Elke negentig minuten is het raak: ons brein neemt even pauze en onze gedachten dwalen af. Maar waar fantaseren we dan over? ­Vakantie? Wraak? Seks met de jongen van de postkamer? De uitslag van het grote fantasieënonderzoek.

Ieder kind is wel eens bang: voor de hond van de buren, voor het donker, voor een proefwerk. Met die angsten kunnen kinderen zelf leren omgaan, als ze de juiste steun krijgen. Negentien tips om uw kind te helpen.

Stiekem blij zijn als die vriendin wordt afgewezen, genieten van het verdriet van een ander – het zijn gevoelens waarvoor je je zou moeten schamen. Maar ieder mens heeft ze. En er zijn goede redenen om ze niet te onderdrukken.

Hoe komt het toch dat Harry Potter wereldwijd zo’n succes is? Volgens de Franse psycholoog Benoît Virole ligt het geheim in een nieuwe denkstijl die kinderen van tegenwoordig hanteren, en waar Potter-schrijfster J.K. Rowling dankbaar gebruik van zou maken. De Nederlandse deskundigen zijn het niet helemaal met Virole eens.

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is dat Jèmeljan Hakemulder. Als theater-, film- en tv-wetenschapper verdiept hij zich in de invloed van literatuur op onze emoties. Hij geeft zijn visie op de met twee Golden Globes bekroonde film The Hours, waarin Virginia Woolf's beroemde roman Mrs. Dalloway een stempel drukt op het leven van drie vrouwen.

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is dat droompsycholoog Louis Sommeling, die een computerprogramma ontwikkelde waarmee mensen hun dromen kunnen onderzoeken. Hij geeft zijn mening over Mulholland Drive.

Vrouwen hebben behoefte aan een pornoblad, is de overtuiging van Fleur Zandwijken. Als vrouwen naar porno kijken, dringt hun seksuele opwinding vaak niet tot hen door, zo blijkt uit psychologisch onderzoek. Is er wel een markt voor vrouwenporno?

In de populaire televisieserie The X-Files legt de wetenschap het af tegen paranormale verschijnselen. FBI agente Dana Scully, het symbool van rationele scepsis, faalt telkens weer in het geven van bevredigende wetenschappelijke verklaringen voor de bovennatuurlijke ontwikkelingen. Volgens The Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal (CSICOP), de grote Amerikaanse broer van de Nederlandse stichting Skepsis, maken vele prominente Amerikaanse academici zich er bezorgd over dat de wetenschap in de serie als zwak wordt afgebeeld. Kritisch nadenken wordt niet beloond. Degenen die deze zorgen afdoen met 'Het is maar fictie', worden door wetenschapper Richard Dawkins teruggefloten. Stel je voor, zo schrijft hij, dat in een misdaadserie in elke aflevering de ene verdachte blank is en de andere zwart, en dat de conclusie telkens is dat de zwarte schuldig is. Zou men dat kunnen afdoen met 'Het is maar fantasie'?

Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets kunnen herinneren zoals het werkelijk is gebeurd.' Dit is een van de kenmerkende uitspraken van de Amerikaanse geheugenonderzoeker Elizabeth Loftus en zij bewaart haar scepsis niet voor het geheugen van anderen. In haar boek Memory (1980) beschrijft zij dat zij haar vader heeft verloren na een afschuwelijk ziekbed. Vervolgens probeert zij het leed te verzachten door gelukkige herinneringen op te halen, maar die willen niet komen. Het drama heeft de onbekommerde tijden onbereikbaar gemaakt en als zij dan toch beelden uit het verleden weet op te roepen, realiseert zij zich dat dit precies de foto's uit het familiealbum zijn.

Een geheim kan een hele familie in de ban houden en het klimaat verzieken. Wat als het onzegbare eindelijk hardop wordt uitgesproken? Overspel, jaloezie en incest, maar ook geldproblemen of een erfelijke ziekte woekeren soms generaties lang in een familie. Een foute opa in de oorlog, een oom met losse handjes: ze blijven beschermd door bloedbanden. Terwijl iedereen weet dat er iets is, verzwijgt de familie het schandaal voor de buitenwacht, uit angst voor gezichtsverlies, smaad of hoon. Wat zijn de consequenties van het bewaren van het grote geheim? En is het niet beter om het te onthullen? Tekst: Ite Rümke

Mannen met macht hebben seksuele aantrekkingskracht op vrouwen, niet alleen in hun privé-leven, maar ook op het werk. Kunnen vrouwen in topposities ook elke man om hun vinger winden?

Een lach, een hand die iets te lang op een schouder blijft rusten: verliefden putten overal hoop uit. De liefde was wederzijds, maar hij was te bang om het te erkennen, zeggen ze vaak. De afwijzer heeft echter een andere versie.

Wij denken dat we feilloos registreren wat er om ons heen gebeurt, maar mensen gaan uit van ruwe basisconcepten, en een verandering die daar geen afbreuk aan doet, nemen we niet waar.

Verlangen is de motor van het leven, zo staat te lezen in de Agenda van het Verlangen 1998. Men zou verwachten dat het menselijke verlangen een serieus onderwerp voor psychologisch onderzoek zou zijn. En dan niet alleen wát mensen verlangen - van hun partner, van de toekomst, van zichzelf - of waarom zij die verlangens koesteren, maar ook waarom mensen zich überhaupt laten meeslepen door verlangens. De 'motor van het leven' zou de aandacht moeten krijgen die hij verdient.

We hebben op het gebied van hersenonderzoek technisch grote vorderingen gemaakt, maar begrijpen we nu ook de werking van het menselijk brein? En in het bijzonder wat hersenen en geest precies met elkaar te maken hebben? Hoe chemische signalen bijvoorbeeld gedachten, taal of herinneringen worden? De Schotse kunstenares Elsa Stansfield, van het kunstenaarsduo Stansfield/Hooykaas, geeft een bondig antwoord: 'We have an image of the inside without insight.' Het internationaal vermaarde duo maakt al sinds de jaren zeventig video-installaties waarin de wonderen van de wetenschap, de natuur en de mens een grote rol spelen.

Vlak onder de oppervlakte van ons veilige bestaan loeren de jaloezie, de gekte, de gewelddadigheid. Dat fascineert haar mateloos. ‘Iedere split second kan je leven als een tapijt onder je voeten worden weggerukt.’ Zes levensvragen aan schrijfster Renate Dorrestein (51).

De rol van leiders is de afgelopen tien jaar veel ingewikkelder geworden, vindt Manfred Kets de Vries, econoom en psychoanalyticus. Ze moeten de juiste beslissingen nemen, zich staande houden in het informatiegeweld en oog hebben voor de emotionele behoeften van hun medewerkers. 'Een goede leider is zelfbewust, hard én empathisch.'

Binnen tien seconden voelde Hummie van der Tonnekreek, de hoofdredacteur van Big Brother, dat het concept 'geniaal' was. De kijkcijfers bewezen haar gelijk. Toch blijft het wonderlijk dat het lukte zoveel mensen te boeien met zoveel alledaagsheid.Ad Bergsma

Het internetgebruik wordt steeds vanzelfsprekender en de invloed die het heeft op het sociale leven wordt langzaam zichtbaar. Even chatten, even mailen, even iets bestellen, even je mening spuien in een discussiegroep - je zou bijna zeggen dat 'echte' afspraakjes en een bezoek aan de lokale kroeg en de buurtsuper er straks niet meer aan te pas komen. Zorgt het internet voor een verrijking van ons sociale leven of betekent het misschien een verarming?

Wat hebben paranormaal begaafden, acteurs en pathologische leugenaars met elkaar gemeen? Een zeer levendige fantasie en een sterk inlevingsvermogen.

Een van de redenen om aan het waarheidsgehalte van eerst verdrongen en later weer hervonden herinneringen aan seksueel misbruik te twijfelen, is het feit dat zij later soms weer herroepen worden. De betrokkene heeft achteraf het idee dat zijn fantasie een loopje met hem heeft genomen.

Psycholoog Jolet Plomp beantwoordt persoonlijke lezersvragen. Heeft u een vraag? Stuur die naar psychologie@redactie.weekbladpers.nl, met als onderwerp 'consult'. Helaas kunnen wij niet alle vragen persoonlijk beantwoorden.

Psycholoog Jolet Plomp beantwoordt persoonlijke lezersvragen. Heeft u een vraag? Stuur die naar psychologie@redactie.weekbladpers.nl, met als onderwerp 'consult'. Helaas kunnen wij niet alle vragen persoonlijk beantwoorden.

Na zes jaar is de passie tussen mij en mijn vriend ver te zoeken. Nu weet ik wel dat je niet ‘eeuwig verliefd’ kunt blijven en dat geen relatie perfect is enzovoort, maar ik vraag me sterk af met hoe weinig je genoegen moet nemen. Hoe kom ik erachter of ik te veel verwacht van een relatie, of dat hij gewoon niet de ware is? Anouk T.

Psychologie Magazine neemt twee experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand zijn dat Hans-Peter Gramberg, seksuoloog bij de stichting MR'70, en Pieternel Dijkstra, psychologe, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar zij onderzoek doet naar jaloezie. Zij geven hun visie op Eyes Wide Shut, de laatste film van de onlangs overleden regisseur Stanley Kubrick.

De innerlijke mens schreeuwt om 'onthaasting'. Gevoelens van stress zijn niemand vreemd. Gejaagdheid beheerst het straatbeeld en steeds meer ziekteverzuim ontstaat als gevolg van stress op het werk, op school of binnen relaties. De beste remedie is ontspanning, en dan niet alleen door middel van een ternauwernood ingeplande massage of het wekelijks verplichte avondje uit. De ontspanningstherapeute Patricia Blok ziet ontspanning niet alleen als de afwezigheid van stress, maar stelt dat dit ook te maken heeft met een compleet gevoel van welbevinden. De ontspanningsgeheimen die zij onthult kunnen u hierbij op weg helpen. In een voor de nuchtere Hollander wellicht wat zweverig boek, licht zij toe hoe stress omgezet kan worden in vitaliteit, en hoe de harmonie tussen lichaam en geest kan worden hersteld.

Ieder volkssprookje heeft meerdere auteurs, omdat de verhalen steeds bijgeschaafd worden als zij van generatie op generatie worden doorverteld. Het voordeel is dat de elementen uit het verhaal die geen indruk maken, vanzelf verdwijnen. Het geheugen van de opeenvolgende vertellers werkt als filter. Het nadeel is dat de sprookjes door hetzelfde filter veelal hun scherpe kantjes verliezen. Zo eindigden Roodkapje en haar grootmoeder aanvankelijk gewoon in de maag van de wolf. Pas later zorgde de boswachter voor de onwaarschijnlijke, maar goede afloop.