Magisch denken

Wat hebben paranormaal begaafden, acteurs en pathologische leugenaars met elkaar gemeen? Een zeer levendige fantasie en een sterk inlevingsvermogen.

Een superfantast denkt bijvoorbeeld aan iets kouds en krijgt het ook echt koud. Een toneelspeler kan daar zijn voordeel mee doen, maar het wordt minder leuk wanneer iemand een schijnzwangerschap ontwikkelt door erover te fantaseren of herinneringen aan jeugdtrauma’s ontwikkelt die niet op werkelijkheid berusten. Psycholoog Harald Merckelbach ontwierp samen met enkele collega’s aan de Universiteit Maastricht de Creatieve Ervaringen Vragenlijst om deze neiging tot fantaseren (fantasy proneness) te meten. De vragenlijst werd onder andere getoetst bij amateurtoneelspelers, bezoekers van een paranormale beurs en zogenaamde role-players, deelnemers aan een avonturenspel in een gefantaseerde sprookjeswereld, dat soms dagenlang kan duren en waarbij iedereen zelf zijn rol moet verzinnen. Uit onderzoek blijkt dat veel fantasten als kind al sterk werden aangemoedigd hun fantasie de vrije loop te laten en daar geheel in opgingen. Voor sommigen was het ook een probaat middel om een eenzame jeugd of mishandeling te kunnen verdragen. Het magisch denken kan echter ook leiden tot pseudoherinneringen aan bijvoorbeeld ontvoeringen door aliens of bizarre gebeurtenissen die aantoonbaar nooit hebben plaatsgevonden. De vragenlijst kan daarom ook van groot nut zijn om fantasy-proneness van patiënten of van getuigen in rechtszaken te onderzoeken.

(De Psycholoog, mei 1998)

Gaat de therapie altijd via gesprekken?

auteur

Heleen Peverelli

» profiel van Heleen Peverelli

Dit vind je misschien ook interessant

Column

Wissel

Lees verder
Branded content

6 onmisbare tips voor een gezond lang leven

Goed eten en genoeg bewegen, iedereen weet dat je daarmee gezond oud kan worden. Maar welke stappen ...

Lees verder
Interview

Hoe ik mijn zoon met autisme ging begrijpen

Doordat zijn zoon Zac (13) autisme heeft, wist vader Keith (48) nauwelijks wat hem bezighield. Een c...

Lees verder
Artikel

Het plooibare geheugen

Lees verder
Kort

Dit wist je nog niet over seksuele fantasieën

Lees verder
Artikel

Blind voor verandering

Lees verder
Artikel

Wetenschap versus het paranormale

Lees verder
Interview

Fantasie-vriendjes

Lees verder
Advies

Wat doe ik met die lustgevoelens voor mijn ex?

Lees verder