Mens zonder innerlijk

De titel van het boek klinkt als een thriller: De Man uit Susquehanna. De inhoud bevat evenwel zeventien essays over psychologie, recht en moraal. Met dit boek zette de Maastrichtse rechtspsycholoog Hans Crombag zijn emeritaat luister bij. Het boek is een (kritische) hommage aan de psycholoog aan wie Crombag het grootste deel van zijn werkzame leven schatplichtig is geweest: de Amerikaanse behaviorist Burrhus Frederic Skinner, inderdaad de man uit Susquehanna.

Het behaviorisme was in de jaren vijftig een toonaangevende stroming in de psychologie. Behavioristen beperkten zich in de bestudering van gedrag alleen tot wat uiterlijk zichtbaar was – overigens hoofdzakelijk bij ratten en duiven. Wat zich in onze black box zou afspelen, was oninteressant, want niet empirisch observeerbaar en dus ‘mentalistische onzin’. De huidige cognitieve psychologie (die de mens beschouwt als een informatieverwerkend wezen, vergelijkbaar met een computer) is ontstaan als reactie daarop; natuurlijk moet zich iets in die black box afspelen.

Maar mentalistische verklaringen zoals cognitief psychologen geven, verklaren helemaal niks, aldus Crombag: ‘Zij laten immers de vraag open waar die innerlijke toestanden op hun beurt dan vandaan komen. (…) Zolang daarover niets is gezegd, is er niets verklaard.’ Crombag vindt hen gemak zuch tig en beschouwt de cognitieve revolutie in de psychologie daarom eerder als een chter- dan als een vooruitgang. De aanhangers doen hem nog het meest denken aan jeugdige voetballertjes: ‘Iedereen rent enthousiast achter de bal aan, zodat meestal iedereen te vinden is in één uithoek van het veld. Behalve dan de twee keepers, die nogal eens tevergeefs op de bal wachten.’

Ook de grondlegger van de psychoanalyse, Sigmund Freud, krijgt het zwaar te verduren

Log in om verder te lezen.
auteur

Vittorio Busato

Vittorio Busato is psycholoog en publicist.

» profiel van Vittorio Busato

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Pillen slikken

Mensen met een actief sociaal leven slikken braver de pillen die hun (huis)arts heeft voorgeschreven...
Lees verder
Artikel

Pillen slikken

Mensen met een actief sociaal leven slikken braver de pillen die hun (huis)arts heeft voorgeschreven...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Kort

Je geslacht heeft niets te maken met je rekenkunsten

Het hardnekkige vooroordeel dat meisjes geen ‘bèta’s’ zijn, is al vaker door wetenschappers o...
Lees verder
Kort

Je geslacht heeft niets te maken met je rekenkunsten

Het hardnekkige vooroordeel dat meisjes geen ‘bèta’s’ zijn, is al vaker door wetenschappers o...
Lees verder
Verhaal

Hoe botox je seks- en gevoelsleven beïnvloedt

Weg met die kraaienpootjes, frons en voorhoofdslijnen: met name vrouwen laten zich steeds vaker beha...
Lees verder
Artikel

Een sporter mag huilen, een politicus niet

De meeste mensen huilen als ze verdrietig zijn, maar ook andere emoties kunnen tranen opwekken: vreu...
Lees verder
Artikel

Geen vriendinnen door zelfverzekerdheid

Zelfverzekerde vrouwen zijn niet populair bij hun seksegenoten, zo blijkt uit onderzoek van de Ameri...
Lees verder
Artikel

Kan telepathie worden aangetoond?

Bestaat telepathie? In psychologische laboratoria is de gangbare manier om dit te testen het Ganzfel...
Lees verder
Artikel

Wat vinden we mooi?

Waarom zien angstige mensen liever een portret dan een abstract schilderij? Wat is het geheim van Mo...
Lees verder
Interview

Tegenpolen trekken elkaar aan

Opposites attract is een bekende uitspraak over de liefde. Maar klopt die stelling wel? 'In de reali...
Lees verder