Een nep-Gucci zet aan tot fraude

Geef mensen de kans om de boel te flessen en ze doen het - althans een beetje. Redacteur Janneke Gieles leest met verbazing en vermaak in 'Heerlijk oneerlijk' over onze neiging tot sjoemelen.

Boeken deze maand / De persoonlijke keuze van boekenredacteur Janneke Gieles

Bij bedrog en fraude denk ik vooral aan het gedrag van ánderen, niet aan dat van mij. Ik zie mezelf als Eerlijk Mens. Maar dit boek laat me twijfelen.

Iedereen heeft een ‘sjoemelmarge’, toont psycholoog en gedragseconoom Dan Ariely met veel onderzoek aan. Als de gelegenheid zich voordoet profiteren we allemaal graag van een extraatje. Maar tegelijkertijd zien we onszelf liever niet als oplichters. Daarom sjoemelen we precies zoveel dat ons zelfbeeld van eerlijke burger overeind blijft. We stoppen één pen in onze tas, misschien twee, maar geen hele doos.

Ariely schreef eerder twee boeken over ons irrationele gedrag, waaronder het bejubelde Predictably irrational. Door het schandaal met Enron en de bankencrisis raakte hij geïnteresseerd in ons sjoemelgedrag – gedrag dat overigens ook behoorlijk irrationeel is.

De onderzoeken die hij heeft gedaan gaan meestal als volgt. Studenten krijgen twintig moeilijke puzzeltjes; elke goede oplossing is geld waard. Wanneer de proefleider de antwoorden controleert, is het gemiddelde aantal goede oplossingen zeven. Maar wanneer proef­personen zelf hun goede antwoorden mogen optellen en uitbetalen, stijgt dat gemiddelde ineens naar twaalf: er zijn dus maar liefst vijf goede antwoorden bij gesjoemeld.

Ariely

Log in om verder te lezen.
auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Ik betrapte mijn collega op leugens

Geef mensen de kans om de boel te flessen en ze doen het - althans een beetje. Redacteur Janneke Gie...
Lees verder
Artikel

Een nep-Gucci zet aan tot fraude

Geef mensen de kans om de boel te flessen en ze doen het - althans een beetje. Redacteur Janneke Gie...
Lees verder
Artikel

Bij de coach: ‘Wat was je passie toen je 10 was?’

Door de juiste vragen te stellen, helpt een coach cliënten verder in hun ontwikkeling. In deze afle...
Lees verder
Artikel

Bij de coach: ‘Wat was je passie toen je 10 was?’

Door de juiste vragen te stellen, helpt een coach cliënten verder in hun ontwikkeling. In deze afle...
Lees verder
Artikel

Ontmaskerd door een hersenscan

Je onschuld bewijzen met een fMRI-scan? Het kan, volgens de Amerikaanse pioniers van No Lie MRI. De ...
Lees verder
Advies

Mijn grote liefde is een pathologische leugenaar

Geef mensen de kans om de boel te flessen en ze doen het - althans een beetje. Redacteur Janneke Gie...
Lees verder
Artikel

Ontmasker de leugenaar

Vier tips van leugendeskundige Aldert Vrij om leugenaars te betrappen.
Lees verder
Advies

Ze raakte zwanger door een leugen

Geef mensen de kans om de boel te flessen en ze doen het - althans een beetje. Redacteur Janneke Gie...
Lees verder
Verhaal

Leugens vermomd als waarheid

Veel argumenten klinken misschien heel overtuigend, maar zijn eigenlijk misleidend. Waarom trappen w...
Lees verder
Artikel

Liegen om te verkopen

Oplichters zeggen dat de mens graag bedrogen wil worden, omdat hun slachtoffers maar al te vaak bete...
Lees verder