Kies de sport die bij u past

Telkens met tegenzin naar de sportschool? Misschien sluit die high impact-training wel helemaal niet aan bij uw persoonlijkheid. Fitnessadvies van de sportpsycholoog, op basis van uw karakter.

Iedere keer ziet u er weer tegenop: het ­wekelijkse avondje sporten. Met lood in de schoenen stopt u uw sportkleding, bidon en handdoek in een tas en fietst u richting sportschool. Het is dat u moet bewegen van uzelf, maar anders zou u het liefst thuis voor de televisie blijven hangen of uzelf met een boek voor de verwarming nestelen. Eenmaal in de sportzaal gaat u er flink tegenaan, maar als de training afgelopen is, fietst u opgelucht richting huis: u bent er weer een week vanaf!

Herkent u uzelf in deze omschrijving? Dat hoeft niet te betekenen dat u niet sportief bent en de rest van uw leven op de bank moet slijten. Misschien beoefent u wel een sport die helemaal niet bij u past. Volgens de Canadese psycholoog James Gavin van Concordia University moeten we bij het kiezen van een sport namelijk rekening houden met onze persoonlijkheid. Want, zegt Gavin, sporten hebben – net als mensen – elk een eigen karakter. En hoe meer uw karakter past bij de sport die u beoefent, hoe meer u zult bewegen en hoe meer plezier u eraan zult beleven.

Goede match

De Canadese professor onderscheidt zeven eigenschappen die mensen en sporten gemeen hebben.

Bent u bijvoorbeeld competitief? Dan kunt u de veters van uw sportschoenen beter vaststrikken voor een partijtje tennis of voetbal dan voor een stevige wandeling. En als u altijd graag van tevoren weet wat er gaat gebeuren, is het niet verstandig om u op te geven voor een danscursus waarin een beroep wordt gedaan op uw improvisatievermogen: baantjes trekken in het zwembad past wellicht beter bij u. Andere zaken die u uzelf moet afvragen bij het kiezen van een sport zijn of u agressief bent of juist confrontaties vermijdt, of u zich lang op één ding kunt concentreren of snel afgeleid bent, of u gevaar opzoekt of juist uit de weg gaat, of u sociaal bent of liever dingen alleen doet, en in hoeverre u anderen nodig heeft om gemotiveerd te blijven.

Om erachter te komen welke eigenschappen cruciaal zijn om een bepaalde sport succesvol te beoefenen, ondervroeg Gavin liefhebbers van vijftig verschillende sporten. Zo vergeleek hij de persoonlijkheidskenmerken van bijna zeven­honderd leden van een sportcentrum die aan karate, yoga, aerobics en hardlopen deden. Uit dit onderzoek bleek onder andere dat mensen die yogalessen volgden, het laagst scoorden op de eigenschappen sociaal, spontaan, agressief en competitief. Wel konden beoefenaars van yoga zich beter dan de andere sporters op één ding tegelijk concentreren. Mensen die aan karate deden, scoorden daarentegen het hoogst op agressiviteit, competitiviteit en spontaniteit. Ook waren de karateka’s de grootste sensatiezoekers. Op basis van de zeven eigenschappen ontwierp Gavin zo voor iedere sport een eigen profiel.

Gavin deed vervolgens onderzoek naar de match tussen sport en sporter. Wat bleek? Hoe sterker de eigenschappen van de sport en zijn beoefenaar overeenkwamen, hoe meer uren mensen zich in het zweet werkten en hoe meer voldoening ze uit het sporten haalden. Ook was bij een goede match het zelfvertrouwen van de sporters groter en hun stemming beter.

Verruim je blik

Volgens Gavin kunnen ook mensen die al regelmatig sporten er baat bij hebben om hun persoonlijkheid onder de loep te nemen. Willen zij werken aan zichzelf, dan moeten ze volgens de Canadees kiezen voor een sport die juist totaal niet aansluit bij hun persoonlijkheid. Zo zou een agressief persoon die normaal gesproken tennis speelt, kunnen overwegen om Tai Chi te gaan beoefenen om zijn agressie in goede banen te leiden. Zelf verlegde Gavin zijn interesse van duursport naar yoga, moderne dans en aikido. Daarvan werd hij naar eigen zeggen creatiever en flexibeler en leerde hij beter met conflicten omgaan. Volgens de psycholoog is lichaams­beweging net zo relevant voor onze geest als voor ons lichaam.

Mocht u overigens van plan zijn om alleen om fysieke redenen te gaan sporten, bijvoorbeeld om voor de kerstvakantie nog een paar pondjes af te vallen, dan heeft Gavin slecht nieuws voor u. Uit recent onderzoek van de psycholoog blijkt namelijk dat mensen die zichzelf alleen voor het fysieke resultaat naar de sportschool slepen, geestelijk én lichamelijk minder van lichaamsbeweging profiteren dan mensen die gaan voor het totaalpakket.

Test

Welke sport past bij u?

Stap 1 Omcirkel bij iedere eigenschap het getal dat het meest op u van toepassing is.

Sociaal

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Ik ben graag onder de mensen. Ik hou ervan om met anderen te praten en samen activiteiten te ontplooien. Ik doe niet graag dingen alleen.

Niet-sociaal

Ik doe dingen liever in mijn eentje. Ik hou ervan om alleen te zijn. Sociale interacties vind ik vermoeiend.

Spontaan

Ik hou ervan om dingen op het laatste moment te beslissen. Ik ben erg impulsief. Routine vind ik saai.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Gecontroleerd

Ik ben graag de baas over de situatie. Ik wil van tevoren weten wat er gaat gebeuren. Ik hou van routine en niet van verrassingen.

Intern gemotiveerd

Ik heb geen anderen nodig om gemotiveerd te blijven. Ik ben erg wilskrachtig.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Extern gemotiveerd

Ik heb anderen nodig om lastige klussen te klaren. Beloningen en aanmoedigingen helpen me om gemotiveerd te blijven.

Competitief

Ik hou ervan om te winnen. Ik presteer beter bij competitie. Competitie maakt het leuk.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Niet-competitief

Ik vermijd competitieve situaties. Bij competitie voel ik me onge­mak­kelijk en presteer ik niet optimaal. Ik vind competitie zelden leuk.

Agressief

Ik ben een wilskrachtig, assertief persoon. Ik onderneem actie en laat mij door niets tegenhouden. Ik zorg ervoor dat ik aan mijn trekken kom.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Niet-agressief

Ik ben ontspannen en makkelijk in de omgang. Soms ben ik zelfs een beetje passief, waardoor ik niet altijd aan mijn trekken kom. Ik verafschuw agressie en vermijd confrontaties.

Gefocust

Ik kan me makkelijk concentreren en me op één taak richten. Ik hou ervan om helemaal op te gaan in wat ik doe.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Niet-gefocust

Ik ben gemakkelijk afgeleid. Mijn gedachten dwalen snel af. Ik hou ervan om veel dingen tegelijkertijd te doen. Ik heb er moeite mee om mijn aandacht bij dezelfde taak te houden.

Risicozoekend

Ik ben een sensatiezoeker. Ik hou van avontuur. Ik ben bereid om risico’s te nemen voor de dingen die ik wil.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Risicomijdend

Ik vermijd risico’s. Ik speel liever op safe, zelfs als dat betekent dat ik sommige dingen die ik wil, niet kan doen. Ik ben voorzichtig.

Stap 2 Omcirkel in het schema hieronder bij elke eigenschap die twee sporten die overeenkomen met het cijfer dat u heeft omcirkeld bij stap 1. Gaf u uzelf bijvoorbeeld bij de eigenschap ‘sociaal’ een vier, omcirkel dan de twee vieren in het schema (skiën en aerobics).

sociaal

1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9

niet-sociaal

spontaan

1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9

gecontroleerd

intern gemotiveerd

1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9

extern gemotiveerd

competitief

1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9

niet-competitief

agressief

1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9

niet-agressief

gefocust

1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9

niet-gefocust

risicozoekend

1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9

risicomijdend

Stap 3 Heeft u een bepaalde sport meerdere keren omcirkeld? Dan is dat een sport die bij u past. Heeft u allemaal verschillende sporten omcirkeld? Bekijk dan eerst welke eigenschappen u het belangrijkste vindt als het gaat om sport. Kijk vervolgens welke sporten u bij die eigenschappen heeft omcirkeld. U kunt ook eerst bedenken aan welke eigenschappen u wilt werken, en vervolgens een sport kiezen die dat bewerkstelligt.

vechtsport

mountainbiken

wielrennen

paardrijden

teamsport

tennis

skaten

skiën

aerobics

zwemmen

yoga

dansen

golfen

hardlopen

wandelen

fitness

tai chi

conditietraining

Deze test is gebaseerd op het artikel ‘Pairing personality with activity’ van James Gavin en is gepubliceerd met zijn toe­­stem­ming. Een uitgebreide versie op cd-rom vindt u in Gavins boek Lifestyle Fitness Coaching.

op de site

Alles over sport en psychologie in het nieuwe dossier op de site. Alleen voor plusabonnees.

www.psychologiemagazine.nl[/wpgpremiumcontent]

auteur

Marloes Zevenhuizen

Mensen inwijden in de wondere wereld van de psychologie – niets vind ik leuker dan dat. En waar kan dat beter dan bij Psychologie Magazine?

» profiel van Marloes Zevenhuizen

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

‘Geluk is vissen met opa’

Wat is geluk? Voor kinderen is dat heel divers: familie, winnen met voetbal, 'mijn verzorgvarken Bab...
Lees verder
Artikel

‘Geluk is vissen met opa’

Wat is geluk? Voor kinderen is dat heel divers: familie, winnen met voetbal, 'mijn verzorgvarken Bab...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Branded content

5 tips om te ontsnappen aan de later-illusie

Je oma bellen. Je zorgverzekering vergelijken. Het doucheputje schoonmaken. Allemaal dingen die je e...
Lees verder
Kort

7 manieren om een overleden dierbare te herdenken

‘Lang gingen we ervan uit dat verlies verwerken hetzelfde is als de overledene loslaten,’ vertel...
Lees verder
Kort

7 manieren om een overleden dierbare te herdenken

‘Lang gingen we ervan uit dat verlies verwerken hetzelfde is als de overledene loslaten,’ vertel...
Lees verder
Column

Trouweloze Tiger

Tiger Woods heeft heel wat mensen teleurgesteld. Zijn succes op de golfbaan combineerde hij met een ...
Lees verder
Interview

Extreme sporters: ‘Misschien sla ik een beetje door...

Waar anderen een paar keer per week een uurtje hardlopen, leggen zij honderden kilometers af door de...
Lees verder
Artikel

Nietsdoen: zo doe je dat

Even luieren kan zo lekker zijn, maar vreemd genoeg krijgen we het zelden voor elkaar. Terwijl gas t...
Lees verder
Column

Nu even geen perfectionist

Hoe ouder je wordt, hoe lastiger het is om iets nieuws te leren – laat staan om er echt goed in te...
Lees verder
Artikel

Waarom sporten ons brein in topconditie brengt

Opzienbarend nieuws: rennen en springen maakt je lichaam niet slanker en voor je bloeddruk hoef je h...
Lees verder
Kort

Pubers: alleen sporten met helm op!

Pubers moeten extra oppassen met sporten: hun brein is kwetsbaarder voor hersenschuddingen dan dat v...
Lees verder
9198