relaties

Vorig jaar maakte ik voor een reportage een rondgang langs een aantal Nederlandse seksuologen. Ik wilde weten hoe het kwam dat seks in deze tijd alomtegenwoordig is, en tegelijk totaal onbelangrijk. Niemand maakt zich er nog druk over. Kwakzalvers kunnen ongestraft ‘lustverhogende’, peperdure en ineffectieve middelen aanbieden. Er is geen enkele controle op. Je kunt ’s avonds niet even onbevangen een rondje zappen, of je stuit op twee lichamen die verwoed en vreugdeloos in touw zijn. Vroeger zag je nog wel eens gewone vrouwenlichamen. Nu zijn het buitenmaatse borsten gecombineerd met kleine meisjesvagina’s. Een dubbelzinnigheid die te denken geeft. Maar denken over seks doet niemand meer. Alles kan, alles mag en het kan niemand meer iets schelen.

Lezend in De kikkerkus. Misverstanden over seks, liefde en emancipatie van Lisette Thooft was dan ook mijn eerste gedachte: goed zo, eindelijk weer iemand die zich druk maakt. Iemand die liefde en intimiteit weer op de agenda durft te zetten.

Thooft hekelt de dwingende eisen van de gangbare sekscultuur. Ze heeft weinig op met ‘playrooms en dark rooms, sm-acts, dildo-acts, gogofuckers, cages’ et cetera. Het baart haar zorgen dat de seks in het publieke domein alsmaar harder en gevoellozer is geworden. Mismoedig

stelt ze vast hoe weinig er is overgebleven van de seksuele revolutie. ‘Uiteindelijk is na jaren alleen nog de angst over: krijg ik hem nog overeind? Word ik nog wel nat? Maar daar hebben we dan zalfjes en pilletjes voor.’

Thooft is op haar best als ze zich druk maakt over de schizofrene wijze waarop onze maatschappij met seks omgaat. Enerzijds die doorgeschoten pornografische beeldcultuur, anderzijds de totale desinteresse voor seksuele gezondheid. Het vak seksuologie, zo leerde mijn rondgang langs seksuologen, wordt nauwelijks serieus genomen. Het heeft nog steeds geen vaste plaats aan de Nederlandse universiteiten. Het is een giechelvak.

Seks is luxe, dat wordt nog eens benadrukt door het feit dat hulpverlening bij seksuele klachten niet wordt vergoed. Maar daar gaat De kikkerkus niet over, en dat is ook mijn bezwaar. Het is een boek met verwachtingsvolle en sympathieke speculaties over hoe mooi het zou zijn, áls: áls onze cynische cultuur niet langer bevangen zou zijn door lust, áls we seks zonder liefde voortaan gewoon zouden weigeren. In haar pessimisme schetst Thooft een te zwart scenario, waarin vrouwen weer geheel zouden zijn overgeleverd aan zoiets abstracts als ‘patriarchale overheersing’. De werkelijkheid is veel gecompliceerder. Dat blijkt alleen al uit het feit dat seksuologen rapporteren dat ze de laatste tijd een toenemend aantal mannen op hun spreekuur krijgen die klagen dat ze geen zin meer hebben in seks.

Maar Thoofts pleidooi om liefde weer op de maatschappelijke agenda te zetten, daarmee kan ik het van harte eens zijn. Laten we vooral blijven debatteren en fantaseren over hoe het anders kan, want ook daarin heeft Thooft gelijk: seks is interessanter en bevredigender als er intimiteit, warmte en communicatie bij komen kijken. n

De kikkerkus. Misverstanden over seks, liefde en emancipatie

Lisette Thooft

Amsterdam: Balans

ISBN 90 5018 588 6

€ 12,50