‘Hoe stop ik met doemdenken?’

Monique (32): ‘Sinds de geboorte van mijn dochter ben ik elke dag bang dat een van ons iets ergs overkomt. Ik droom de vreselijkste dingen – dat mijn dochter ernstig gehandicapt raakt, of dat mijn vriend verongelukt. Hoe kan ik die gedachten van me afzetten?’

‘Een jaar geleden is mijn dochter Emilie geboren. Het klinkt als een cliché, maar haar geboorte is het mooiste dat ik ooit heb meegemaakt. Alleen pieker ik sinds die dag verschrikkelijk. Mijn partner gaat iedere dag met de auto naar zijn werk. Dan vraag ik me af: Wat als hij niet meer thuiskomt? Het is druk op de weg, overal staan files en gebeuren ongelukken. Het is soms zo erg dat ik er ’s nachts niet van kan slapen, of ik heb vreselijke nachtmerries.

Overdag komt de angst in vlagen. De ene keer gaat het goed, de andere keer wordt mijn hele dag erdoor beheerst. Ik voel me dan niet optimaal en er komt weinig uit mijn handen. Soms stuur ik mijn vriend een kort mailtje om te vragen hoe het met hem gaat, maar ik val hem niet continu lastig, anders zit hij ook niet lekker op zijn werk. Als hij ’s avonds thuiskomt, laat ik hem wel weten wat me dwarszit.

Niemand weet hoe de dag van morgen eruitziet, daarom zou ik graag leren hoe ik deze angsten van me af kan zetten. Normaal gesproken ben ik namelijk vrolijk en goed gestemd. Hoe stop ik die doemgedachten?’

Dit zegt de deskundige

Behandel een piekeraar niet als slachtoffer, zegt psychotherapeut Fred Sterk.

‘De geboorte van een kind luidt een heel nieuwe levensfase in. Je bent plotseling niet meer alleen verantwoordelijk voor je eigen leven, maar ook voor dat van een ander. Dat kan – zoals bij Monique – aanleiding zijn voor een periode vol angstige gedachten.

Je zou je kunnen afvragen waarom mensen piekeren als ze er zo veel last van hebben. Maar het heeft op korte termijn wel degelijk een functie. Je wordt er rustiger van, het is een manier om controle uit te oefenen over je omgeving. Wanneer je te veel piekert, kan het zich echter uitbreiden tot een gegeneraliseerde angststoornis. Ongeveer 5 procent van de bevolking heeft daar last van. Dan zit het piekeren je zodanig in de weg dat het je dagelijks leven verstoort.

Bij Monique neemt het piekeren al ernstiger vormen aan. Ze slaapt bijvoorbeeld slecht en heeft nachtmerries. Wat wel positief is, is dat ze haar partner niet continu belt om te controleren of alles in orde is.’

Zo stop je met doemdenken

-Concentreer je op het hier en nu. Ga bijvoorbeeld wandelen en focus je op de verschillende kleuren groen die je ziet, of op de vogelgeluiden die je hoort. Je kunt ook naar een muziekstuk luisteren en letten op een bepaald instrument.

-Vermijd bevestigende informatie. Piekeraars gaan op zoek naar aanwijzingen die hun doemscenario’s ondersteunen. Kijk als je bang bent voor ongelukken dus niet naar realityprogramma’s op televisie. Onderneem liever activiteiten waarvan je energie krijgt.

– Las een dagelijks piekerhalfuurtje in waarin je je piekergedachten opschrijft en structureert. Waarvoor ben je bang, en hoe groot is de kans dat dat werkelijk zal gebeuren? Kun je misschien zelf iets doen om het te voorkomen? Zo ja, doe dat dan. Zo nee, stel dan voor jezelf vast dat het buiten je invloed valt. Ook dat kan bevrijdend werken.

-Ga de confrontatie met je angst aan: denk je piekergedachte helemaal door. Met piekeren blijf je hangen in een passief ‘wat als…’. Door het rampscenario van begin tot eind voor je geestesoog af te spelen en de daarbij behorende emoties op te roepen, kun je er als het ware actief mee aan de slag gaan. Daardoor zal je je sterker gaan voelen.

– Zorg voor lichamelijke ontspanning. Wanneer je lichaam gespannen is, is je geest dat ook. Bedenk wel dat je moet afkicken van piekeren. Juist als je ontspant, kunnen al die gedachten door je hoofd gaan razen.

Wil je meer tips om te stoppen met piekeren? Lees 5 tips om minder te tobben.

Tips voor de omgeving:

Ga niet mee in de angsten van de piekeraar. De partner van Monique moet haar bijvoorbeeld niet drie keer per dag bellen om te laten weten dat alles in orde is. Wel kan hij met haar over haar angsten praten en haar geruststellen: “Ik begrijp je angsten, maar ik rijd rustig en let goed op in het verkeer.”

Kun je ervan afkomen?

Jazeker, je kunt het beheersbaar maken. Maar wie te veel piekert, doet er verstandig aan hulp te zoeken.

Meer weten?
Leven met een piekerstoornis, Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Bohn, Stafleu & Van Loghum, € 18,50

 

auteur

Marloes Zevenhuizen

Mensen inwijden in de wondere wereld van de psychologie – niets vind ik leuker dan dat. En waar kan dat beter dan bij Psychologie Magazine?

» profiel van Marloes Zevenhuizen

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Handboek voor controlefreaks

Je struikelt erover en vindt nooit wat je zoekt. Toch laat je de boel de boel. Een zeven-stappen-pla...

Lees verder
Branded content

6 onmisbare tips voor een gezond lang leven

Goed eten en genoeg bewegen, iedereen weet dat je daarmee gezond oud kan worden. Maar welke stappen ...

Lees verder
Artikel

Vakantie? Eerst afkicken van stress

Psychiater Theo Compernolle, expert op het gebied van de invloed van stress op het brein, vertelt ho...

Lees verder
Artikel

Zó piekeren kinderen

Lees verder
Column

Goed piekeren

Lees verder
Artikel

Hoe accepteer ik mijn whiplash?

Lees verder
Artikel

Hulp bij chronische hoofdpijn

Lees verder
Artikel

Een cursus motivatie voor lummelaars

Lees verder
Advies

Hoe kan ik stoppen met piekeren?

Lees verder