Assertiever worden?

Op een rustige manier ‘ik wil’ zeggen. Of: ‘Nee, dat gaat niet lukken.’ Best moeilijk. Want straks vindt de ander je onaardig. Of egoïstisch. Het goede nieuws: assertief zijn is te leren, zegt psycholoog Marloes Abrahamse.

Je wordt gek van de vele berichtjes en wilt uit de Whatsappgroep. Een vriendin vraagt je om op haar kind te passen, nét nu je zin had in een avondje thuis. Vind je het lastig om in dit soort situaties je vriendelijk maar duidelijk uit te spreken? Dan heb je waarschijnlijk moeite om assertief te zijn.

Online training

Vergroot je assertiviteit

  • Beter voor jezelf opkomen
  • Nee zeggen zonder schuldgevoel
  • Inspirerende video’s met trainer Nienke Verhoeven

bekijk de training
Nu maar
€ 67,50

Kan iedereen assertief worden?

Psycholoog Marloes Abrahamse: ‘Ja, het is gedrag, dus het kan meestal aangeleerd worden. Wel kan het voor iemand die is opgevoed met het idee dat je mond opentrekken brutaal is, moeilijker zijn dan voor iemand die meekreeg dat assertief gedrag oké is.
Assertief worden is een proces dat bij jezelf en soms ook bij je omgeving voor spanning kan zorgen. Maar het helpt je wel beter te zien wat jouw behoeften zijn, terwijl je ook de belangen van anderen niet uit het oog verliest. Je gaat je sterker, zelfbewuster en weerbaarder voelen én gedragen.’

Waarom is assertief zijn zo lastig?

‘Voelen wat je écht wilt kan al lastig zijn. En die wens ook nog uitspreken, terwijl je weet dat een ander dat misschien niet zo voelt, is helemaal spannend. Het kan leiden tot een conflict en dat willen wij mensen zo veel mogelijk voorkomen. Zelfs als je jezelf daarmee tekortdoet. Daarbij zijn we empathische wezens: we willen de ander geen vervelend gevoel geven.’

Wat loop je mis als je je niet assertief gedraagt?

‘De kans bestaat dat je regelmatig over je eigen grenzen gaat als je niet zegt wat je echt wilt. Voor de mensen in je omgeving is dat ook niet fijn; zij weten niet wat ze aan je hebben. Dat kan uitmonden in misverstanden, spanningen en irritaties. Bij jezelf kan het zorgen voor vermoeidheid, stress of zelfs burn-outklachten.’

Oefening: aarzeltaal vermijden

Je hoort het jezelf zeggen: ‘Nou, op zich is dat misschien voor nu een beetje onhandig, ik kijk even, uhm…’
Een belangrijke stap in je assertiever gedragen is je bewust worden van de ‘aarzeltaal’ die je gebruikt. Aarzeltaal verzacht je ‘nee’ namelijk niet. Die maakt je boodschap alleen maar minder helder. Het is dus zaak om dit soort woorden zo veel mogelijk te vermijden en te vervangen door assertieve taal. Door een ‘ja’ of ‘nee’ zonder uitgebreide toelichting, bijvoorbeeld. Door: ‘Ik wil dat niet’, ‘Ik heb geen tijd om hier nu op in te gaan’ of ‘Helaas, ik heb andere plannen’. Of door een stellig ‘Ja, graag’ natuurlijk.

Online training

Vergroot je assertiviteit

  • Beter voor jezelf opkomen
  • Nee zeggen zonder schuldgevoel
  • Inspirerende video’s met trainer Nienke Verhoeven

bekijk de training
Nu maar
€ 67,50

Oefen komende dagen met een of meerdere van de onderstaande situaties. Wees eerlijk en direct, vermijd overbodige verontschuldigingen en al te veel uitleg. Als het niet lukt of het geeft je een onprettig gevoel: wees er toch trots op dat je het hebt geprobeerd.

  • Formuleer van tevoren vast wat je precies wilt zeggen.
  • Ga uitgebreid schoenen passen zonder iets te kopen. Bedank voor vertrek, maar verontschuldig je niet.
  • Zeg op een vriendelijke manier ‘nee’ op een uitnodiging. Laat er geen misverstand over bestaan dat jij er niet bij bent.
  • Koop iets wat gewogen moet worden en zorg dat je precies krijgt wat je gevraagd hebt. Laat het eventueel opnieuw wegen.
  • Bel een bedrijf dat jou een product heeft geleverd waar je niet helemaal tevreden over bent en zorg dat je krijgt wat je wél wilt.

 

Ghislaine (37) leerde beter voor zichzelf opkomen

Ik bleef te vaak stil tijdens een overleg, uit angst dat ik iets stoms zou zeggen. Vaak zei een collega daarna precies wat ik dacht en daar werd dan goed op gereageerd. Door de training Vergroot je assertiviteit realiseerde ik me dat ik mijn gedrag afstem op onjuiste aannames. Ik zeg er bijvoorbeeld niks van als iemand voordringt bij de kassa, omdat ik denk dat er ruzie van komt, terwijl dat in de praktijk meestal niet gebeurt.

Ik heb tegenwoordig een pakketje “assertieve zinnen” bij me. Het was nooit bij me opgekomen dat je op sommige vragen of verzoeken gewoon “nee” kunt zeggen, maar dan op een vriendelijke manier. Zo heb ik de zin “Ik wil daar niet over praten, dat vind ik te persoonlijk” achter de hand, mocht het nodig zijn.
De eerste keer dat ik op mijn werk daadwerkelijk mijn mond opendeed tijdens een overleg, was ik zo trots op mezelf. Ik weet nu dat als ik zeg wat ik denk, mensen dat wel degelijk waarderen.’

auteur

Resi Lankester

Elk mens heeft een verhaal. En ik wil al die bijzondere verhalen heel graag horen en zo mooi mogelijk opschrijven. Daarnaast ben ik benieuwd naar het waarom achter ons gedrag. Waarom doen we wat we doen en willen we wat we willen? Wat drijft ons?

» profiel van Resi Lankester

Dit vind je misschien ook interessant

Advies

Hoe vind ik tijd voor mijzelf?

Lees verder
Branded content

Moe? 7 tips voor meer vitaliteit

Na een lange werkdag ben je al snel geneigd op de bank te ploffen met de afstandsbediening en een gl...

Lees verder
Kort

Gezond leven? Stel jezelf een sociaal doel

Wil je na de vakantie gezonder gaan leven? De kans van slagen is groter als je een niet-egoïstisch ...

Lees verder
Advies

Kan ik nee zeggen tegen mijn baas?

Lees verder
Artikel

Video: Hoe zeg je nee?

Lees verder
Verhaal

21 manieren om nee te zeggen

Lees verder
Verhaal

Hoe ik stopte met pleasen

Lees verder
Artikel

Gewóón zeggen wat je wilt

Lees verder
Advies

Ik ben bij mijn man te meegaand

Lees verder