De vraag

Mijn moeder doet me telkens weer pijn

De relatie tussen mij en mijn moeder blijft moeilijk. Er is ofwel contact en dan ga ik weer helemaal op in de hoop dat ze dit keer wél op een fijne manier met me zal omgaan. Of ik verbreek het contact (weer) omdat ze mij telkens pijn doet en grip op me krijgt. Hoe kan ik wel met mijn moeder omgaan zonder mezelf steeds in het contact te verliezen?

Het advies

Expert

Gerrie Reijersen van Buuren

Familie en relaties

Wat moedig dat je het blijft proberen: zoeken naar verbinding met de vrouw die jou het leven gaf; zoekend naar haar liefde, erkenning, respect, nabijheid en zorg. Je wilt zo graag van haar horen en ervaren dat je geliefd bent en er mag zijn en van waarde bent. Je wilt zo graag samen zijn.

Jouw moeder lijkt je dat niet te kunnen geven. En je bent zeker niet de enige dochter die een moeder heeft die niet kan geven wat haar dochter zo broodnodig heeft.

Het is een natuurwet dat moeders hun kinderen geven of in ieder geval proberen te geven wat ze kunnen, of denken dat hun dochters (en ook zonen) nodig hebben. Als dat niet lukt, is er bijna altijd een onvermogen. Zij waren ooit ook zelf dochter. Ook zelf een klein meisje met datzelfde verlangen als jij hebt.

Bij de meeste moeders die hun kinderen niet kunnen geven wat ze nodig hebben ligt daar de oorzaak: beschadiging van hun persoonlijkheid in welke vorm dan ook, door welk trauma dan ook, waardoor ze wel volwassen lijken en kinderen baren, maar niet in de zin van volwassen verantwoordelijkheid kunnen dragen voor deze kinderen en hen geven wat ze nodig hebben.

Je kunt als mens niet geven wat je niet hebt, of welk vermogen volkomen is geblokkeerd of zelfs vernietigd. Deze moeders hebben vaak logischerwijs ook niet het vermogen te zien waarin ze tekort schieten. Dus waarop zijn ze aan te spreken? Soms proberen zij zelfs hun eigen onvervulde verlangen gestild te krijgen door hun dochters (of zonen) en moet de dochter de moeder van haar moeder zijn.

Door deze wetenschap kunnen dochters soms hun moeders min of meer ontschuldigen. Vaak helpt het de geschiedenis van je moeder te kennen. Soms ook niet, omdat het geen redenen tot ontschuldiging geeft die voor jou en jouw pijn goed genoeg zijn die pijn te (ver)dragen.

Het verlangen blijft, ook al ben je tachtig. Het is een legitiem verlangen. Wanneer dit verlangen niet wordt vervuld door de enige persoon die dat kan – namelijk je moeder – ben je min of meer aan jezelf, je partner, je eigen kinderen of andere dierbaren verplicht te gaan leren omgaan met de rouw, de pijn die nooit helemaal weg zal gaan, ook al houden er nog zoveel anderen van je. Je moet iets achterlaten en verder gaan. Maar hoe? De relatie verbreken helpt vaak niet echt.
Wat wel:
1. Besluit hóé je een volwassen dochter wilt zijn. Je kunt namelijk niet voor je moeder besluiten hoe zij moeder moet zijn. In jouw situatie lijkt het erop dat je moeder het heft in handen heeft. En jij danst (als een klein kind) naar haar pijpen. Je bent volwassen. Kies zelf wanneer, waar en hoelang je haar wilt zien, op jouw tijd en onder jouw condities.

Besluit dat je haar een keer een bos bloemen stuurt met daarop een regel in de trant van ‘omdat je mijn moeder bent’. Een andere keer een kaart waarop je zegt blij te zijn met jezelf omdat je zo’n mooie vrouw bent geworden.

En: voor alle dochters van moeders die hun kinderen niet hebben kunnen geven wat deze nodig hadden, vergeet niet dat deze moeders wel degelijk iets goed gedaan moeten hebben, want anders was je niet zo geworden als je nu bent. Al is het maar je genetisch materiaal of de zorg voor je als baby, maar er vast wel iets wat ze ooit goed deed en een basis legde voor jouw ontwikkeling tot wie je nu bent.

2. Besluit dat je niet toestaat dat ze je pijn doet. Dat werkt vaak alleen goed als je daarnaast rouwt om wat je graag had willen hebben maar niet hebt gekregen. Voel die emotie van verdriet maar houd die niet vast door hem in te vullen en jezelf te bestempelen als iemand met een tekort. Emoties komen en gaan ook weer als je ze niet invult. Opmerkingen die onplezierig of zelfs venijnig zijn kun je negeren, weigeren, of met humor pareren of zeggen: ‘Als je zo doet, moeder, dan ga ik weer. Tot de volgende keer.’

3. Zoek mensen uit waarmee je kunt praten over hoe jij een goede moeder kunt zijn voor jouw dochters (of zonen) of een volwassen moederfiguur voor kinderen die op je pad komen.
Door zo het heft in eigen handen te nemen krijgt je moeder een dochter die haar een spiegel voorhoudt over haar moederschap. Je kunt met haar omgaan zonder jezelf te verliezen en zult merken dat je jezelf juist ontwikkelt. Daarvan zul jijzelf, maar ook jouw dierbaren de mooie vruchten plukken.
En nee….makkelijk wordt het niet. Wel beter.

Dit vind je misschien ook interessant

Interview

‘Ik zag de paniek in de ogen van de gynaecoloog’

Er zijn momenten waarop het leven in één klap tot stilstand komt. Dan wordt onze veerkracht tot he...
Lees verder
Interview

‘Ik zag de paniek in de ogen van de gynaecoloog’

Er zijn momenten waarop het leven in één klap tot stilstand komt. Dan wordt onze veerkracht tot he...
Lees verder
Kort

Dit zijn de positieve kanten van ouderschap op latere leefti...

Op latere leeftijd kinderen krijgen wordt vaak geassocieerd met gezondheidsrisico’s.
Lees verder
Kort

Dit zijn de positieve kanten van ouderschap op latere leefti...

Op latere leeftijd kinderen krijgen wordt vaak geassocieerd met gezondheidsrisico’s.
Lees verder
Kort

Weekend: vaders relaxen, moeders sloven

Wat doe je terwijl je partner bezig is met de baby of het huishouden? Vrouwen gaan dan vaak ook iets...
Lees verder
Interview

Eva van der Gucht: ‘Ik vind het steeds fijner dat ik buite...

Actrice Eva van der Gucht (40) probeert alles en iedereen zonder oordeel of angst tegemoet te treden...
Lees verder
Interview

Mijn moeder heeft alzheimer

Wat doet het met een gezin als een van de ouders begint te dementeren? Anna Myrte Korteweg interview...
Lees verder
Advies

Mijn puberdochter tergt me tot het uiterste

Lees verder
Advies

Ik heb een slechte relatie met mijn moeder

Lees verder
Interview

‘Mijn echte moeder wil me niet kennen’

Niemand in Mariëlle’s oorspronkelijke familie weet van haar bestaan af. Behalve haar biologische ...
Lees verder