De vraag

Wat is de beste behandeling voor een narcistische persoonlijkheidsstoornis?

Ik zou graag meer willen weten over narcisme, en specifiek over de behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

Is er een boek dat ik kan lezen over dit onderwerp? Engels is op zich geen probleem. Ik maak uit de beschrijvingen van uw boeken op internet niet op of ze specifiek over narcisme gaan.

Het advies

Frans Schalkwijk

Psychoanalyse

Behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis is een moeilijke zaak. Vooral als u de vraag formuleert als ‘Wat behelst de behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.’

Openlijk narcisme versus verborgen narcisme

Narcistische persoonlijkheidsstoornis is een term uit de DSM-IV, het medische classificatiesysteem voor psychische stoornissen. In dit boekje wordt eigenlijk alleen verwezen naar de openlijke narcist, die hier ‘thick-skinned‘ wordt genoemd.

Het lastige is: openlijke narcisten melden zich zelden of nooit voor behandeling. Als ze zich al melden, dan is dat vaak omdat een narcistische krenking heeft geleid tot ineenstorting van het kaartenhuis, leidend tot gevoelens van waardeloosheid of zinloosheid. Omdat het karakter van deze mensen vaak grotendeels gebaseerd is op de narcistische afweerstructuur, is een behandeling moeizaam als deze gericht zou zijn op verandering. Vandaar dat er meestal wordt gezocht naar herstel van het narcisme.

Over de behandeling van verborgen narcisme

Bij verborgen narcisme (‘thin-skinned‘) ligt dit anders. Verborgen narcisten lijden nogal eens aan gevoelens van leegheid en depressie, en zijn wel gemotiveerd voor behandeling. Echter ook hier geldt dat de verborgen grootheidsfantasieën vaak moeilijk te bereiken zijn in een behandeling, en erg lastig toegankelijk voor verandering.

Kortom, het blijft tobben. Een behandeling van (verborgen) narcisme is vaak langdurig, maar kan wel leiden tot resultaten. In mijn ervaring als psychoanalyticus zijn er met psychoanalytische psychotherapie of psychoanalyse wel veranderingen te bereiken, maar makkelijk is dit niet.

Literatuur over narcisme

Wat betreft literatuur: in mijn boek ‘Het diepst van je gevoel’ wordt een voorbeeld geschetst van een behandeling van narcistische problematiek middels psychoanalyse. In mijn boek ‘Vrouwenlevens’ wordt de dynamiek van het narcisme wel vaak beschreven, maar niet de behandeling. Vanuit de psychoanalyse is met name de stroming van de zelfpsychologie van Kohut bij uitstek het gebied van het narcisme. Zijn boeken gaan steevast over de behandeling, zoals ‘The restoration of the Self’ (1977) of ‘How does analysis cure?’ (1984). Voor een goed overzicht is de ‘bijbel’ van G.O. Gabbard (2000) het standaardwerk: ‘Psychodynamic psychiatry in clinical practice’.

Meer weten over dit thema? Bekijk Narcisme
Deel dit artikel:
14 december 2002 | Laatst gewijzigd op 23 oktober 2020

Dit vind je misschien ook interessant

Column

Bij de relatietherapeut: waarom met therapeuten vaak iets mi...

Psychiaters en psychologen lopen een gerede kans op burn-out, verslaving, suïcidale depressie en re...
Lees verder
Column

Bij de relatietherapeut: waarom met therapeuten vaak iets mi...

Psychiaters en psychologen lopen een gerede kans op burn-out, verslaving, suïcidale depressie en re...
Lees verder
Branded content

‘Schoonheid is uitstralen dat je gelukkig bent’

De natuur heeft ons geprogrammeerd om naar mooie dingen te kijken, zegt psychologe Nancy Etcoff. Maa...
Lees verder
Branded content

‘Schoonheid is uitstralen dat je gelukkig bent’

De natuur heeft ons geprogrammeerd om naar mooie dingen te kijken, zegt psychologe Nancy Etcoff. Maa...
Lees verder
Artikel

Groots gebaar: vijf orgaandonoren over hun drijfveren

‘Ik dacht: ik heb twee nieren. Eén voor mezelf en één om cadeau te geven.’ Vijf donoren vert...
Lees verder
Artikel

Groots gebaar: vijf orgaandonoren over hun drijfveren

‘Ik dacht: ik heb twee nieren. Eén voor mezelf en één om cadeau te geven.’ Vijf donoren vert...
Lees verder
Advies

Hoe ga ik om met mijn borderline persoonlijkheidsstoornis?

Zo’n 7 jaar geleden (toen ik 21 was), heb ik de diagnose borderline persoonlijkheidsstoornis e...
Lees verder
Verhaal

Borderline behandelen met schematherapie

Jarenlang werden mensen met borderline beschouwd als onbehandelbare gevallen, zelfdestructieve zorgv...
Lees verder
Advies

Kan ik nog genieten van seks?

Beste Jolet, Op mijn vijftiende heb ik heel nare ervaringen gehad met seks. Ik was erg verlegen en d...
Lees verder
Artikel

Baby in therapie

Een baby in therapie? Het klinkt onzinnig en bovendien kan het ukkie nog niet eens praten. Toch is e...
Lees verder
Kort

Afkicken op vijfsterrenniveau

Gezondheid ‘Dat kunnen wij ook – en beter!’ dacht psychiater, psychotherapeut en J...
Lees verder
Advies

Ik heb een minderwaardigheidscomplex

Ik heb moeite om mezelf te accepteren. Als me dat wel lukt gebeurt er altijd weer iets waarbij ik me...
Lees verder
10565