De vraag

Wat is de beste behandeling voor een narcistische persoonlijkheidsstoornis?

Beste Frans,

Ik zou graag meer willen weten over narcisme, en specifiek over de behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

Is er een boek dat ik kan lezen over dit onderwerp? Engels is op zich geen probleem. Ik maak uit de beschrijvingen van uw boeken op internet niet op of ze specifiek over narcisme gaan.

Groet,
Loes

Het advies

Frans Schalkwijk

Psychoanalyse

Beste Loes,
Behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis is een moeilijke zaak. Vooral als u de vraag formuleert als ‘Wat behelst de behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.’

Openlijk narcisme versus verborgen narcisme

Narcistische persoonlijkheidsstoornis is een term uit de DSM-IV, het medische classificatiesysteem voor psychische stoornissen. In dit boekje wordt eigenlijk alleen verwezen naar de openlijke narcist, die hier ‘thick-skinned‘ wordt genoemd.

Het lastige is: openlijke narcisten melden zich zelden of nooit voor behandeling. Als ze zich al melden, dan is dat vaak omdat een narcistische krenking heeft geleid tot ineenstorting van het kaartenhuis, leidend tot gevoelens van waardeloosheid of zinloosheid. Omdat het karakter van deze mensen vaak grotendeels gebaseerd is op de narcistische afweerstructuur, is een behandeling moeizaam als deze gericht zou zijn op verandering. Vandaar dat er meestal wordt gezocht naar herstel van het narcisme.

Over de behandeling van verborgen narcisme

Bij verborgen narcisme (‘thin-skinned‘) ligt dit anders. Verborgen narcisten lijden nogal eens aan gevoelens van leegheid en depressie, en zijn wel gemotiveerd voor behandeling. Echter ook hier geldt dat de verborgen grootheidsfantasieën vaak moeilijk te bereiken zijn in een behandeling, en erg lastig toegankelijk voor verandering.

Kortom, het blijft tobben. Een behandeling van (verborgen) narcisme is vaak langdurig, maar kan wel leiden tot resultaten. In mijn ervaring als psychoanalyticus zijn er met psychoanalytische psychotherapie of psychoanalyse wel veranderingen te bereiken, maar makkelijk is dit niet.

Literatuur over narcisme

Wat betreft literatuur: in mijn boek ‘Het diepst van je gevoel’ wordt een voorbeeld geschetst van een behandeling van narcistische problematiek middels psychoanalyse. In mijn boek ‘Vrouwenlevens’ wordt de dynamiek van het narcisme wel vaak beschreven, maar niet de behandeling. Vanuit de psychoanalyse is met name de stroming van de zelfpsychologie van Kohut bij uitstek het gebied van het narcisme. Zijn boeken gaan steevast over de behandeling, zoals ‘The restoration of the Self’ (1977) of ‘How does analysis cure?’ (1984). Voor een goed overzicht is de ‘bijbel’ van G.O. Gabbard (2000) het standaardwerk: ‘Psychodynamic psychiatry in clinical practice’.

Vriendelijke groet,
Frans Schalkwijk

Meer weten over dit thema? Bekijk Narcisme
Deel dit artikel:
14 december 2002 | Laatst gewijzigd op 12 augustus 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Artikel

Drie belangrijk inzichten dankzij Sigmund Freud

Hij was de eerste arts die intensief luisterde naar patiënten en psychische oorzaken vond voor fysi...
Lees verder
Artikel

Drie belangrijk inzichten dankzij Sigmund Freud

Hij was de eerste arts die intensief luisterde naar patiënten en psychische oorzaken vond voor fysi...
Lees verder
Branded content

Hechting: hoe geef je je kind een stevige basis?

Opgroeien in een veilige en liefdevolle omgeving is belangrijk voor een kind. Het zorgt ervoor dat j...
Lees verder
Branded content

Hechting: hoe geef je je kind een stevige basis?

Opgroeien in een veilige en liefdevolle omgeving is belangrijk voor een kind. Het zorgt ervoor dat j...
Lees verder
Kort

Kijktip: Nieuwe feelgood-dramaserie over autisme

Maandagavond 21 september start de nieuwe feelgood-dramaserie 'Het A-woord' over het gezin van wie h...
Lees verder
Kort

Kijktip: Nieuwe feelgood-dramaserie over autisme

Maandagavond 21 september start de nieuwe feelgood-dramaserie 'Het A-woord' over het gezin van wie h...
Lees verder
Verhaal

Angsttherapie met virtual reality

Kun je in een virtuele omgeving van hoogtevrees afkomen? Journaliste Eva Schram bezocht daarvoor een...
Lees verder
Artikel

‘Die beelden blijf ik voor me zien’

Militairen die zijn uitgezonden naar een oorlogsgebied, worden soms jaren later nog geteisterd door ...
Lees verder
Advies

Ik (55) durf opeens niet meer hard te rijden

Beste Jan, Ik ben 55 jaar. Sinds ca. twee jaar werd ik steeds banger om met auto op de snelweg te ri...
Lees verder
Advies

Waar vind ik hulp voor mijn eetprobleem?

Beste Masja, Op dieet gaan wil ik niet meer – ik heb de nodige cursussen op dit gebied gevolgd. Di...
Lees verder
Artikel

Hoge pieken en diepe dalen

Over de bipolaire stoornis worden ontdekkingen gedaan die revolutionair mogen heten. Bijvoorbeeld da...
Lees verder
Verhaal

‘Ik was de hele dag bang. Hij was overal’

In een geheim opvanghuis wonen vrouwen die zijn gevlucht voor hun man. Thuis zijn ze jarenlang misha...
Lees verder
10565