; elke dag gebeuren er immers dingen die nu eenmaal minder leuk zijn. Onze kinderen hebben er dan ook veel meer aan als we ze leren hoe met moeilijkheden om te gaan, dan dat we alleen maar proberen ze erbij vandaan te houden. In de ontwikkelingspsychologie is de laatste tijd een woord sterk in opkomst: veerkracht. Dat staat voor kunnen omgaan met tegenslag.

Online training

Ontspannen opvoeden

  • Ontdek hoe je als ouder positief en relaxed blijft
  • Omgaan met de emoties van je kind
  • Speciaal ontwikkeld om te volgen op mobiel

bekijk de training
Nu maar
€ 67,50

Het blijkt belangrijk, want veerkrachtige mensen zijn gelukkiger dan niet-veerkrachtige mensen. Uit recent onderzoek aan de Florida Atlantic University blijkt bijvoorbeeld dat gepest worden bij sommige kinderen veel grotere gevolgen heeft dan bij andere kinderen. De veerkrachtige groep gelooft dat het pesten maar tijdelijk is, of dat ze er in de toekomst zelf iets aan zullen kunnen doen. Ze lijden er daardoor minder onder. Veerkrachtige mensen verstaan de kunst om actief te reageren op stress. Ze hebben de overtuiging dat ze iets kunnen doen en voelen zich geen slachtoffer. Ze weten bijvoorbeeld dat het geen zin heeft om somber te zijn als het onverhoopt slecht weer is op zondag. Ze zijn er misschien net zo teleurgesteld over, maar weten wél iets leuks te verzinnen om binnen te doen en ‘veren zo terug’.

Chronische teleurstelling

Hoe stimuleer je een kind om veerkracht te ontwikkelen? Allereerst: voor een deel is het aangeboren, het ene kind is nu eenmaal sneller en langer van slag dan het andere. Maar je hebt er als ouder wel degelijk invloed op. Hoe veerkrachtiger je zelf bent, hoe beter. Laat je je door tegenslag snel uit het veld slaan, dan wekt het geen verbazing als je kind dat ook doet. Niet zozeer wat je zegt, maar hoe je je gedraagt is daarbij belangrijk. Binnen zijn mogelijkheden zal je kind jouw gedrag namelijk kopiëren. Chronisch teleurgestelde ouders zetten chronisch teleurgestelde kinderen op de wereld. Ook als die ouders tegen hun kinderen zeggen: ‘Níet klagen.’

Verder kun je een kind veerkracht bijbrengen door het te helpen bij het leren herkennen van zijn gevoelens. Daardoor zal het er minder snel door overspoeld raken. Vraag aan het einde van de dag niet alleen wat je kind heeft meegemaakt, maar bespreek ook wat het daarbij dacht en voelde. Als er iets vervelends is gebeurd, kun je samen onderzoeken wat dat precies was, hoe je kind zich voelt of voelde en hoe het er op een goede manier op zou kunnen reageren. Hoe gaat de dochter uit het eerder genoemde voorbeeld om met die onvoldoende? Bespreek hoe het kon gebeuren en wat ze er eventueel nu of een volgende keer aan kan doen. Zo help je je kind om veerkracht te ontwikkelen: elke volgende keer zal het zelf iets beter kunnen bedenken wat helpt om van een tegenslag te herstellen.

TEST
Doe de test »

Wat is je opvoedstijl?

Stapje terug

Uiteindelijk moeten kinderen zelfstandig door het leven kunnen en zelf oplossingen bedenken. Daarom is het van belang dat wij ouders – terwijl we de veerkracht stimuleren – een stapje terug doen en steeds minder dingen voor ze oplossen. Daar zullen ze later een hoop plezier van hebben.

Zo stimuleer je veerkracht

  • Laat je kind zelf oplossingen zoeken. Ruzie met het buurmeisje? Vraag je kind: ‘Wat is je plan?’
  • Laat als ouder veerkrachtig gedrag zien door bij een tegenslag je emoties te erkennen, maar vervolgens op zoek te gaan naar oplossingen of wat je kunt leren.
  • Prijs je kind als het zich inspant om iets op te lossen.
  • Stimuleer je kind om dingen zelfstandig te doen. Kan je kind eenmaal veterstrikken, dan doe jij het daarna nooit meer.
  • Heb hoge verwachtingen van je kind, daag hem uit en vraag bij iets moeilijks van tevoren hoe het dit gaat aanpakken.
  • Zie falen als leren. Stort zijn zelfgemaakte hut in, dan probeer je hem te troosten en daarna samen uit te vinden waarom het gebeurde.
  • Stimuleer creativiteit. Als je kind een andere manier suggereert om een pannenkoek om te draaien, probeer het.
Bronnen: S. Hinduja e.a., Cultivating youth resilience to prevent bullying and cyberbullying victimization, Child Abuse & Neglect, 2017 / M. Brussoni e.a., What is the relationship between risky outdoor play and health in children? A systematic review, International Journal of Environmental Research and Public Health, 2015
Steven Pont schrijft columns en boeken over opvoeding, het gezin en de ontwikkeling van kinderen. Kijk voor meer informatie op stevenpont.nl

auteur

Steven Pont

» profiel van Steven Pont

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Het kind is klant

Lees verder
Branded content

6 onmisbare tips voor een gezond lang leven

Goed eten en genoeg bewegen, iedereen weet dat je daarmee gezond oud kan worden. Maar welke stappen ...

Lees verder
Interview

Fara Bellinga: ‘Herinneringen vastleggen vind ik zo waardevol’

Fara (30) en Daniel Bellinga (39) zijn ouders van Luan (6), Lucilla (4) en Luxy (1). Elke ochtend om...

Lees verder
Artikel

Vier hete hangijzers

Lees verder
Interview

Opgroeien bij ouders van hetzelfde geslacht

Lees verder
Kort

Beloofd is beloofd

Lees verder
Artikel

Samen in de puberteit

Lees verder
Advies

Mijn kleuter heeft hysterische buien

Lees verder
Artikel

Waar het écht om gaat

Lees verder