Cultuur

Overspel en achterdocht toneel ‘Mensen die vreemdgaan, compenseren een gemis,’ zegt regisseur Frans Strijards van het Nationale Toneel. Zo ook de hoofdpersoon in de komedie De Methode Ribadier. Voor zijn keurige leven als getrouwd politicus zoekt hij tegenwicht in een geheime affaire. Daarbij gaat het hem niet om de liefde, maar om het spel. Strijards: […]

Overspel en achterdocht

toneel

‘Mensen die vreemdgaan, compenseren een gemis,’ zegt regisseur Frans Strijards van het Nationale Toneel. Zo ook de hoofdpersoon in de komedie De Methode Ribadier. Voor zijn keurige leven als getrouwd politicus zoekt hij tegenwicht in een geheime affaire. Daarbij gaat het hem niet om de liefde, maar om het spel.

Strijards: ‘Op jonge leeftijd is vreemdgaan vooral een hormonale kwestie. Maar als je ouder wordt, gaat het meer om het spel, de spanning, het stiekeme. Het kan zelfs dwangmatig worden: een onhebbelijkheid die je niet graag kwijt wilt.’

De echtgenote van de politicus, die al eerder werd bedrogen, maakt het hem ondertussen niet gemakkelijk. Ze is voortdurend achterdochtig. Strijards: ‘Haar gedrag gaat van hysterie tot tactische, rationele stappen. Het hele scala aan vertoon van vrouwelijk ongenoegen komt aan bod.’

Waanzin door de eeuwen heen

museum

Hoe ga je om met iemand die stemmen hoort, buiten zinnen is of juist apathisch voor zich uit staart? Hoe er door de eeuwen heen is gedacht over dit vraagstuk, wordt getoond in Het Dolhuys, een nieuw museum over psychiatrie. Oorspronkelijk diende het gebouw rond 1600 om ‘dollen’ en mensen met een besmettelijke ziekte buiten het openbare leven te houden. Conservator Floris

Mulder: ‘De opkomst van de psychiatrie rond 1800 was revolutionair. Het ging ineens over het genézen van gekken, in plaats van over het opbergen ervan.’

In het museum zijn historische voorwerpen te zien, zoals een elektroshockapparaat, een dwangstoel en de oorspronkelijke ‘dolcellen’ uit de zestiende eeuw. Maar de expositie gaat vooral over de opvattingen over waanzin. Mulder: ‘Het is niet alleen een verzameling oude spullen; het draait om de ervaringen en meningen van mensen daaromheen.’

Via historische filmbeelden van behandelingen, audio-opnamen en teksten komen de verhalen van patiënten en behandelaars tot leven.

Ook kunt u zelf een aantal psychologische tests doen, zoals de Rorschach-inktvlekkentest, om te onderzoeken hoe normaal ú eigenlijk bent. Mulder: ‘We hopen een steentje bij te dragen aan de beeldvorming over psychiatrische patiënten. We willen de bezoeker prikkelen om na te denken over wat gek is en wat normaal.’

De duistere zonderling

opera

Peter Grimes, een zonderlinge visser uit een kleine vissersgemeenschap, wordt buitengesloten door zijn dorpsgenoten. Ze roddelen voortdurend over hem. Wanneer zijn leerjongen onder vreemde omstandigheden om het leven komt, beschuldigt het hele dorp hem van moord. Grimes lijkt het slachtoffer van massahysterie in een bekrompen roddelgemeente. Of hebben de dorpelingen toch gelijk?

Regisseur Monique Wagemakers: ‘Grimes wordt buitengesloten vanwege zijn duistere natuur. Hij heeft twee kanten: hij kan poëtisch zijn en visionair. Maar zijn stemming kan plotseling omslaan, en dan verwordt hij tot een woedende, agressieve, sadistische persoonlijkheid.’

Net als de onvoorspelbare zee en het karakter van Grimes is de muziek soms lieflijk en licht, dan weer nietsontziend en verwoestend. Of Grimes ook echt schuldig is, blijft in het midden. ‘Maar het kan geen toeval zijn dat meerdere van zijn leerjongens doodgaan,’ vindt Wagemakers.

De Methode Ribadier door het Nationale Toneel, tournee t/m 17 april. Informatie: 070-3181444, www.nationaletoneel.nl

Het Dolhuys, Schotersingel 2, Haarlem (opening op 27 januari). Informatie: 023-5410670, www.hetdolhuys.nl

Peter Grimes door de Nationale Reisopera, tournee t/m 25 februari. Informatie: 053-4878500, www.reisopera.nl

auteur

Janneke Gieles

Werken op de redactie Psychologie Magazine is alsof ik nog steeds psychologie studeer, maar dan leuker en diepgaander. Steeds weer een ander onderwerp uitpluizen, speuren naar nieuw interessant onderzoek, praten met onderzoekers en auteurs over hun ideeën, en lekker filosoferen en eigen ervaringen uitwisselen met collega’s.

» profiel van Janneke Gieles

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Opvoeden met een ouderschapsdiploma?

'Wat is uw beroep?' 'Ik ben full-time moeder, met een tachtigurige werkweek.' Als het aan de ouders ...
Lees verder
Artikel

Opvoeden met een ouderschapsdiploma?

'Wat is uw beroep?' 'Ik ben full-time moeder, met een tachtigurige werkweek.' Als het aan de ouders ...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Branded content

Echt ontspannen op vakantie

Weten we nog wel wat ervoor nodig is om goed uitgerust thuis te komen van vakantie? Auteur Peggy van...
Lees verder
Artikel

Hoe nieuwe rituelen ons verbinden

De laatste jaren heb ik steeds meer zin om zogenoemde kantelmomenten samen met anderen te vieren, of...
Lees verder
Artikel

Hoe nieuwe rituelen ons verbinden

De laatste jaren heb ik steeds meer zin om zogenoemde kantelmomenten samen met anderen te vieren, of...
Lees verder
Artikel

Aanleg gaat voor opvoeding

Hoeveel invloed heeft opvoeding op de persoonlijkheidsontwikkeling van een kind? Voor ouders is dit ...
Lees verder
Artikel

Wat doen we als we gefaald hebben?

Je hebt een kras gemaakt in een geleende auto, je hebt de tenniswedstrijd verloren, je bent gezakt v...
Lees verder
Artikel

Tegen zijn wil

Het idee van mannen als daders en vrouwen als slachtoffers van ongewenste seks, wordt door de Amerik...
Lees verder
Verhaal

De psychologie achter cijfers

Econometrist en journalist Sanne Blauw is heel kritisch op nieuwsfeiten. Toch laat zelfs zij zich mi...
Lees verder
Kort

Worstelen met het celibaat

Katholieke geestelijken die geen seksuele verhoudingen mogen aangaan, dragen een zware last op hun s...
Lees verder
Artikel

Koesteren en kleppen

Lange tijd hebben psychologen gedacht dat er een universele reactie is op stress: vechten of vluchte...
Lees verder